حمله آمریکا و اسرائیل به ۵۰۰ سایت ارتباطی کشور در طول جنگ
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به حمله به بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی کشور در جریان «جنگ رمضان» اعلام کرد این حملات خسارتهای گستردهای به زیرساختهای ارتباطی و اقتصاد دیجیتال وارد کرد.
به گزارش خبرنگار علم و پیشرفت خبرگزاری فارس، نشست خبری احسان چیتساز معاون سیاستگذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال با موضوع بررسی آسیبهای واردشده به اقتصاد دیجیتال در جریان «جنگ رمضان»، در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد.وی گفت: بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی در کشور هدف حملات دشمن قرار گرفت و در موارد متعددی ارتباط جزایر با سرزمین اصلی قطع شد، اما در بسیاری از نقاط طی چند ساعت ارتباطات مجدداً برقرار شد.وی با بیان اینکه مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات توانست پایداری شبکه ارتباطی کشور را حفظ کند، افزود: جنگ رمضان خسارتهای گستردهای را به حوزه ارتباطات و اقتصاد دیجیتال وارد کرد؛ بخشی از این خسارتها ناشی از حملات مستقیم موشکی به زیرساختها و داراییهای ثابت حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات بود.چیتساز با اشاره به خسارتهای مستقیم واردشده به بخش دولتی و غیردولتی گفت: در بخش دولتی بیش از ۴۲.۶ همت و در بخش غیردولتی حدود ۸.۴ همت خسارت مستقیم ثبت شد که در مجموع معادل حدود ۳۳۵ میلیون دلار خسارت مستقیم به حوزه فناوری اطلاعات کشور وارد شده است.معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال همچنین به خسارتهای ناشی از محدودیت اینترنت بینالملل اشاره کرد و گفت: در حوزه مخابرات و ارتباطات حدود ۶.۴ همت کاهش درآمد و عدمالنفع ایجاد شد، در بخش پست و لجستیک حدود ۷۸۶ هزارم همت، در تجارت الکترونیک ۲.۳ همت و در حوزه فضایی و کسبوکارهای مرتبط نیز حدود ۱.۹ همت عدمالنفع ثبت شد.
ثبت ۱۶.۳۲ همت عدمالنفع در اقتصاد دیجیتال
وی ادامه داد: کسبوکارهای بزرگمقیاس اقتصاد دیجیتال و پلتفرمهای اصلی این حوزه نیز حدود ۵۵ همت خسارت مستقیم متحمل شدند و مجموع عدمالنفع این بخش به حدود ۱۶.۳۲ همت رسید.چیتساز با تأکید بر ضرورت حفظ اتصال کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال حتی در شرایط بحرانی گفت: تجربه این دوره نشان داد موضوع اتصال پایدار اینترنت برای کسبوکارها باید از سطح سیاستگذاری توسعهای فراتر رفته و به یک مسئله مدیریت ریسک ملی تبدیل شود.
احسان چیتساز در ادامه نشست بررسی آسیبهای واردشده به اقتصاد دیجیتال در جریان «جنگ رمضان» با تأکید بر ضرورت دسترسی پایدار کسبوکارهای دیجیتال به اینترنت گفت: زیرساختهای اقتصاد دیجیتال در صورت قطع اینترنت عملاً از دسترس خارج میشوند و امکان مدیریت، بازیابی و مقیاسپذیری آنها از بین میرود.وی با اشاره به وابستگی معماری نرمافزارهای نوین به APIها و میکروسرویسهای بینالمللی افزود: بسیاری از پلتفرمهای اقتصاد دیجیتال برای احراز هویت، خدمات ابری و سرویسهای امنیتی به اتصال پایدار اینترنت بینالملل نیاز دارند و قطع این ارتباط، عملکرد آنها را مختل میکند.چیتساز همچنین امنیت سایبری را یکی از مهمترین دلایل ضرورت اتصال مستمر اینترنت دانست و گفت: سامانههای امنیتی باید بهصورت مداوم بهروزرسانی شوند و دریافت دادههای تهدید، امضای بدافزارها و پچهای امنیتی نیازمند ارتباط پیوسته با منابع جهانی است.معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال با بیان اینکه «اگر امنیت بیشتری میخواهیم، باید اتصال این پلتفرمها به اینترنت برقرار باشد»، تأکید کرد: قطع کوتاهمدت اینترنت شاید برای چند ساعت قابل تحمل باشد اما قطع گسترده و سراسری آن، شوک اقتصادی ایجاد میکند.وی با اشاره به افزایش ترافیک اینترنت بینالملل کشور به حدود ۷.۵ پتابایت گفت: این موضوع نشان میدهد نیاز به اینترنت مسیر خود را پیدا میکند و این مسئله پیامی روشن برای سیاستگذاران است.
