بازگشت «آرتمیا» نبض حیات دریاچه ارومیه را به تپش انداخت
نشانهای تازه از حیات در دریاچه ارومیه دیده شده است؛ موجودی ریز اما حیاتی که حضورش نگاه کارشناسان را دوباره متوجه آینده این پهنه آبی کرده و میتواند معنای تازهای برای روند احیای دریاچه رقم بزند. این مشاهده آنقدر اهمیت دارد که برخی متخصصان آن را یکی از امیدبخشترین نشانههای ماههای اخیر میدانند.
گروه فرهنگ خبرگزاری فارس: در نقاط مختلف ایران، هر روز اتفاقاتی میافتد که تصویر دیگری از این سرزمین میسازد؛ تصویری سرشار از حیات، پیشرفت، همدلی و امید. اگر نگاهمان را از حاشیهها کمی عقبتر ببریم، میبینیم کنار همه دغدغهها و مسائل، جریان قدرتمندی از «اتفاقات خوب» در حال شکلگرفتن است؛ اتفاقاتی که هر کدام در جای خود، معنای زندگی را پررنگتر میکنند.در شمال غرب کشور، دریاچه ارومیه؛ همین پهنه آبی مشهور و پرحرف و حدیث نشانههای تازهای از نفسکشیدن دوباره بروز داده است؛ آرتمیا بازگشته، جلبکها و میکروارگانیسمها فعال شدهاند و حیات، از بستر دریاچه سر برآورده است. در ارتفاعات شیرکوه، عقاب طلایی، این پرنده باشکوه و کمیاب در دل صخرهها جوجهآوری کرده و نشان داده که طبیعت ایران، هنوز زنده، پویا و قابل احیا است.در جبههای دیگر، اینبار در آزمایشگاه و فضای دانشبنیان، پژوهشگران ایرانی موفق شدهاند دارویی برای بیماران مبتلا به SMA تولید کنند؛ دارویی که حرکت را به عضلات کمجان کودکان بازمیگرداند و ایران را در کنار معدود تولیدکنندگان جهانی این دارو قرار داده است. و همزمان در عرصه اجتماعی و قضایی، پویش «به عشق رهبر شهیدم میبخشم» موجی از صلح و گذشت به راه انداخته؛ دهها پرونده حقوقی، کیفری و حتی قصاص با سازش و بخشش مختومه شدهاند.این چهار خبر در یک نقطه به هم میرسند: تقویت امید و بازگشت زندگی که در ادامه میخوانیم:
وقتی دریاچه ارومیه دوباره نفس کشید
سالها بود اسم دریاچه ارومیه بیشتر با واژههایی مثل «بحران»، «خشکسالی» و «فرو چاله» گرهخورده بود. اما حالا، گزارشهای تازه از این پهنه آبی، رنگ و بوی دیگری دارد. رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور خبر میدهد که پس از ۶ سال بحران کمآبی، دوباره «سیست آرتمیا» (تخم)، «ناپلی» (نوزاد آرتمیا) و حتی نمونههای بالغ این موجود ارزشمند در دریاچه دیده شده است. یعنی چرخه حیات، آهسته اما مطمئن در این زیستبوم دوباره به حرکت درآمده است.افزایش تراز آب دریاچه تا حدود ۱۲۷۰.۹۰ متر و رسیدن حجم آب به حدود ۳.۵ میلیارد مترمکعب؛ بالاترین میزان در پنج سال اخیر یعنی شوری آب کمتر شده، کیفیت آب بهتر شده و موجودات ریز اما حیاتی مثل «آرتمیا»، «فیتوپلانکتونها» و جلبک «دونالیلا سالینا» دوباره مجال نفسکشیدن یافتهاند.آرتمیا در دمای ۱۷ تا ۲۷ درجه و شوری ۱۲۰ تا ۱۵۰ گرم در لیتر تکثیر میشود؛ یعنی هر سانتیمتر افزایش تراز آب، میتواند فرصتی برای ادامه حیات باشد. این سختجان کوچک که بهمحض مساعد شدن شرایط از دل سیستهای سالها خفته بیرون میآید، نقش کلیدی در تغذیه پرندگان مهاجر، تثبیت چرخه غذایی و بازگرداندن پویایی اکولوژیک دریاچه دارد.فلامینگوها، آووستها، حواصیلهای خاکستری و کاکاییها که زمانی نمادهای زنده این پهنه بودند، حالا دوباره چشمانتظار سفر به زیستگاهی هستند که آرامآرام به روزهای اوج خود نزدیک میشود.(اینجا بخوانید) مادر شدن عقاب طلایی؛ نشان سلامت کوهستانهای ایران
