"اما در عمل، وزن تصمیمگیری در اختیار امنیتیترین صداهاست، نه الزماً چهرههای منتخب مردم."یعنی چی؟ یعنی نهادهای امنیتی در شعام حرف اول را میزنند؟
شعام ، ساختار تصمیمگیری در نظام جمهوری اسلامی
شورای عالی امنیت ملی، مهمترین نهاد تصمیمگیر در حوزه امنیت، دفاع و سیاست خارجی ایران است که با تأیید رهبری، مصوبات آن برای همه قوا لازمالاجراست. ریاست شورا با رئیسجمهور است، اما جهتدهی کلان آن در چارچوب منویات رهبری انجام میشود. دبیر شورا نقش هماهنگکننده و نماینده ارشد در اجرای سیاستها و مذاکرات حساس را دارد. ترکیب شورا متشکل از سران قوا، وزرای کلیدی، فرماندهان نظامی و نماینده رهبری است. بسیاری از تحولات مهم کشور، از پذیرش قطعنامه تا سیاستگذاری رسانهای، از دل این شورا بیرون میآید.
در جمهوری اسلامی، هرگاه بحرانی فراگیر میشود، نهادهایی در ظاهر ساکت اما در باطن فعال، ابتکار عمل را به دست میگیرند. یکی از این نهادها، شورای عالی امنیت ملی است؛ جایی که تصمیمگیریها نه در قاب دوربینها، بلکه پشت درهای بسته انجام میشود. چرا همه بحرانها به شعام ختم میشوند؟از مدیریت اعتراضات خیابانی تا تصمیمگیری درباره مذاکرات هستهای، از فیلترینگ گسترده اینترنت تا پاسخ نظامی به تهدیدات، اغلب این تصمیمها به یک نقطه ختم میشود: شعام.این شورا نه صرفاً ناظر، که معمار بسیاری از سناریوهای امنیتی است. سناریوهایی که پیامدهای آن، زندگی روزمره مردم را دستخوش تغییر میکند. سکوتی که مینویسد؛ سیاستی که اعلام نمیشوددر ساختار قدرت جمهوری اسلامی، شعام نقش طراح بینام و نشان را دارد. اغلب مردم حتی اعضایش را نمیشناسند، اما مصوباتش تا اعماق جامعه نفوذ میکند.وقتی اینترنت قطع میشود، رسانهها ساکت میمانند یا ناگهان دستورالعمل یکپارچهای دریافت میکنند، یا زمانی که هیچ مقام رسمی پاسخگو نیست، احتمالاً تصمیم از همانجا آمده است.چه کسانی پشت میز تصمیمگیری مینشینند؟ترکیب اعضای شعام ترکیبی از چهرههای سیاسی و امنیتی است:رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه، رئیس مجلس، فرمانده کل سپاه، وزیر اطلاعات، وزیر دفاع، وزیر کشور، دبیر شورا و نماینده رهبری.اما در عمل، وزن تصمیمگیری در اختیار امنیتیترین صداهاست، نه الزماً چهرههای منتخب مردم. چرا شناخت شعام مهم است؟درک نقش شورای عالی امنیت ملی برای هر کسی که در ایران سیاست، رسانه، یا جامعه را تحلیل میکند، حیاتی است.چرا که فهم مسیرهای رسمی بدون درک لایههای پنهان تصمیمسازی، تصویری ناقص ارائه میدهد.
در پایان: نهادهای ساکت، نقشهای بزرگشعام ممکن است سخنگو نداشته باشد، نشستهای علنی برگزار نکند، یا از صحنه رسانه غایب باشد.اما تأثیر آن در خطوط قرمز سیاست و ساختار قدرت جمهوری اسلامی، پررنگتر از بسیاری نهادهای رسمی است.در دنیای جنگ ترکیبی، تحلیل بحران بدون فهم شعام، یعنی تحلیل ناتمام.
15:30 - 12 مرداد 1404
376 بازدید