علمای اخلاق ایران خطاب به الازهر: سکوت در برابر ظلم خطرناک است
اعضای انجمن علمی اخلاق و تربیت اسلامی حوزه علمیه خراسان و جمعی از استادان اخلاق ایران در بیانیهای خطاب به علمای جهان اسلام از جمله الازهر، نسبت به سکوت در برابر ظلم و کشتار غیرنظامیان هشدار دادند و آن را عامل تضعیف گفتمان اخلاقی و تربیتی در جوامع اسلامی دانستند.
به گزارش خبرگزاری فارس، علمای اخلاق و تربیت اسلامی در ایران با صدور بیانیهای خطاب به استادان و پژوهشگران حوزه اخلاق و تربیت در دانشگاهها و مراکز علمی جهان اسلام، خواستار موضعگیری علمی و اخلاقی در قبال آنچه «تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران» توصیف شده، شدند.در این بیانیه که خطاب به استادان دانشکدههای تربیت و علوم انسانی در دانشگاههایی همچون الازهر، امالقرى، امام محمد بن سعود اسلامی، زیتونه، قرويين، یرموک، اردن، ملک سعود، قطر، کویت، خارطوم، محمد پنجم، شارجه و دیگر مراکز علمی جهان عرب و اسلام منتشر شده، از عالمان اخلاق خواسته شده است که در برابر چالشهای اخلاقی پیش روی امت اسلامی نقش فعالتری ایفا کنند.در بخش دیگری از این بیانیه، رویدادهای اخیر که از آن با عنوان «جنگ رمضان» یاد شده، «آزمونی اخلاقی و تربیتی برای امت اسلامی» دانسته شده است. نویسندگان بیانیه تأکید کردهاند که این درگیریها با حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران آغاز شده و شامل اقداماتی مانند هدف قرار دادن مقامات عالیرتبه، بمباران شهرها و مراکز غیرنظامی و کشته شدن غیرنظامیان از جمله دانشجویان و دانشآموزان بوده است. در این بیانیه همچنین اعلام شده است که برخی این حملات از پایگاههای نظامی واقع در سرزمین بعضی کشورهای عربی و اسلامی انجام شده است.در ادامه بیانیه، با استناد به آیاتی از قرآن کریم از جمله آیات ۷۵ سوره نساء، ۷۲ سوره انفال و ۱۹۴ سوره بقره، دفاع از مظلومان به عنوان «وظیفهای اخلاقی و دینی» مورد تأکید قرار گرفته و سکوت در برابر کشتار غیرنظامیان مورد انتقاد قرار گرفته است.
امضاکنندگان این بیانیه همچنین مقاومت ملت ایران را «نمونهای از انسجام اخلاقی و اجتماعی» توصیف کرده و آن را متکی بر ارزشهایی مانند شجاعت، عزتمندی و پایبندی به ارزشهای دینی دانستهاند.در بخش دیگری از این بیانیه خطاب به استادان و متخصصان حوزه اخلاق و تربیت آمده است که بزرگترین خطر پیش روی نظامهای تربیتی، «دوگانگی در معیارهای اخلاقی» است؛ وضعیتی که به گفته نویسندگان میتواند به شکلگیری نسلی بیاعتماد به گفتمان اخلاقی، نسلی خشمگین و مستعد افراطگرایی یا نسلی بیتفاوت نسبت به ظلم منجر شود.در پایان این بیانیه از عالمان و پژوهشگران جهان اسلام خواسته شده است که با اتخاذ موضعی علمی و روشن، تجاوز به ملتها، کشتار کودکان و هدف قرار دادن غیرنظامیان را محکوم کرده و درباره پیامدهای اخلاقی و تربیتی چنین رخدادهایی روشنگری کنند. همچنین پیشنهاد شده است شبکهای علمی در جهان اسلام برای «احیای معیارمندی ارزشها» شکل گیرد.این بیانیه به امضای اعضای «انجمن علمی اخلاق و تربیت اسلامی حوزه علمیه خراسان» و جمعی از استادان و پژوهشگران اخلاق و تربیت اسلامی در جمهوری اسلامی ایران رسیده است.در بخشی از این بیانیه میخوانیم:
ـ آنچه امت اسلامی در آنچه به «جنگ رمضان» اخیر معروف شده است شاهد بود، از تجاوزی آغازین که از سوی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران صورت گرفت، صرفاً یک رویداد نظامی گذرا نیست، بلکه آزمونی اخلاقی و تربیتی برای تمام امت به شمار میآید.این تجاوز با حملات نظامی علیه حاکمیت یک دولت مستقل آغاز شد و به جنایاتی مرکب انجامید که شامل موارد زیر بود:۱. هدف قرار دادن رهبران عالیرتبه، از جمله شهادت رهبر دینی عالی و مسئولان برجسته؛۲. بمباران شهرها و مراکز غیرنظامی؛۳. کشتار غیرنظامیان بیگناه، از جمله دانشجویان دانشگاهها؛۴. و ارتکاب جنایتی هولناک در قتل دختران دانشآموز خردسال در شهر میناب، از طریق بمباران مکرر و عامدانه.از آن دردناکتر، آنکه این تجاوزات ـ بنابر دادههای متواتر ـ از پایگاههای نظامی واقع در سرزمین برخی کشورهای عربی و اسلامی انجام شده است؛ امری که پرسشی بزرگ درباره مسئولیت همسایگان و حرمت همدستی یا سکوت برمیانگیزد.