در ارتفاعات صخرهای شیرکوه تفت، تصویری ثبت شده که برای اهل محیطزیست، معنایی روشن دارد: عقاب طلایی یکی از باشکوهترین پرندگان شکاری ایران در این منطقه جوجهآوری کرده است. محیطبانان در جریان پایشهای تخصصی، لانهای فعال با حضور جوجههای عقاب طلایی را مشاهده کردهاند؛ رخدادی که بهصورت رسمی در فهرست رخدادهای حفاظتی شهرستان ثبت شده است. در واقع جوجهآوری یکگونه رأس هرم غذایی یک شاخص سلامت نسبی زیستگاه است.«عقاب طلایی» شکارگر بالادست زنجیره غذایی است. حضور و تولیدمثل موفق آن یعنی در شیرکوه هنوز تعادل وجود دارد: طعمه کافی، سکوت نسبی زیستگاه، کنترل شکار غیرمجاز و مدیریت چرای دام، همه کنار هم قرار گرفتهاند تا این پرنده، بدون مزاحمت، فصل زادآوری خود را پشت سر بگذارد.خبر خوب اینکه اقدامات حفاظتی، همکاری جوامع محلی و افزایش آگاهی درباره اهمیت گونههای شکاری حالا به ثمر نشسته است. آن هم در جهانی که بسیاری از گونههای بزرگ در معرض انقراضاند.(اینجا بخوانید) یک شربت ایرانی، گامهای کوچک کودکان SMA را ممکن کرد
در دنیای بیماریهای نادر، خبرهای خوب معمولاً دیر میرسند و گران. آتروفی نخاعی عضلانی؛ SMA از همان بیماریها است؛ اختلالی ژنتیکی که از بدو تولد، توان حرکتی کودک را میگیرد و سایهای سنگین روی زندگی خانواده میاندازد.تا همین چندی پیش، بیماران SMA در ایران چشمبهراه داروهای وارداتی، محدود و بسیار گرانقیمت بودند. اما حالا فناوران ایرانی، ورق را برگرداندهاند: داروی «اورلیژن» برای اولینبار در داخل کشور تولید شده و ایران را به دومین تولیدکننده این دارو در جهان بعد از سوئیس تبدیل کرده است.اورلیژن یک شربت است؛ اما برای خانوادههای بیماران SMA یک امید است. این دارو پیشرفت بیماری را تقریباً متوقف میکند و به بیماران امکان بهبود نسبی عملکرد عضلانی میدهد.نمونهای از اثرگذاری آن، داستان دختربچه یکسالهای است که پس از مدتی مصرف این شربت، توانسته دست و پاهایش را تکان بدهد؛ حرکتی که شاید برای یک کودک سالم عادی باشد، اما برای خانوادهای که با SMA زندگی کرده، معجزهای واقعی است.این دارو که پس از یک سال و نیم تحقیق و توسعه، در سال ۱۴۰۳ مجوز تولید گرفته، امروز توان پشتیبانی ماهانه کل بیماران کشور را دارد. درحالیکه قیمت خارجی هر شیشه حدود ۷۹۰۰ پوند است، نسخه ایرانی آن با یکچندم این هزینه در دسترس قرار گرفته و هرچند هنوز سنگین، اما قابلدسترستر از نمونه وارداتی است.در پس این خبر خوب، یک پیام مهم نهفته است: در اوج محدودیتها و تحریمها، زنجیرهای از دانش، اراده و نوآوری شکلگرفته تا وابستگی دارویی در یک بیماری پیچیده کاهش یابد و کیفیت زندگی گروهی از آسیبپذیرترین بیماران جامعه بهبود پیدا کند. این، چهره امید در آزمایشگاههای ایرانی است.(اینجا بخوانید) موج گذشت؛ «به عشق رهبر شهیدم میبخشم»
