تهدید مستقیم عربستان، لبنان، مصر و اردن توسط اسرائیل
طرح «خاورمیانه بزرگ» که اخیرا نتانیاهو آن را به زبان آورد بازهم یک راهبرد قدیمی صهیونیستی را عیان کرد. راهبردی که تا پیشتر از این با این شدت و علنی بیان نمیشد؛ موضوعی که نشان میدهد که نتانیاهو معادلاتی را در این عرصه دیده که بازهم این طرح را پیش کشیده است.
گروه فارس پلاس: رژیم صهیونیستی مرحله به مرحله پس از ۷ اکتبر با تکیه بر آمریکا سعی دارد سیاستهای بلندپروازانهتری را در خاورمیانه به اجرا بگذارد. روانشناسی جنگ صهیونیستها نشان میدهد که این رژیم با انجام هر جنایتی بیشتر به پیش میرود و دو مولفه حمایت قدرت غرب و آمریکا و عدم فشار سیاسی لازم خصوصا در حوزه دیپلماتیک و سیاسی از سوی کشورهای خاورمیانه « بنیامین نتانیاهو » نخستوزیر رژیم صهیونیستی را بیشتر به انجام تحرکاتی رادیکالتر و خشونت آمیزتر سوق میدهد. در واقع این رژیم رادکالیزم را راه حلی برای منازعات درون سرزمینهای اشغالی و خاورمیانه یافته و در این حوزه بدون مانع سیاسی و با حامی مالی و به طور ایدئولوژیک پیشروی میکند. جریانی که با حضور ترامپ در کاخ سفید تشدید شد و جنگ ۱۲ روزه نیز حاصل همین ائتلاف بود. البته پیشروی اسرائیل به عنوان نیروی نیابتی آمریکا در منطقه در اصل پیشروی سیاستهای کاخ سفید است.بر همین اساس است که رژیم صهیونیستی در این برهه طرح «خاورمیانه بزرگ» ترجمه ایدئولوژیکی- توراتی «نیل تا فرات» را ارائه کرده و حالا نتانیاهو فرصت را برای مطرح کردن آن مهیا میبیند. این طرح بهطور کلی به گسترش مرزهای اسرائیل فراتر از مرزهای کنونی آن، شامل بخشهایی از کشورهای همسایه مانند فلسطین، اردن، سوریه، لبنان، عراق، مصر و عربستان سعودی، اشاره دارد.البته رسانههای غربی چندان به طور عمومی با مطرح شده آن بدان نپرداختند چراکه خصوصا برای کشورهای عربی حساسیت برانگیز است. اما آن را به عنوان طرحی داخلی در سرزمینهای اشغالی جهت الحاق کرانه باختری و غزه مورد بررسی قرار دادهاند.
اما اصل طرحی که مطرح شده نشان میدهد که کشورهای مختلفی را در حوزه گسترش مرزی رژیم صهیونیستی تهدید میکند. البته با توجه به توان امروز صهیونیستها این طرح بسیار بلندپروازانه توصیف میشود اما از سوی دیگر به عنوان یک خطر در آینده و عمق ایدئولوژیک صهیونیستها که اخیرا دوباره مطرح شده است از آن یاد میشود. درواقع نیت و راهبرد کلان این رژیم را در منطقه نشان میدهد.«سید عباس عراقچی» وزیر خارجه کشورمان پیش از سفر به عربستان سعودی طی مقالهای با بیان اینکه اظهارات و اقدامات اخیر نخستوزیر این رژیم در راستای اجرای طرح توسعهطلبانه و تجاوزکارانه برای چیزی که «اسرائیل بزرگ از نیل تا فرات» نامیده میشود، صرفاً ادعایی گذرا نیست، یادآور شد: «بلکه اعلام صریح و مستقیم سیاستی و استراتژی است که به نقض حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و امنیت کشورهای مستقل منطقه، از جمله سوریه، اردن، مصر، لبنان و حتی کویت، عراق و عربستان سعودی، منجر میشود. این ادعای خطرناک، نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد و قواعد آمره حقوق بینالملل است و بهوضوح نیات تجاوزکارانه این رژیم برای تسلط بر کل جهان اسلام را افشا میکند.»
