اختراع نوشابهساز ارگانیک در بیرجند
یک دغدغه ساده در زندگی روزمره، نقطه آغاز مسیری شد که امروز به تولید یک محصول فناورانه در بیرجند انجامیده است؛ مسیری که از آزمایشهای ابتدایی تا رسیدن به مرحله تولید و ثبت اختراع را در بر میگیرد.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی، در شرایطی که اقتصاد دانشبنیان بهعنوان یکی از محورهای اصلی توسعه پایدار در کشورها شناخته میشود، نقش ایدههای خلاقانه در تبدیل علم به ثروت بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در همین چارچوب، نام یک مخترع ایرانی با طرحی نوآورانه در حوزه تولید نوشیدنیهای سالم و ارگانیک مطرح شده است؛ طرحی که از یک دغدغه شخصی آغاز شد و امروز به مرحله تولید و توسعه صنعتی رسیده است.در این گزارش، به بررسی مسیر شکلگیری ایده، چالشهای فنی، ظرفیتهای اقتصادی و آینده پیشروی «دستگاه نوشابهساز ارگانیک» پرداخته شده است؛ طرحی که توسط **ایمان رونقی** طراحی و توسعه یافته و اکنون بهعنوان یکی از نمونههای بومیسازی فناوری در حوزه نوشیدنیهای سالم مطرح است.آغاز یک ایده از دل مصرف روزمرهبه گفته ایمان رونقی، مخترع این دستگاه، نقطه آغاز این مسیر نه در یک آزمایشگاه مجهز، بلکه در تجربه یک مصرفکننده شکل گرفت. او در گفتوگو با فارس میگوید: سالها مصرفکننده نوشیدنیهای گازدار بودم، اما همواره دغدغه وجود مواد نگهدارنده، افزودنیهای شیمیایی و اثرات آنها بر سلامت ذهنم را درگیر کرده بود. همین موضوع باعث شد به این فکر بیفتم که آیا میتوان نوشیدنی گازدار سالم، بدون افزودنیهای مضر و در محیط خانگی یا رستورانی تولید کرد یا نه.
این دغدغه اولیه، سرآغاز مجموعهای از تحقیقات ابتدایی، بررسی منابع علمی و انجام آزمایشهای ساده با حداقل امکانات شد؛ مسیری که به تدریج به طراحی نخستین نمونههای اولیه دستگاه انجامید.از نمونه اولیه تا ثبت شرکت دانشبنیانبر اساس این گزارش، پس از حدود یک سال تلاش مستمر در حوزه طراحی و آزمونهای عملی، نخستین نمونههای اولیه دستگاه تولید شد. این مرحله نقطه عطفی در مسیر فعالیت این مخترع به شمار میرود؛ چرا که پس از آن، مسیر ورود به زیستبوم فناوری کشور هموار شد.رونقی در اینباره میگوید: با حمایت یکی از مراکز رشد و پارکهای علم و فناوری، توانستم شرکت خود را ثبت کنم و فرآیند ثبت اختراع نیز انجام شد. این مرحله برای من آغاز رسمی مسیر کارآفرینی بود.در ادامه، این طرح از سطح یک ایده آزمایشگاهی به مرحله توسعه محصول و تلاش برای ورود به تولید نیمهصنعتی رسید.مزیت رقابتی؛ سرعت، هزینه و بومیسازی فناورییکی از محورهای اصلی این فناوری، تمرکز بر افزایش سرعت فرآیند گازدارسازی و کاهش هزینههای تولید است. به گفته مخترع، نمونه طراحیشده در مقایسه با مدلهای خارجی موجود، از نظر سرعت عملکرد و هزینه تمامشده دارای مزیت قابل توجهی است.او در توضیح این بخش میگوید: در نمونههای موجود خارجی، فرآیند گازدار کردن نوشیدنی زمانبرتر و هزینهبرتر است، اما در مدل طراحیشده ما، سرعت گازدارسازی بهطور قابل توجهی افزایش یافته و برای مصرف خانگی و رستورانی کاملاً بهینه شده است.بر اساس ادعای مطرحشده در این طرح، فناوری بهکاررفته میتواند سرعت فرآیند گازدارسازی را تا چند برابر افزایش دهد؛ موضوعی که در صورت توسعه صنعتی، میتواند در بازار داخلی و حتی صادراتی نقشآفرین باشد.