چیتساز با بیان اینکه اتصال به اینترنت تنها بخشی محدود از مأموریتهای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را تشکیل میدهد، افزود: با وجود فشارها و خسارتهای واردشده، شبکه ارتباطی کشور توانست در این دوره تابآوری مناسبی از خود نشان دهد و خدمات داخلی را پایدار نگه دارد.وی در پایان تأکید کرد: مردم حقی نسبت به دسترسی به اینترنت دارند و وزارت ارتباطات این موضوع را بهصورت مستمر در نهادهای تصمیمگیر پیگیری میکند تا پس از رفع دغدغههای امنیتی، اتصال اینترنت بینالملل هرچه سریعتر به شرایط مطلوب بازگردد.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری فارس درباره ارقام اعلامشده از خسارتهای اقتصاد دیجیتال نیز گفت: اندازهگیری خسارتها بهصورت مستمر توسط سازمان ما و با همکاری مرکز آمار ایران انجام میشود و دادهها بهصورت هفتگی بهروزرسانی میشوند.وی افزود: در این مدل، اطلاعات بهصورت جزئی و تفکیکی ثبت میشود؛ بهطوری که مشخص است هر شرکت، در چه استان و شهری، از چه نوع اختلالی و با چه میزان خسارت آسیب دیده است. به گفته او، این سطح از دادهپردازی در کشور کمنظیر است و مبنای اعلام اعداد، «واقعیتهای ثبتشده» در سیستمهای وزارت ارتباطات است، نه برآوردهای کلی یا غیرمستند.به گفته او، تفاوت برخی ارقام اعلامشده با دیگر برآوردها به این دلیل است که محاسبات وزارت ارتباطات مبتنی بر دادههای دقیق هسته اقتصاد دیجیتال و لایه دوم آن است و صرفاً بر اساس اطلاعات قابل سنجش انجام میشود. او تأکید کرد بخشی از اثرات اقتصاد دیجیتال بر اقتصاد سنتی در این محاسبات لحاظ نمیشود، زیرا نیازمند مدلهای تخمینی و ضریبگذاری استچیتساز اثر نفوذ اقتصاد دیجیتال به بخشهای سنتی اقتصاد معمولاً با ضرایب تخمینی بین ۵ تا ۸ محاسبه میشود، اما این بخش در آمار رسمی وزارتخانه وارد نمیشود تا دقت دادهها حفظ شود.او همچنین با اشاره به محدودیتهای روششناسی اندازهگیری تأکید کرد: در کنار ثبت دقیق خسارتهای مستقیم، بخشی از اثرات غیرمستقیم فقط قابل برآورد است و به همین دلیل در آمار رسمی لحاظ نمیشود.
وی درباره این پرسش که چرا این ارقام مبنای اخذ مالیات قرار نمیگیرند نیز گفت: تعیین مالیات در حوزه اختیارات وزارت ارتباطات نیست و باید از نهادهای مالیاتی پیگیری شود، اما بخشی از اقتصاد دیجیتال مانند فعالیت اینفلوئنسرها یا کسبوکارهای فعال روی پلتفرمها، در دسته نفوذ اقتصاد دیجیتال به اقتصاد سنتی قرار میگیرند و ممکن است در محاسبات سایر دستگاهها لحاظ شوند.چیتساز همچنین از پیشنهاد وزارت ارتباطات برای معافیت مالیاتی کسبوکارهایی که به پلتفرمهای داخلی مهاجرت میکنند خبر داد و گفت: این پیشنهاد با هدف ایجاد انگیزه برای انتقال خدمات و فعالیت کسبوکارها به سکوهای داخلی ارائه شده است.چیتساز در پاسخ به سوال خبرنگار دیگر درباره اعمال برخی دسترسیهای ویژه اینترنتی و بررسی تخلفات اپراتورها گفت: ما با هرگونه ایجاد تبعیض در دسترسی مردم به اینترنت مخالفیم، زیرا احساس تبعیض بنیانهای اجتماعی را تضعیف میکند.وی افزود: در دوران جنگ و دفاع، همه مردم در کنار هم بودند و طبیعی نیست که پس از آن، عدهای از دسترسیهای متفاوت و ویژه برخوردار شوند. به گفته او، ایجاد هرگونه تفاوت در دسترسی اینترنتی میان مردم، میتواند خود به یک تهدید امنیتی برای کشور تبدیل شود.چیتساز با اشاره به ضرورت حفظ اتصال برخی کسبوکارهای دیجیتال در شرایط بحرانی تأکید کرد: آنچه برای وزارت ارتباطات اهمیت داشت، حفظ ارتباط کسبوکارها بهدلیل نیاز به بهروزرسانی پچهای امنیتی، ارتباط با سرورهای بینالمللی و تداوم خدمات زیرساختی بود، اما این موضوع نباید به ایجاد تبعیض در دسترسی عمومی منجر شود.