در این خصوص دو دیدگاه مهم وجود دارد. اول اینکه گفته میشود این طرح در برابر موضوع دو دولتی در سرزمینهای اشغالی و به رسمیت شناختن آن که کشورهای اروپایی حامی آن هستند مطرح شده است تا آن را بی اثر کند.دیدگاه دوم این طرح را بلندمدتتر مطرح میکند که انعکاسی از تلاش برای مبدل شدن رژیم صهیونیستی به قطب غالب در منطقه است. البته به صورت انتقادی گفته میشود ابراز چنین طرحهای اقتدارگرایانهای حاوی عملیات پرهزینهای است که اسرائیل را به سیبل اهداف کشورهای منطقه تبدیل میکند و بیش از همه برای آن دردسر ساز است.حتی گفته میشود در داخل سرزمینهای اشغالی چنین طرح یکجانبهای به طور بالقوه تنشها را افزایش میدهد. هرچند که این طرح در ابتدا باید از سرزمینهای اشغالی شروع شود تا به کشورهای منطقه برسد اما همین موضوع یک زنگ خطر بالقوه را برای کشورهایی که در لیست طرح خاورمیانه بزرگ قرار دارند به صدا در میآورد که موضوعات سرزمینهای اشغالی را یک مسئله داخل نبینند. هرچند که با اعلام این طرح توسط نتانیاهو همین کشورها احساس خطر کردند و این موضوع را با واکنشهای مختلفی نشان دادند.
در بیانیهای مشترک و رسمی، ۳۱ کشور عربی، اسلامی و اتحادیه عرب سخنان نتانیاهو را «تهدید مستقیم» علیه امنیت ملی کشورهای عربی و نقض قوانین بینالمللی خواندند.«بدر عبدالعاطی» وزیر خارجه مصر در یک گفتگوی مطبوعاتی تاکید کرد: «ایده تغییر نقشه خاورمیانه توهم است و سخن گفتن از امنیت منطقه به اراده کشورهای منطقه برمی گردد.» «نواف سلام» نخست وزیر لبنان نیز تأکید کرد این سخنان نتانیاهو یک تهدید مستقیم علیه امنیت ملی کشورهای عربی و نقض آشکار قوانین بین المللی است. وی افزود لبنان در کنار کشورهای عربی و اسلامی در رد اظهارات نتانیاهو در مورد به اصطلاح «اسرائیل بزرگ» میایستد. سخنان نسخت وزیر لبنان در حالی است که بسیاری طرح خلع سلاح حزب الله را زمینه چینی برای طرحهای تجاوزگرانه اسرائیل میبینند.
همچنین از اردن گزارش شده که سخنان نتانیاهو به عنوان یک تهدید عملی تلقی شده و برخی از ساختارهای نظامی مثل سربازی اجباری دوباره در این کشور فعالتر شدهاند. بنابراین کشورهای منطقه و همسایه سرزمینهای اشغالی نیز این طرح را هرچند متوهمانه خواندند اما آن را یک تهدید بالقوه نیز تلقی کردند.هر چند که مطرح کردن چنین راهبردی از سوی نتانیاهو سبب ایجاد همگرایی منطقهای برای مقابله با این موضوع میشود و کشورهای مختلف را زیر یک چتر قرار میدهد.ایران بر همین اساس میتواند دیپلماسی خاصی را پیش بگیرد. مقاله عراقچی قبل از سفر به عربستان سعودی نشان میدهد که ایران در این عرصه پتانسیلهای مختلفی میبیند که میتواند در منطقه از آن استفاده کند. نزدیکی ایران و مصر نیز به عنوان یکی از وزنههای جهان عرب که حالا سعی در احیای خود دارد و دیپلماسی فعالی پیش گرفته نیز از این باب میتواند ظرفیتهای دیپلماتیک تازهای تعریف کند.
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید. 14:41 - 3 شهریور 1404