دکترین «عزت، حکمت، مصلحت» چارچوب سیاست خارجی رهبر شهید بود
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی به تشریح رویکرد سیاست خارجی رهبر شهید پرداخت و آن را در چارچوب دکترینی که در دیدار اردیبهشت ۱۴۰۲ ایشان با کارگزاران سیاست خارجی کشور تبیین شد، توضیح داد.
به گزارش خبرنگار گروه حوزه و دانشگاه خبرگزاری فارس، سعیدرضا عاملی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، امروز در یک گفتگوی ویژه خبری به تحلیل ابعاد فرهنگی، دینی و سیاسی جنگ اخیر تحمیلی علیه ایران و همچنین تبیین رویکرد سیاست خارجی رهبر شهید انقلاب پرداخت. عاملی در آغاز سخنان خود به تجربه شخصی رهبر شهید انقلاب اشاره کرد که دستِ چپ خود را – زیر دست راست خود که در نتیجه ترور آسیب دیده بود میبرد تا بتواند به دعا و مناجات در پیشگاه پروردگار بپردازد. وی این ویژگی را نمادی از پیوند میان معنویت و مقاومت در شخصیت رهبری دانست.به گفته این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، آثار بعثت مردم را باید در دو جلوه اصلی جستوجو کرد. نخست، حضور مستمر و منسجم مردم ایران در طول بیش از ۱۱۵ شب، در گرما و سرما، که به گفته او نشاندهنده حمایت همهجانبه از جبهه میدان بود. دومین جلوه، تثبیت پیروزی جمهوری اسلامی در جنگ اخیر بود؛ جنگی که به گفته عاملی، دو قدرت اتمی جهان در آن وارد میدان شدند.وی با اشاره به رویکرد آمریکا در «هیمنهسازی» و نمایش قدرت از طریق استقرار ناوها و انجام عملیات هوایی و بمباران، حمله به مدرسه میناب را اقدامی برای ایجاد رعب و وحشت گسترده در جامعه ایرانی توصیف کرد.عاملی این رویکرد را با بمباران هیروشیما و ناکازاکی مقایسه کرد، هرچند تأکید کرد که عمق فاجعه در آن رویداد تاریخی - با کشتهشدن بیش از دویستهزار نفر در دو شهر هیروشیما و ناکازاکی ژاپن - گستردهتر بود و توانست به تعبیر او، اراده ژاپن را در ادامه مسیر مستقل از سیاستهای آمریکا خاموش کند.
عاملی در ادامه با استناد به کتاب «شمشیر و گل داوودی» نوشته سال 1956 روث بندیکت، به پیچیدگی شخصیت ژاپنیها اشاره کرد و این ویژگی دوگانه - همزمان شمشیر و گل داوودی بودن - را در جامعه ایرانی نیز پررنگ دانست. وی تصریح کرد: جامعه ایران از نهضت امام خمینی (ره) درس مبارزه در تنهایی، مبارزه در غربت، و ایستادگی در برابر جبههای بزرگ - به الگوی قیام امام حسین (ع) - را آموخته است؛ نکتهای که به باور او، تحلیلگران غربی قادر به درک آن نیستند.شکست اهداف سهگانه آمریکا و اسرائیل وی با استناد به اعلامنظر اندیشکدههای آمریکایی از جمله مؤسسه جینز در مارچ 2026 و همچنین برخی مراکز پژوهشی رژیم اسرائیل، گفت که این نهادها به شکست آمریکا در دستیابی به اهداف اصلی خود اذعان کردهاند.به گفته عاملی، هدف نخست دشمن، فروپاشی نظام جمهوری اسلامی از طریق حذف رهبر انقلاب بود؛ تصوری که بر این فرض استوار بود که با از میان رفتن «عمود خیمه»، ساختار نظام نیز فرو خواهد ریخت. هدف دوم، تضعیف قدرت هستهای ایران و هدف سوم، فروپاشی توان موشکی و پهپادی کشور عنوان شد. عاملی تأکید کرد که هر سه هدف با شکست مواجه شد؛ چرا که ظرف تنها یک هفته، رهبر جدید انقلاب از سوی مجلس خبرگان تعیین شد و قدرت نظامی ایران، از جمله ذخایر موشکی، همچنان پابرجا باقی مانده و به گفته وی، این توان به حدی است که در صورت لزوم میتواند جنگی طولانیمدت و چندساله را پشتیبانی کند.