پیگیری تخلفات اپراتورها توسط رگولاتوری
وی همچنین اعلام کرد موضوع تخلفات احتمالی اپراتورها در این حوزه از سوی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در حال پیگیری است و متخلفان حتماً مشمول برخورد خواهند شد.چیتساز در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت تصمیمگیری برای محدودیتهای اینترنتی و نقش دولت در آن گفت: رویکرد کلی دولت با هرگونه ایجاد تبعیض در دسترسی مردم به اینترنت همسو نیست و چنین سیاستی با دیدگاه دولت در تضاد است.وی با اشاره به سازوکار تصمیمگیری در حوزه محدودیتهای اینترنتی افزود: تعیین سطح دسترسی و وضعیت اتصال در شرایط خاص، بر اساس جمعبندی نهادهای مسئول و متناسب با ارزیابیهای امنیتی انجام میشود و تصمیمگیری در این زمینه در چارچوب نهادهای بالادستی صورت میگیرد.چیتساز تصریح کرد: در این فرآیند، اعضای دولت نیز در شوراهای مرتبط حضور دارند و دیدگاههای کارشناسی خود را ارائه میکنند، اما در نهایت تصمیم نهایی بر اساس ارزیابیهای امنیتی و تعیین سطح تهدید اتخاذ میشود و دسترسیها متناسب با همان سطح تنظیم میگردد.وی ادامه داد: سیاست دولت پس از تغییر شرایط امنیتی، بازگشت اینترنت به وضعیت عادی و جلوگیری از ایجاد هرگونه تبعیض در دسترسی کاربران است، اما اجرای آن منوط به تشخیص نهادهای مسئول در حوزه امنیتی کشور است.
چیتساز در پاسخ به پرسشی درباره وجود یا عدم وجود راهکار جایگزین برای قطع اینترنت در شرایط بحرانی و ملاحظات امنیتی گفت: از نگاه وزارت ارتباطات، قطع اینترنت فقط در بازههای زمانی کوتاهمدت میتواند اثرگذاری محدودی در مدیریت شرایط بحرانی داشته باشد، اما تداوم این وضعیت پیامدهای گستردهای برای زیرساختها و امنیت کشور ایجاد میکند.چیتساز با اشاره به ابعاد امنیتی این موضوع افزود: در شرایطی که دسترسی به اینترنت برقرار نیست، بسیاری از حفرههای امنیتی نرمافزارها و سامانهها شناسایی و حتی افشا میشوند، و به محض اتصال مجدد، این آسیبپذیریها میتواند مورد سوءاستفاده حتی کاربران غیرحرفهای یا مهاجمان سایبری قرار بگیرد و زیرساختها را در معرض حمله قرار دهد.او ادامه داد: از این منظر، قطع طولانیمدت اینترنت نهتنها یک اقدام امنیتی محسوب نمیشود، بلکه میتواند خود به ایجاد تهدیدهای جدید امنیتی منجر شود.معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال در پایان تأکید کرد: جمعبندی وزارت ارتباطات این است که باید به جای اتکا به قطع گسترده اینترنت، به سمت راهکارهای جایگزین، مدیریت ریسک، و تقویت تابآوری زیرساختها حرکت کرد تا هم امنیت حفظ شود و هم خدمات حیاتی کشور دچار اختلال نشود.
11:24 - 19 اردیبهشت 1405