چالشهای فنی؛ از جوشکاری مخازن تا تزریق گازبررسیها نشان میدهد بخش مهمی از مسیر توسعه این دستگاه، به حل مسائل فنی در حوزه طراحی مخازن تحت فشار و فناوری حل گاز در مایع مربوط بوده است؛ موضوعی که از پیچیدگیهای مهندسی بالایی برخوردار است.رونقی در این زمینه توضیح میدهد: یکی از اصلیترین چالشها، طراحی و ساخت مخازن مقاوم و همچنین بهینهسازی فرآیند حل شدن گاز CO₂ در مایع بود. در این مسیر، با آزمون و خطا و کار تحقیقاتی، توانستیم به فناوری مناسب جوشکاری و همچنین طراحی سیستمهای تزریق و انژکتورهای خاص دست پیدا کنیم.به گفته او، همین بخش از پروژه بیشترین زمان و انرژی تیم توسعه را به خود اختصاص داده است.کارآفرینی؛ از اشتغال مستقیم تا اثرگذاری غیرمستقیمدر کنار جنبه فناورانه، این طرح دارای ابعاد اقتصادی و اشتغالزایی نیز بوده است. بر اساس اطلاعات ارائهشده، این مجموعه توانسته برای حداقل چهار نفر بهصورت مستقیم و برای دهها نفر بهصورت غیرمستقیم در سطح کشور ایجاد اشتغال کند.این مخترع معتقد است: کارآفرینی فقط تولید یک محصول نیست، بلکه ایجاد یک زنجیره ارزش است که میتواند افراد زیادی را درگیر و فعال کند.نگاه به آینده؛ توسعه صنعتی و ورود به بازار جهانیبرنامههای آینده این مجموعه نیز بر توسعه ظرفیت تولید، جذب سرمایهگذار و ورود به بازارهای بینالمللی متمرکز است. بر اساس اعلام مخترع، هدفگذاری اصلی در سالهای آینده حرکت از فضای کارگاهی به سمت واحد تولیدی مستقل و افزایش ظرفیت تولید انبوه است.
او میگوید: در آینده برنامه داریم با توسعه خطوط تولید، افزایش تنوع محصولات و ارتقای فناوری، وارد بازارهای صادراتی شویم و سهمی از بازار جهانی نوشیدنیهای سالم و ارگانیک داشته باشیم.»تحلیل نهایی؛ پیوند علم، سلامت و اقتصادکارشناسان حوزه فناوری معتقدند چنین طرحهایی، در صورت حمایت هدفمند، میتواند نقش مهمی در توسعه اقتصاد دانشبنیان ایفا کند. ترکیب علم، نیاز بازار و دغدغه سلامت مصرفکننده، سه ضلع اصلی موفقیت این نوع پروژهها به شمار میرود.از سوی دیگر، حرکت به سمت تولید نوشیدنیهای سالم و حذف مواد نگهدارنده، همسو با روند جهانی مصرف محصولات طبیعی و ارگانیک است؛ روندی که بازار آن در حال رشد قابل توجهی است.جمعبندیمسیر شکلگیری دستگاه نوشابهساز ارگانیک، نمونهای از تبدیل یک دغدغه فردی به یک ایده فناورانه و سپس یک محصول در حال توسعه است؛ مسیری که نشان میدهد در اقتصاد امروز، ایدههای خلاقانه میتوانند حتی بدون سرمایه اولیه سنگین، آغازگر حرکتهای بزرگ در حوزه کارآفرینی باشند.این تجربه بار دیگر بر این نکته تأکید میکند که پیوند میان دانش، تجربه و پشتکار، میتواند زمینهساز خلق فناوریهایی شود که هم به سلامت جامعه کمک کند و هم مسیرهای جدیدی برای اشتغال و تولید ملی بگشاید.
16:20 - 24 اردیبهشت 1405
