🍀
از معده‌دردِ بی‌دلیل تا گرفتگی شانه‌ها؛ وقتی روان‌تان آژیر خطر می‌کشد
بدن ما گاهی جورِ روانمان را می‌کشد و زبان ناگفته‌های ما می‌شود.
گروه زندگی: چند بار پیش آمده که با معده‌درد، سردرد یا گرفتگی کلافه‌کننده گردن به پزشک مراجعه کنید، کلی آزمایش و سونوگرافی بدهید و در نهایت بشنوید: «شما سالمی، همه‌اش از اعصابه!»؟ شنیدن این جمله معمولاً مثل آب سردی است که روی سرمان می‌ریزند؛ اما واقعیت این است که بدن ما گاهی جورِ روانمان را می‌کشد و زبان ناگفته‌های ما می‌شود. در این گزارش با کمک «نسترن ایگدر»، روان‌شناس بالینی و روان‌درمانگر، یاد می‌گیریم که چطور پیام این دردها را رمزگشایی کنیم.
چطور استرس تبدیل به درد می‌شود؟
بسیاری تصور می‌کنند وقتی دکتری می‌گوید مشکل از اعصاب است، یعنی ما داریم تمارض می‌کنیم یا درد خیالی است. اما نسترن ایگدر معتقد است که اصلاً این‌طور نیست: «دردهای جسمیِ بدون علت پزشکیِ مشخص که در آزمایش‌ها یا سونوگرافی‌ها قابل تشخیص نیستند، کاملاً واقعی هستند. این دردها هرگز نباید به معنای خیالی بودن یا صرفاً ذهنی بودنِ مشکل تلقی شوند.»اما این دردها از کجا می‌آیند وقتی هیچ عضو آسیب‌دیده‌ای در بدن نداریم؟ این روان‌شناس بالینی توضیح می‌دهد: «در سال‌های خیلی دور این‌طور تصور می‌شد که فقط زمانی درد ایجاد می‌شود که یک عضوی از بدنمان آسیب دیده باشد؛ اما این روزها با پیشرفت علم دیگر می‌دانیم که تجربه درد از ارتباط پیچیده بین مغز، سیستم عصبی و بدنمان به وجود می‌آید. به همین دلیل است که فشارهای روانی طولانی‌مدت، اضطراب‌های طولانی‌مدت، افسردگی و تجربه‌های سخت زندگی می‌توانند هم دردهای بدنی را ایجاد کنند و هم روی شدت درد و شدت علائم جسمی تاثیر بگذارند.»
بدنِ مضطرب چه شکلی است؟
وقتی روان ما تحت فشار است، بدن در نقاط مختلفی آژیر خطر را به صدا درمی‌آورد. ایگدر این نمودهای جسمی را این‌طور دسته‌بندی می‌کند: ««این دردها معمولاً در قسمت سر، مثل سردردهای تنشی و سردردهای میگرنی خودش را نشان می‌دهد. یا ممکن است به‌صورت درد و احساس گرفتگی در قسمت گردن، شانه‌ها، کمردرد، دردهای عضلانی یا احساس فشار و سنگینی روی قفسه سینه باشد. حتی این درد در قسمت شکم و روده‌ها با علائمی مثل نفخ، دل‌درد و یبوست می‌تواند خودش را نشان بدهد.»
چهار گام ساده برای خاموش کردن آژیر خطر بدن
حالا که می‌دانیم این دردها واقعی‌اند و ریشه در فشارهای روانی دارند، چطور باید این وضعیت را مدیریت کنیم؟ نسترن ایگدر مسیر درمان را در چند گام ساده و کاربردی خلاصه می‌کند و می‌گوید: «اولین قدم این است که به یک پزشک مراجعه کنیم و بررسی‌های لازم پزشکی را انجام بدهیم. اگر بعد از ارزیابی‌های پزشکی (آزمایش، سونوگرافی یا هر بررسی پزشکی دیگری) علت دقیق و مشخصی پیدا نشد و علائم بدنی شما همچنان ادامه داشتند، اینجا بهتر است که به نقش سلامت روان هم توجه کنیم.»او برای مدیریت این شرایط راهکارهای زیر را پیشنهاد می‌دهد:کنترل و مدیریت اضطراب خیلی می‌تواند به ما کمک بکند. رسیدگی به سبک زندگی یعنی خواب کافی داشته باشیم، تغذیه مناسب و مصرف آب کافی را جدی بگیریم. فعالیت بدنی منظمی داشته باشیم؛ حتی یک پیاده‌روی خیلی آرام اما منظم.»تمرین آرام‌سازی بدن و ذهن مثل ریلکسیشن خیلی می‌تواند کمک‌کننده باشد.در صورت نیاز، مراجعه به روان‌شناس می‌تواند در کنار درمان‌های پزشکی، شدت علائم بدنی و دردها را کاهش بدهد.
تراپیست قرار نیست درد شما را انکار کند!
شنیدن اسم روان‌شناس برای نسخه یک درد جسمی، خیلی‌ها را عصبانی می‌کند. این طور تصور می‌کنند که انگار پزشک دردشان را باور نکرده و با برچسبِ همه‌اش از اعصابه، می‌خواهد از سر بازشان کند اما ایگدر با رد این تصور اشتباه می‌گوید: «گاهی افراد تصور می‌کنند که اگر به آن‌ها پیشنهاد بشود که به روان‌شناس مراجعه کنند، یعنی دردهایشان واقعی نیست یا دردهایشان ذهنی و خیالی است؛ در حالی که این تصور اصلاً درست نیست. هدف روان‌درمانی این نیست که بخواهند درد را انکار کنند یا نادیده بگیرند. در واقع روان‌درمانی می‌آید عواملی مثل اضطراب‌های پنهان، افسردگی، مشکلات بین‌فردی یا تنش‌های طولانی‌مدت زندگی فرد را شناسایی می‌کند.»او با ذکر یک مثال این روند را روشن‌تر می‌کند: «ممکن است شخص متوجه بشود که وقتی در موقعیت‌های پرتنش قرار می‌گیرد یا وقتی با برخی از افراد روبه‌رو می‌شود، شدت دردهای شکمی و روده‌ای‌اش بیشتر می‌شود. یا مثلاً فرد متوجه می‌شود که وقتی وارد یک‌سری موقعیت‌های اضطراب‌آور می‌شود، شدت دردهای میگرنش هم بالاتر می‌رود. طی جلسات تراپی وقتی که فرد متوجه این الگوها در زندگی‌اش بشود، در کنار درمان‌های پزشکی علائم جسمی‌اش به مرور کمتر می‌شوند.»کلام آخر؛ آشتی جسم و رواندر نهایت باید بپذیریم که بدن ما یک سیستم یکپارچه است. نسترن ایگدر در پایان این‌طور نتیجه‌گیری می‌کند: «روان و جسم ما دو سیستم جدا از هم نیستند؛ روانمان و جسممان دائماً روی هم‌دیگر تاثیر می‌گذارند. بنابراین اگر پزشک به شما گفت که استرس می‌تواند روی دردهایت نقش داشته باشد، به این معنی است که علاوه بر اینکه به درمان جسمت می‌رسی، به سلامت روانت هم توجه کنی تا مسیر درمان کامل‌تر و موثرتر باشد.»
16:00 - 4 مرداد 1405
3 پاسخ
@user178518388845 مرداد 1405در پاسخ به @b_Ahmadiبسیار مطلب مفید و آموزنده ای بود درود برشما خانم دکتر گرامی🌷