وی حضور گسترده مردم - از کودکان و زنان تا دختران و پسران جوان - را نشانهای از آمادگی عملی و نه صرفاً شعاری جامعه ایرانی برای دفاع از کشور دانست و از آن با عنوان تداوم «نهضت فداییان ایران؛ جانفدا» یاد کرد. عاملی با تأکید بر اینکه حضور میلیونی مردم در این میدان، پدیدهای تبلیغاتی یا نمایشی نبوده، گفت: مقاومت ملت ایران در حال حاضر در مرحله «فعلیت» قرار دارد، نه صرفاً در حد آمادگی گفتاری یا کنش زبانی.دکترین «عزت، حکمت، مصلحت» در سیاست خارجیدر ادامه این گفتگوی ویژه خبری، عاملی به تشریح رویکرد سیاست خارجی رهبر شهید پرداخت و آن را در چارچوب دکترینی که در دیدار اردیبهشت ۱۴۰۲ ایشان با کارگزاران سیاست خارجی کشور تبیین شد، توضیح داد. وی گفت: رویکرد راهبردی امام شهید در سیاست مبتنی بر سه محور «عزت»، «حکمت» و «مصلحت» است.به گفته عاملی، محور «عزت» به این معناست که سیاست خارجی جمهوری اسلامی، سیاست خارجی «التماسی» نیست، بلکه سیاستی مبتنی بر موضع قدرت ایران و عظمت ملت ایران است؛ عظمتی که ریشه در پشتوانه تمدن هزارهای ایرانی و همچنین حضور دیرینه اندیشه اسلامی در ایران - تقریباً همزمان با آغاز شکلگیری اسلام - دانست. عزت گرایی از منظور تاکید بر استقلال ایران و تصمیم سازی مستقل از اراده دیگر کشورهاست.محور دوم، یعنی «حکمت»، بر مبنای نظر رهبر شهید به معنای محاسبهگری، خردورزی و پرهیز از تصمیمگیری بر مبنای هیجانات در عرصه سیاست خارجی عنوان شد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه گفت: رهبر شهید تاکید داشتند که در مواجهه با دیگران همیشه فکر نکنید که حریف دروغ می گوید، ضمن عدم اعتماد باید راستی آزمایی نمود و بسته به شرایط و طرف مقابل تعامل نمود. عاملی بیان کرد: نسبت به آمریکا به طور خاص بی اعتمادی کامل وجود دارد چون آنقدر نیرنگ باز هستند که بارها نقض عهد کردند. مسئله قدرت و ثروت آنقدر برایشان مهم است که به هر حربه ای دست می زنند.وی افزود: یکی از شواهد شکست پروژه آمریکا و اسرائیل، ناکامی در تحقق طرح موسوم به «خاورمیانه جدید» بود؛ طرحی که هدف آن گسترش همزمان سلطه سیاسی آمریکا و رژیم صهیونیستی و تسلط بر منابع انرژی منطقه، از جمله در ایران که نزدیک به ۶.۷ درصد منابع انرژی جهان را در اختیار دارد، بوده است.محور سوم، «مصلحت»، از نگاه رهبر و امام شهید به معنای یافتن راهحل در شرایطی است که سیاست خارجی کشور با موانع جدی و صخره سخت مواجه میشود؛ به این معنا که سیاست خارجی جمهوری اسلامی، به تعبیر امام شهید، هیچگاه دچار بنبست واقعی نمیشود و همواره در پی راهکارهایی برای تأمین عزت ملی است.دیپلماسی عمومی و جبهه مقاومت جهانیعاملی در بخش دیگری از سخنان خود به بُعد مردمی سیاست خارجی، یعنی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی پرداخت. وی گفت رهبر شهید در این حوزه به دنبال بیدارسازی ملتهای جهان و شکلدهی به جبهه مقاومت در برابر ظلم و بیعدالتی بود و چنین نمونه ای در جهان کنونی مشاهده نمی شود. به گفته عاملی، دکترین مورد نظر رهبری بر پایه «عدالت» و «مبارزه با ظلم» و «معنویت گرایی» در برابر آنچه او دکترین دشمن یعنی «تبعیض» و «مادیگرایی» خواند، استوار بوده است.
عاملی این رویکرد را دارای ویژگی «دربرگیرندگی همه ستم دیدگان جهان» دانست که هم شامل جامعه اسلامی میشود و هم ستمدیدگان تاریخ در سراسر جهان را در بر میگیرد. وی با استناد به آمارهای اقتصادی آمریکا گفت: در این کشور، ده درصد از جامعه بیش از ۷۵ درصد داراییهای ملی را در اختیار دارند و این وضعیت، جامعهای نود درصدی از افراد کمبهره یا بیبهره را شکل داده است؛ واقعیتی که به باور او، ظرفیت گستردهای برای شکلگیری جبهه حق و عدالت خواه در سطح جهانی و حتی آمریکا و اروپا را در سطح مردم فراهم میکند.در بخش پایانی گفتگو، عاملی به یکی دیگر از تأکیدات رهبر شهید اشاره کرد: حفظ وحدت و انسجام حتی در شرایط وجود اختلافنظر. وی وحدت را امری دانست که همزمان دارای وجوب شرعی و وجوب عقلی است و هشدار داد مسیر غیر از وحدت، مسیری بهسوی «خودویرانی» ملی و جهانی جبهه حق خواهد بود.عاملی با اشاره به تلاشهایی که به گفته او در پی ایجاد تردید نسبت به واقعیت پیروزی ایران در جنگ اخیر صورت میگیرد، تأکید کرد که شکلگیری وحدت ملی حول محور رهبری جدید، یعنی حضرت آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای، روندی است که نشان میدهد جامعه ایرانی مسیر خود را با «قطبنمای رهبری» تنظیم میکند.پایان پیام/
23:32 - 10 تیر 1405