آیا ستاد جدید، شورای عالی فضای مجازی را دور می‌زند؟

تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» در حالی با هدف ایجاد انسجام و هماهنگی در حکمرانی دیجیتال انجام شده که برخی حقوقدانان و کارشناسان، تشکیل این ستاد را در تعارض با قانون اساسی، احکام تأسیس شورای عالی فضای مجازی و قانون برنامه هفتم پیشرفت می‌دانند.
یادداشت میهمان، محمد مهدی حبیبی کارشناس فضای مجازی_‌ اخيراً رئیس‌جمهور محترم طی حکمی، محمدرضا عارف را به ریاست «ستادویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» منصوب کرد. در این حکم،مأموریت‌هایی چون «ایجاد انسجام نهادی»، «هم‌راستاسازی سیاست‌ها»،«طراحی سازوکار هماهنگی و تصمیم‌گیری یکپارچه»، «بازآرایی ساختارهای تصمیم‌سازی از جمله مرکز ملی فضای مجازی» و «استقرارنظام نظارت راهبردی» بر عهده این ستاد گذاشته شده است. گرچه در متن حکم تأکید شده که این اقدامات باید در چارچوب قانون اساسی، منویات مقام معظم رهبری و قانون برنامه هفتم پیشرفت صورت گیرد، اما بررسی دقیق ساختار حقوقی و نهادی کشور نشان می‌دهد که تأسیس این ستاد با همان اسناد بالادستی در تعارض جدی قرار دارد.درادامه به مهم‌ترین نقدهای وارد بر این تصمیم می‌پردازیم:

۱. مغایرت با اصل ۱۱۰ قانون اساسی و تعدی به اختیارات رهبری

در وظیفه اول این ستاد، مفاهیمی چون «انسجام نهادی»، «هم‌راستاسازی سیاست‌ها» و «تصمیم‌گیری یکپارچه» ذکر شده است. طبق بندهای ۱، ۲ و۷ اصل ۱۱۰ قانون اساسی، تعیین سیاست‌های کلی نظام، نظارت بر حسن اجرای آن‌ها و تنظیم روابط قوای سه‌گانه از اختیارات مقام رهبری است. مطابق بخش انتهایی همین اصل از قانون اساسی، رهبری این اختیارات رادر حوزه حکمرانی فضای مجازی منحصراً و به صراحت به «شورای عالی فضای مجازی» تفویض کرده‌اند و ایجاد نهادی توسط رئیس قوه مجریه برایانجام این امور، نقض صریح قانون اساسی و تعدی به حدود اختیارات و وظایف رهبری است.

۲. تعارض صریح با فرامین تأسیس و تثبیت شورای عالی فضای مجازی

در احکام رهبری برای تشکیل شورای عالی فضای مجازی (سال ۱۳۹۰) ودوره دوم آن (سال ۱۳۹۴)، این شورا به عنوان «نقطه‌ی کانونی متمرکز برای سیاستگذاری، تصمیم‌گیری و هماهنگی» تعیین شده است. همچنین در حکم سال ۹۴، دستور صریح مبنی بر «انحلال شوراهای موازی» صادر شده تامحوریت و جایگاه فراقوه‌ای شورا تحکیم شود. علاوه بر این، مأموریت‌هایی نظیر ایجاد هماهنگی میان وزارتخانه‌ها و نظارت مستمر بر دستگاه‌هامنحصراً به «مرکز ملی فضای مجازی» سپرده شده است. ارجاع این وظایف به یک ستاد جدید، نقض آشکار دستور انحلال نهادهای موازی و تداخل باوظایف ذاتی شورا عالی و مرکز ملی فضای مجازی است.

۳. تضاد با قانون برنامه هفتم پیشرفت

تشکیل این ستاد با بند «ت» ماده ۶۵ قانون برنامه هفتم در تضاد است. قانون‌گذار در این ماده، شورای عالی فضای مجازی را تنها «مرجع سیاست‌گذاری، تصمیم‌گیری و هماهنگی» دانسته و در تبصره آن، تدوین آیین‌نامه تقسیم کار نهادی، نحوه حکمرانی و پیگیری نتایج اقدامات دستگاه‌های اجرایی را تکلیفِ «مرکز ملی فضای مجازی» تعیین کرده است.

۴. خطای راهبردی از منظر علم سیاست‌گذاری

در متن حکم تأسیس ستاد، هدف از تشکیل آن «جلوگیری از موازی‌کاری‌ها»عنوان شده است؛ با این حال، از منظر سیاست‌گذاری عمومی، خلق یک ساختار جدیدِ موازی برای حل معضل موازی‌کاری نهادهای پیشین، اقدامی غیرمنطقی است که صرفاً به تورم ساختاری و پیچیده‌تر شدن کلاف مدیریت فضای مجازی می‌انجامد.