سپس کار به آنجا رسید که مهاجمان با وقاحتی سیاسی، به واکنش دفاعی ایران اعتراض کردند؛ گویی قربانی اگر از خود دفاع کند، محکوم است.ـ قرآن کریم در چنین مسائلی چارچوبی روشن و بیابهام ارائه میدهد:«وَما لَکُم لا تُقاتِلونَ فی سبیلِ اللهِ والمستضعفین» (نساء: ۷۵)این آیه، دفاع از مظلومان را وظیفهای اخلاقی و دینی قرار میدهد، نه انتخابی سیاسی.همچنین میفرماید: «وَإِنِ استنصروکم فی الدین فعلیکم النصر» (انفال: ۷۲)پس چگونه است اگر هدف تجاوز، مردمی مسلمان، کودکان و دانشطلبان باشند؟
و نیز میفرماید:«لا ینهیکم الله عن الذین لم یقاتلوکم… أن تبروهم وتقسطوا إلیهم» (ممتحنه: ۸) این آیه تأکید میکند که اصل، عدالت است؛ اما اگر تجاوزی رخ دهد، موضع به وجوب دفع آن تغییر مییابد.ـ پیامبر اکرم (ص) قاعدهای عظیم را بیان فرموده است: «برادر خود را یاری کن، چه ظالم باشد و چه مظلوم». گفته شد: مظلوم را یاری میکنیم، اما ظالم را چگونه؟ فرمود: «او را از ظلم بازداری».و در حدیثی دیگر آمده است: «مسلمان، برادر مسلمان است؛ نه به او ظلم میکند و نه او را تنها میگذارد».آیا سکوت در برابر کشتار کودکان، یا توجیه تجاوز، با این اصول سازگار است؟ـ ملت ایران در پرتو این مقاومت در برابر تجاوزهای مکرر صهیونیستی، الگویی یگانه از انسجام اخلاقی، تربیتی و اجتماعی را به نمایش میگذارد؛ مقاومتی آگاهانه که بر شجاعت، عزتمندی و التزام به ارزشهای الهی و انسانی استوار است. در این میان، روح حقطلبی و عدالتخواهی بهعنوان انگیزهای درونی در رفتار جمعی ملت نقشآفرین است؛ بهگونهای که شعارهای ملی با مضامین معنوی و دینی در یک وحدت معنایی درهم میآمیزند. همچنین حضور خانوادههای ایرانی با نسلهای مختلف در فضاهای عمومی و خیابانها، نشانهای از پیوستگی ساختار تربیتی جامعه است؛ جایی که فرزندان و والدین همزمان در بیان پایبندی به ثوابت دینی و دفاع از ارزشهای تمدنی امت مشارکت میکنند و این صحنه، عمق پیوند ایمانی و آگاهی جمعی را در مواجهه با چالشهای تحمیلی آشکار میسازد.
ـ اساتید گرامی! شما صرفاً پژوهشگر مفاهیم نیستید، بلکه سازندگان وجدان اخلاقی امت هستید. خطرناکترین چیزی که امروز تربیت با آن مواجه است، جهل نیست، بلکه دوگانگی معیارهاست.چگونه به فرزندان خود بیاموزیم:حرمت خونها،کرامت انسان،صداقت ارزشها را،در حالی که در واقعیت میبینند خون کودکان مباح شمرده میشود و سپس توجیه یا در برابر آن سکوت میشود؟ در چنین وضعی، سکوت بهعنوان بیطرفی تفسیر نمیشود، بلکه نزد نسلها بهمثابه فروپاشی صداقت تربیتی خوانده میشود. ـ تداوم این مسیر، به نتایج زیر خواهد انجامید: شکلگیری نسلی فاقد اعتماد به گفتمان اخلاقی؛یا نسلی خشمگین که به سوی افراطگرایی سوق مییابد؛یا نسلی بیتفاوت که ظلم را امری عادی تلقی میکند.و اینها خطرناکترین پیامدهایی است که ممکن است امت با آن مواجه شود.ـ پاسخ ایران به این تجاوز، در اصل خود، در چارچوب این آیه قرار میگیرد:«فمن اعتدى عليكم فاعتدوا عليه» (بقره: ۱۹۴) البته با رعایت ضوابط شرعی.بر این اساس، تلاش برای مجرم جلوه دادن قربانی و تبرئه متجاوز، بهمعنای وارونهسازی میزان عدالت است که اسلام آن را بنیان نهاده است.ـ ما شما را از موضع مسئولیت فرا میخوانیم به:۱. اعلام موضعی علمی و روشن در رد تجاوز به ملتها؛۲. محکوم کردن کشتار کودکان و هدف قرار دادن غیرنظامیان بدون ملاحظه؛۳. تبیین پیامدهای اخلاقی و تربیتی این جنایات؛۴. ایجاد شبکهای علمی در جهان اسلام برای احیای معیارمندی ارزشها.این دعوت، همصف شدن سیاسی نیست، بلکه همصف شدن با خود اسلام است، با این فرمان الهی: «کونوا قوامین بالقسط»
ـ ای عالمان! تاریخ نخواهد پرسید چه کسی از نظر نظامی قویتر بود،بلکه خواهد پرسید: چه کسی از نظر اخلاقی صادقتر بود؟ اگر اهل اخلاق سکوت کنند، چه کسی سخن خواهد گفت؟ و اگر اهل تربیت تردید کنند، چه کسی تربیت خواهد کرد؟ این لحظه، لحظهای نیست که ابهام را برتابد. پس سخن حق بگویید، در کنار عدالت بایستید، و وجدان امت را حفظ کنید.پایان پیام/#اخلاق#علما#الازهر 15:41 - 9 فروردین 1405