چراغ برات و نانهای سنتی؛ پیوند نسلها زنده میماند
با نزدیکشدن به نیمه شعبان و برگزاری آیین کهن چراغ برات در خراسان جنوبی، خانوادهها مشغول پخت نانهای سنتی مانند روغنجوشی هستند؛ نانی که یاد و خیرات اموات را زنده نگه میدارد و سنت هزارساله منطقه را پاس میدارد.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی، در روزهای منتهی به نیمه شعبان، فضای شهرها و روستاهای خراسان جنوبی با بوی نان تازه و روغن داغ پر میشود؛ عطری که یادآور سنت هزارساله چراغ برات است و مردم با پخت نان و شیرینی، نذر و خیرات خود را برای نیازمندان آماده میکنند.خانم فاطمه رضایی، یکی از اهالی بیرجند، در گفتوگو با خبرنگار فارس گفت: پخت نان روغنجوشی برای ما فقط یک خوراکی نیست، بلکه نوعی پیوند با نسلهای گذشته و یاد و خاطره اموات است. هر بار که خمیر را پهن و سرخ میکنیم، حس حضور بزرگان خانواده در کنارمان زنده میشود.
نان روغنجوشی؛ پیوند سنت و معنویت
نان روغنجوشی که با آرد، روغن محلی و کمی شکر تهیه میشود، جایگاه ویژهای در مراسم برات دارد. مادران و مادربزرگها بادقت، خمیر را پهن کرده و در روغن سرخ میکنند، و در کنار آن، حلوا و شیرینیهای محلی نیز آماده میشود تا در روزهای ۱۲ تا ۱۴ شعبان بین مردم و نیازمندان توزیع شود.سیده زهرا موسوی، یکی از بانوان فعال در پخت نان سنتی، اظهار داشت: گرانی آرد و روغن هیچ خللی در اجرای این آیین ایجاد نکرده است. امسال هم مانند گذشته، نانها برای همه اهالی روستا که حدود هزار نفر هستند، پخته و توزیع خواهد شد.
مشارکت نسل جوان در حفظ سنتها
در روستای خوسف، نوجوانان و جوانان نیز در پخت نان مشارکت دارند. مهسا رحیمی، دختری ۱۷ساله، گفت: یک سال از فوت پدرم میگذرد و امسال همراه مادرم و مادربزرگم در پخت نان روغنجوشی شرکت کردم. این سنت به ما یاد میدهد که احترام به اموات و کمک به همسایگان را از کوچکترین کارها شروع کنیم.این مشارکت خانوادگی، علاوه بر انتقال مهارتهای سنتی، زمینه را برای همبستگی اجتماعی و انتقال ارزشهای فرهنگی به نسل جدید فراهم میکند.
ثبت ملی آیین برات و اهمیت فرهنگی آن
فریبا کاهنی، مسئول ثبت میراث معنوی اداره کل میراثفرهنگی خراسان جنوبی، با اشاره به سابقه هزارساله این آیین گفت: چراغ برات در سال ۱۳۹۱ با شماره ۸۰۹ در فهرست آثار ملی ناملموس کشور ثبت شده و ارزش فرهنگی، تاریخی و اجتماعی بالایی دارد. این آیین، نمادی از احترام به سنتهای کهن، پیوند نسلها و همدلی اجتماعی است.وی افزود: پخت نان روغنجوشی، چلبکی، کماچ و حلوا، بخش مهمی از آیین برات محسوب میشود و خانوادهها نسلهاست این سنت را به فرزندان خود منتقل میکنند. حضور بر سر قبور، قرائت قرآن، توزیع خیرات و نذر، همه جلوههایی از محبت، مهربانی و پیوند انسانی هستند.
گرانی مانع حفظ سنت نشد
با وجود افزایش قیمت مواد اولیه، مردم خراسان جنوبی همچنان به پخت نانهای سنتی پایبندند. مادر بزرگها و زنان خانهدار معتقدند که حفظ این سنت، نه تنها یاد اموات را زنده نگه میدارد، بلکه پیوند بین خانوادهها و همسایگان را تقویت میکند.خانم معصومه محمدی، یکی از بانوان پختکننده نان، گفت: این نانها فقط غذا نیستند؛ هر قطعه، پیام مهربانی، احترام و یادبود اموات را در دل مردم منتقل میکند و بخشی از هویت فرهنگی خراسان جنوبی را حفظ میکند.#چراغ_برات#خراسان_جنوبی#نان_روغن_جوشی#سنت_های_ایرانی#میراث_فرهنگی#نیکوکاری#آیین_مذهبی 23:24 - 13 بهمن 1404