۵. نادیده گرفتن ماهیت فراقوه‌ای شورای عالی فضای مجازی

ریاست جمهوری و معاون اول در ساختار «قوه مجریه» تعریف می‌شوند، درحالی که شورای عالی فضای مجازی یک نهاد «فراقوه‌ای» با حضور سران قوا، نمایندگان مجلس، نمایندگانی از قوه قضائیه و نیروهای مسلح است. براین اساس، «بازآرایی ساختارهای تصمیم‌سازی» در نهادی فراقوه‌ای (مانندمرکز ملی فضای مجازی به عنوان بازوی اجرایی شورا) توسط یک ستادِزیرمجموعه قوه مجریه، از نظر معماری حکمرانی کشور فاقد موضوعیت و معناست.

۶. رها کردن ریشه اصلی مشکلات: تعطیلی جلسات شورای عالی

همه این موارد در حالیست که به نظر می‌رسد بزرگترین مانع در ساماندهی فضای آشفته کنونی، عدم پایبندی به الزامات قانونی ساختارهای موجوداست. بیش از ۱۰ ماه از برگزاری آخرین جلسه شورای عالی فضای مجازی می‌گذرد؛ این در حالی است که طبق ماده ۶ آیین‌نامه داخلی این شورا، رئیس شورا موظف است حداقل هر چهار هفته یک‌بار جلسات آن را تشکیل دهد. ساماندهی واقعی فضای مجازی کشور نیازمند احیای جلسات نهاد قانونی وبالادستی موجود است، نه تأسیس ستادهای جدید و موازی.در پایان باید تأکید کرد که بر اساس اصول ۹۱، ۱۱۰، ۱۲۲ و ۱۵۶ قانون اساسی، نهادهایی همچون مجلس شورای اسلامی، قوه قضائیه، دیوان عالی کشور و شورای نگهبان مسئولیت دارند در برابر هرگونه تخطی از اصول قانون اساسی و قوانین کشور واکنش نشان دهند تا این میثاق ملی و محوروحدت جامعه مورد تعرض و نقض قرار نگیرد. در غیر این صورت، بدعتی بزرگ در نظام حکمرانی جمهوری اسلامی شکل خواهد گرفت و در نتیجه،اصل حاکمیت قانون عملاً تضعیف و بی‌اثر خواهد شد.#فضای_مجازی #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی #شورایعالی_فضای_مجازی #قانون_اساسی #برنامه_هفتم_توسعه#حقوقی
08:23 - 19 مه 2026
علم و پیشرفت
ارتباطات و فناوری اطلاعات




33 پاسخ

@erfan_200019 مه 2026
در پاسخ به
خود شورای عالی فضای مجازی در تضاد با قانون اساسی هست... دقیقا کجای قانون اساسی اسمی از چنین شورایی اومده!!؟

در پاسخ به
با اتصال مجدد اینترنت بین الملل دوربین و میکروفون دستگاه ها تبدیل به ابزار جاسوسی به کمک هوش مصنوعی میشوند و منجر به ترور و شناسایی اهداف میشود.بیش از ۹۰٪ نیاز های کشور با اینترنت ملی برطرف میشود برای مصارف اینترنت بین الملل«مکان های خاص»در نظر بگیرید «نه اشخاص خاص!» .مثلاً سالن تحقیقات در دانشگاه

تصویر نمایه‌ی ‌حق پژوه‌
@ommateemam19 مه 2026
در پاسخ به
موازی کاری نامتعارف از ابداعات نفوذی های مجریه است....

در پاسخ به
۶ ماه از ۱۱ ماه گذشته ، نت قطع بود، بدبخت شدیم، همه قسط ها عقب افتادن ، کلی گرونی به واسطه دلال ها، بعد صحبت رعایت قانون میکنی؟*سنگ ها را بسته و سگ ها را رها* کرده، حال و روز ماست

تصویر نمایه‌ی ‌محمدرضا گل گل‌
@GOLGOL19 مه 2026
در پاسخ به
مسئله اینترنت مثل داستان طولانی دو خودروساز است که با قلدری رفتار می کنند و کسی حریف شان نمی شود. سالها فیلتر شکن فروختند و هزاران میلیارد تومان از چاه فضای مجازی اب بیرون کشیدند و سه قوه نتوانستند جلوی شان را بگیرند.

@user17122276508519 مه 2026
در پاسخ به
دوباره قضیه وصل اینترنت پیش اومد؛؛فارس داره خودشو میکشه که هر جوری شده بهم بزنه؛؛چرا؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟چون خودشون اینترنت سفید دارن

در پاسخ به
حمله مجدد دشمن معطل شناسایی اهداف حیاتی جدید با اتصال مجدد اینترنت مانده. دست و پا زدن نفوذی عجیب نیست.

