ارگ تاریخی بیرجند در معرض فروپاشی
مدیرکل میراث‌فرهنگی خراسان جنوبی با ابراز نگرانی از وضعیت فعلی ارگ تاریخی بهارستان گفت: شرایط بحرانی این بنای ارزشمند به حدی است که حتی انتشار تصاویر آن ممکن نیست و این موضوع لزوم آغاز فوری عملیات مرمت را نشان می‌دهد.
به گزارش خبرگزاری فارس از بیرجند، جلسه بررسی وضعیت ارگ تاریخی بهارستان امروز با حضور معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری، مدیران مرتبط و نمایندگان دستگاه‌های اجرایی برگزار شد.محمد فرهادی، معاون عمرانی استاندار خراسان جنوبی در این نشست، ارگ بهارستان را فرصتی کم‌نظیر برای احیای تاریخ و هویت استان دانست و اظهار داشت: این ارگ نه تنها یک بنای تاریخی، بلکه نمادی از تمدن دیرینه مردم خراسان جنوبی است که در صورت احیا، می‌تواند به قطب مهم گردشگری شرق کشور تبدیل شود.وی با بیان اینکه چنین فرصت‌هایی برای بازآفرینی پیشینه تاریخی استان به‌ندرت پیش می‌آید، افزود: باید این اثر فاخر را به شکوه گذشته بازگردانده و در سطح ملی و بین‌المللی معرفی کنیم، چرا که تأثیر آن بر آینده گردشگری استان غیرقابل انکار است.فرهادی با اشاره به اهمیت توسعه گردشگری به عنوان یکی از محورهای اقتصادی آینده کشور تصریح کرد: در روزهایی که ارتباطات جهانی گسترده‌تر خواهد شد، آثار تاریخی و فرهنگی همچون ارگ بهارستان می‌توانند نقش پررنگی در معرفی ایران ایفا کنند.وی به تجربه موفق تپه‌های تخچرآباد نیز اشاره و خاطرنشان کرد: آن پروژه نمونه‌ای موفق از پیگیری‌های مؤثر در حوزه میراث‌فرهنگی بود و امروز هم برای احیای ارگ بهارستان نیازمند حمایت جدی از سوی وزارتخانه‌ها و منابع ملی هستیم، چرا که امکانات مالی استان به تنهایی کفاف پروژه‌های بزرگ را نمی‌دهد.معاون عمرانی استاندار، مرمت ارگ بهارستان را اولویت عمرانی و فرهنگی استان خواند و خواستار تدوین برنامه زمان‌بندی از سوی شرکت آب منطقه‌ای و همراهی همه دستگاه‌ها و بخش خصوصی برای احیای این اثر شد.
تصویری از ارگ وجود ندارد؛ وضعیت بحرانی استدر ادامه این نشست، سید احمد برآبادی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، با تأکید بر جایگاه ویژه ارگ بهارستان گفت: این بنا از قدیمی‌ترین و ارزشمندترین آثار تاریخی استان است که به دلیل وسعت و قدمت خود برای پژوهشگران و گردشگران اهمیت بالایی دارد.وی با اشاره به وضعیت بحرانی فعلی ارگ افزود: متأسفانه ارگ بهارستان در شرایطی قرار دارد که حتی امکان انتشار تصاویر آن وجود ندارد و این موضوع ضرورت مرمت فوری آن را دوچندان می‌کند.برآبادی ضمن قدردانی از اقدام شرکت آب منطقه‌ای در خرید و در اختیار گرفتن این بنا، آن را گامی مثبت در راستای حفظ میراث فرهنگی دانست و از برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی «موزه آب» در این مجموعه خبر داد.وی افزود: بیرجند به عنوان اولین شهر دارای سیستم لوله‌کشی آب در کشور، ظرفیت بالایی برای میزبانی از چنین موزه‌ای دارد و این موزه می‌تواند یکی از جاذبه‌های منحصربه‌فرد استان باشد.سه ویژگی بی‌نظیر ارگ بهارستان محمدعلی جنتی‌فر، رئیس اداره میراث‌فرهنگی بیرجند نیز با معرفی سه ویژگی منحصربه‌فرد ارگ بهارستان، گفت: این ارگ با وسعتی بالغ بر ۳۵ هکتار، بزرگ‌ترین محوطه تاریخی کشور محسوب می‌شود که بخش‌هایی از آن شامل بیمارستان امام رضا(ع)، آرامگاه حسام‌الدوله و باغ‌های تاریخی است.وی دومین ویژگی مهم بنا را اقامت سه‌ماهه لطف‌علی خان زند در آن و تلاش ناموفقش برای فرار به هرات عنوان کرد.به گفته جنتی‌فر، ارگ بهارستان همچنین محل تأسیس نخستین مدرسه نوین دخترانه کشور با نام «مدرسه نسوان» بوده و از این منظر، اهمیت تاریخی و اجتماعی ویژه‌ای دارد.
علی شریعتی‌منش، معاون میراث فرهنگی استان نیز در این جلسه بر لزوم بازآفرینی محدوده اطراف ارگ هم‌زمان با مرمت آن تأکید کرد و افزود: این اقدامات می‌تواند ارزش افزوده گردشگری ایجاد کرده و محیطی پویا برای جذب گردشگران فراهم آورد.سخن پایانیارگ بهارستان نه فقط یک بنای خشتی، که نمادی از تاریخ، فرهنگ و تمدن مردمان کویر است. اکنون که زنگ خطر فرسایش آن به صدا درآمده، نگاه ملی و همت استانی می‌تواند آن را به جایگاهی درخور بازگرداند.#ارگ_بهارستان#میراث_فرهنگی#گردشگری_ایران#حفاظت_میراث#میراث_تاریخی
13:38 - 28 مه 2025