در کنار خبرهای مربوط به پروندهها، محاکم و اختلافات، گاهی جریانی شکل میگیرد که منطق «مجازات» را به زبان «مصالحه و گذشت» نزدیک میکند. پویش «به عشق رهبر شهیدم میبخشم» یکی از همین جریانها است که در شورای حل اختلاف آغاز شد و حالا به موجی از صلح و سازش در کشور تبدیل شده است.در مجتمع شورای حل اختلاف شهید آیتالله سعیدی (شماره ۱۸) تهران، این پویش به مختومه شدن دهها پرونده منجر شده است؛ پروندههایی که اگر در مسیر عادی خود حرکت میکردند، میتوانستند مدتها در پیچوخم دادرسی باقی بمانند.تنها در چند شعبه، نتایج چشمگیر است:ـ شعبه ۸۵۲: صلح و سازش در ۱۴ پرونده کیفری و مالی، از جمله مطالبه مبالغ دهها و صدها میلیونریالی و پروندههای تخلیه با ودیعههای بالا؛ ـ شعبه ۸۵۳: سازش در ۷ پرونده حقوقی مربوط به تخلیه، مطالبه خسارت و تعهدات مالی، به همراه چند پرونده کیفری نظیر تهدید، توهین و ضربوجرح؛ـ شعبه ۸۹۷: حلوفصل چند پرونده مهم مالی، ودیعههای میلیاردی و خسارتهای سنگین.این موج، محدود به تهران نمانده است. در خوزستان، رئیسکل دادگستری استان از سازش در ۳۵ پرونده قصاص نفس خبر میدهد؛ یعنی در ۳۵ پرونده که حکم نهایی میتوانست سلب حیات باشد، خانوادههای اولیای دم گذشت را بر انتقام ترجیح دادهاند.در واقع چنین پویشهایی فرهنگ را عوض میکند. زیرا وقتی گذشت و صلح، از یک شعار به یک تجربه واقعی در خانوادهها و محلات تبدیل شود، جامعه یاد میگیرد که همیشه راهحل، «سختترین مجازات» نیست. این جریان، نشانهای است از اینکه در میان همه تنشها، هنوز سرمایهای به نام «گذشت» در فرهنگ ایرانی زنده است.(اینجا بخوانید) لغزشهایی که آرام و بیصدا آغاز میشوند
آیات ۵۲ تا ۷۶ سوره صافات صحنهای از گفتوگوی اهل بهشت را به تصویر میکشند؛ جایی که یکی از آنان به یاد میآورد دوستی که در دنیا دائماً ایمان او را به چالش میکشید و مسیر حق را برایش کوچک و بیارزش جلوه میداد. این یادآوری نشان میدهد که انحراف، معمولاً از همین زمزمههای کمرنگ و تدریجی آغاز میشود؛ از تردیدهایی که بهظاهر بیاهمیتاند اما ریشه باور را هدف میگیرند.در ادامه، قرآن کریم صریحاً پیوند میان سرنوشت انسان و همنشین او را برجسته میکند. اهل بهشت وقتی جایگاه دوست گمراهکننده را میبینند، درمییابند که اگر لطف الهی شامل حالشان نمیشد، ممکن بود سرنوشتشان همان باشد. این بخش تأکید روشنی است بر اینکه محیط فکری و دوستانِ نزدیک، پیشبرنده یا بازدارنده اصلی در مسیر ایمان هستند.در نهایت آیات این حقیقت را یادآور میشوند که حتی با تلاش و مراقبت شخصی، استواری واقعی تنها با هدایت و حمایت خدا تضمین میشود. آنچه انسان را از سقوطهای پنهان نجات میدهد، پیوند دائمی با خدا و درخواست مداوم برای ثبات قدم است.پایان پیام/
07:20 - 17 اردیبهشت 1405