سحرهایی که ۱۰۰ سال است با یا حسین(ع) آغاز میشود
در دل بافت تاریخی بیرجند، حسینیه «دختر آخوند» بیش از یک قرن است که سحرگاهان محرم را با نوای زیارت عاشورا و روضههای قدیمی زنده نگه داشته و به یکی از ماندگارترین آیینهای عزاداری بانوان در شرق کشور تبدیل شده است.
خبرگزاری فارس – خراسان جنوبی؛ در دل بافت تاریخی بیرجند، جایی میان کوچههای قدیمی خیابان انقلاب و در همجواری مسجد جامع پایین شهر، خانهای قرار دارد که بیش از یک قرن است با نام «حسینیه دختر آخوند» شناخته میشود؛ مکانی که در آن، محرم نه یک مناسبت تقویمی، بلکه یک جریان زنده و جاری در زندگی مردم است.اینجا هنوز سحرهای ماه محرم پیش از طلوع آفتاب آغاز میشود؛ با نوای زیارت عاشورا، عطر اسپند و چای روضه، و جمعیتی که از ساعت ۴:۳۰ صبح خود را به مجلس عزای سیدالشهدا(ع) میرسانند.
خانهای که از نذر یک بانوی عالمه به حسینیه تبدیل شد
روایت شکلگیری این حسینیه به بیش از ۱۰۰ سال قبل بازمیگردد. بنابر نقلهای تاریخی، روحانیای بیرجندی برای عاقبتبخیری دخترش در خانه خود مجالس روضه و دعا برپا میکرد؛ مجلسی که به مرور زمان به سنتی ماندگار تبدیل شد.دختر این روحانی که در برخی روایات از او به عنوان بانویی تحصیلکرده و دانشآموخته علوم دینی در نجف اشرف یاد میشود، پس از بازگشت به ایران، همان خانه پدری را به محل برگزاری کلاسهای دینی و قرآنی بانوان تبدیل کرد و در ادامه آن را وقف عزای سیدالشهدا(ع) نمود؛ و اینگونه «حسینیه دختر آخوند» در حافظه مذهبی شهر بیرجند ثبت شد.
سحرهایی که با زیارت عاشورا آغاز میشود
برنامه این حسینیه هر روز در دهه اول محرم، از حدود ساعت ۴:۳۰ صبح آغاز میشود. ابتدا زیارت عاشورا، سپس روضهخوانی، سینهزنی و در نهایت پذیرایی ساده با چای و صبحانه.یکی از متولیان حسینیه در اینباره میگوید: «مراسم ما خیلی ساده است، اما اخلاص مردم باعث شده بیش از ۱۰۰ سال ادامه پیدا کند.»او ادامه میدهد: «مراسم معمولاً تا حدود ساعت ۶ صبح تمام میشود تا مردم بتوانند به کار و زندگی روزمره خود برسند، اما خیلیها بعد از نماز صبح هم خودشان را به حسینیه میرسانند.»
کوچههایی که امتداد مجلس عزاست
با افزایش جمعیت عزاداران، فضای حسینیه دیگر محدود به داخل بنا نیست. کوچههای اطراف نیز در ایام محرم فرش میشوند و به بخشی از مجلس تبدیل میگردند.زنان بیرجندی در صفوف منظم در کوچهها مینشینند و مردان در داخل حسینیه، در فضایی ساده اما سرشار از معنویت، در عزای امام حسین(ع) اشک میریزند.یکی از اهالی قدیمی محل میگوید: «اینجا از قدیم همینطور بوده؛ پدران ما آمدند، حالا ما آمدیم و بعد هم بچههایمان میآیند. اینجا قطع نمیشود.»
آیینهایی که حافظه شهر را ساختهاند
در کنار روضههای سحرگاهی، آیینهایی چون «هفت منبر» که ویژه بانوان و از میراث معنوی ثبتشده کشور است، از مهمترین جلوههای این حسینیه به شمار میرود.همچنین آیین چادرپوشان، سقاخانههای قدیمی اطراف، چای روضه، و نذورات مردمی، بخشی از هویت این مجموعه مذهبی–تاریخی است که طی نسلها حفظ شده است.
وقف مردمی؛ راز ماندگاری یک قرن
یکی از ویژگیهای مهم این حسینیه، تداوم آن با اتکای کامل به مشارکت مردمی است. بخش عمده هزینهها توسط خیرین و خانوادههایی تأمین میشود که نسلهای گذشته آنان نیز در همین حسینیه خادم بودهاند.متولی حسینیه میگوید: «خیلی از کسانی که امروز کمک میکنند، پدرانشان سالها پیش در همین حسینیه خدمت میکردند. این یک زنجیره نذر است که قطع نشده است.»
میراثی زنده در بافت تاریخی بیرجند
حسینیه دختر آخوند امروز نه فقط یک مکان مذهبی، بلکه بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی بیرجند است. این بنا در بافت قدیمی شهر، در مجاورت مسجد جامع پایین شهر، بیش از یک قرن است که به عنوان یکی از مهمترین مراکز عزاداری بانوان در شرق کشور شناخته میشود.اینجا، زمان در ظاهر جلو میرود، اما در حقیقت متوقف شده است؛ در کوچههایی که هنوز با فرش عزاداری پوشیده میشوند، در صدای دستهجمعی «یا حسین»، و در اشکهایی که هر سحر از یک قرن پیش تا امروز تکرار میشوند.حسینیه دختر آخوند، روضهای است که هنوز تمام نشده است.
11:52 - 2 تیر 1405
2 إعادة النشر
620 من المشاهدات