@user17683720633119 مه 2026
در پاسخ به
الان مثلا باز شدن اینترنت میشه مغایر با قانون 7 ام پیشرفت؟؟؟!اگر بله ؛ پس ...دم تو اون پیشرفت

تصویر نمایه‌ی ‌اکبر 4‌
@Mesterakbar419 مه 2026
در پاسخ به
اینترنت باید یه نهاد داشته فقط اونم وزارت ارتباطات و تمام#اینترنت

تصویر نمایه‌ی ‌Mr Bi Taarof‌
@bitaarof19 مه 2026
در پاسخ به
هر بار که نفت میره بالای ۱۱۰ دلار ترامپ حرف از توافق و صلح میزنه و میکشه پایین قیمتو ، مسئولین ما هم افتادن تواین بازی منتظرن ترامپ خسته بشه اما نمیشه چون با همین روش اقتصاد مارو گذاشته زیر ضربو داره ج میگیره مجلسم که تعطیله البته بازم باشه تاثیری نداره تشییع رهبرم که شاید وقتی دیگر نت بین المللم ..

@user17084163755219 مه 2026
در پاسخ به
دولتها در ایران مشتاق تاسیس ستاد و انجمن و شوراها هستند کلی شغل و پست درست میشه

تصویر نمایه‌ی ‌اتاق خبر آمریکا‌
@USANR19 مه 2026
در پاسخ به
کاش لااقل یکبار قبل از انتشار، مطلب را مطالعه میکردید... چقدر نیاز به ویرایش دارد! از شما بعید بود.

تصویر نمایه‌ی ‌کاشانی‌
در پاسخ به
اقا من یکساله اینترنت خریدم ، وقتی خریدم قرار بود طبق قرار داد اینترنت بین الملل بهم بدن ! الان اینترنتم تموم شد پولمو از کی پس بگیرم 🤧 اینترنت نمیخوام پولمو پس بدین 🥲😂

تصویر نمایه‌ی ‌رضا رحمانی‌
@rahmani140319 مه 2026
یه سوال واقعا ذهن منو درگیر کرده، آیا در گوشی یا سیستم مسئولین و نور چشمی هایی که خط سفید دارند و هر روز دارند توئیت میزنند مطالب مهمتری برای نفوذ وجود نداره نسبت به مردم عادی؟! یا اگر 10 برابر پول اینترنت پرو بدیم خطر نفوذ دشمن مرتفع میشود؟ممنون میشوم افرادی مطلع پاسخ بدهند.

در پاسخ به
ااا خان دایی، صحبت قانون نکن که اصلا خوشم نمیاد،کی واسه من قد یه نخود قانون رو کردتا من واسش یه خروار روکنم،به هر کی گفتم رعایت قانون،از پشت سر جیبمو زد،دیدم اون داش مموتی که میتونست قانون رو رعایت کنه موقعی که آب تصفیه میخورد و عربده میکشید،همه مثل موش تو سوراخ راه آبا قایم میشدن چی شد، سه تا نامرد

@user17361584942319 مه 2026
در پاسخ به
شما برو فعلا اینترنتو برای فک و فامیل شیر کن باهاش برن تلگرام بعد بیا اینجا در مورد اینترنت مردم حرف بزن . یک موقع خانواده ازت دلخور نشن !! در کجای قانون اساسی امده یک عده باید از حقوقی برخوردار باشن و عده یه دیگر از همون جامعه نه .

تصویر نمایه‌ی ‌قطب نما‌
@Jamejam19 مه 2026
ادمین محترم خبرگزاری فارس لطفا کمپین زیر را تعیین تکلیف کنید: https://farsnews.ir/Jamejam/1779171349034979820
تصویر نمایه‌ی ‌قطب نما‌
قطب نما

@Jamejam  •  19 مه 2026

مطالبه

درخواست بازنگری در تشکیل ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور

بسمه تعالی مستدعی است مبتنی بر مستندات موجود، اقدامات عاجل لازم را جهت انحلال «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» بدلیل فقدان وجهات قانونی در بدو تاسیس و مغایرت با نص صریح قانون اساسی مبذول فرمایید.

مجلس شورای اسلامی، شورای عالی فضای مجازی، شورای نگهبان

0
100
گزارش از مطالبه

@user17518699791019 مه 2026
کلا کار این دولت سو استفاده است، یعنی هدم قانون اساسی به نفع امریکا ئی های درونی واسرائیلی ها، تا کی باید شاهد این رویه ها با‌شیم خدا داند.

@M_ghorbani19 مه 2026
در پاسخ به
مشخصه دلشوره گرفتین اینترنت باز شه