آسیای مرکزی و «پیمان ابراهیم»؛ چرا قزاقستان پیشگام شد؟
به اعتقاد پژوهشگر و کارشناس برجسته روس، پیوستن قزاقستان به «پیمان ابراهیم» بخشی از یک نمایش سیاسی است؛ این اعلام با هدف جلب حداکثری رضایت رئیسجمهور آمریکا صورت گرفت تا در این زمینه از میان پنج رئیسجمهور آسیای مرکزی متمایزتر باشد.
«الکساندر کنیازف» کارشناس برجسته مسائل سیاسی و امنیتی منطقه و پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات اوراسیای دانشگاه روابط بینالملل مسکو وابسته به وزارت امور خارجه روسیه ضمن یادداشتی که در اختیار دفتر منطقهای خبرگزاری فارس قرار داد، به بررسی دلایل و پیامدهای پیوستن قزاقستان به «پیمان ابراهیم» پرداخته است. در این یادداشت آمده است: اظهارات «قاسمجومارت توکایف» رئیسجمهور قزاقستان در مورد پیوستن این کشور به «پیمان ابراهیم» بخشی از یک نمایش سیاسی است، همانگونه که اجلاس «آسیای مرکزی+آمریکا» نیز درواقع چنین ماهیتی داشت. این اظهارات با هدف جلب حداکثری رضایت رئیسجمهور آمریکا بیان شد، تا در این زمینه از میان پنج رئیسجمهور آسیای مرکزی متمایزتر باشد که به نظر میرسد تا حدود زیادی در این زمینه موفق هم بوده است. با این حال، نمیتوان هیچ پیامد مثبتی را از این اقدام انتظار داشت.در عموم، بدون استثنا همه ابتکارات بینالمللی «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا فاقد عناصر سازنده بوده و کمکی به توسعه کشورهای هدف نمیکند. بسیاری از ایدههایی که رئیسجمهور آمریکا مطرح کرده نهتنها ادامه عملی پیدا نکردهاند، بلکه حتی عمر رسانهای طولانی هم نداشتهاند. معتقدم با اجلاس «5+1» در «واشنگتن» نیز تقریباً همین وضعیت پیش خواهد آمد زیرا هدف اصلی ایجاد سر و صدای زیاد بوده و پس از گذشت تنها یک هفته، دولت آمریکا بر اولویتهای کاملاً دیگری تمرکز خواهد کرد.
حتی موضوع منابع معدنی حیاتی در آسیای مرکزی که انتظار سرمایهگذاریهای کلان و نوعی توسعه چشمگیر منطقه را ایجاد کرده است، درواقع به آن شکلی نیست که در «واشنگتن» مطرح شد.برای آمریکا مهم است که این منابع را برای خود محفوظ نگاه دارد و مهمتر از آن، مانع دسترسی چین یا روسیه به آنها شود که این یک هدف بلندمدت است.حتی ممکن است در «واشنگتن» سناریوی بیثباتسازی کشورهای منطقه را نیز مدنظر داشته باشند. در چنین شرایطی، ممکن است محیط سرمایهگذاری شکل گیرد که شرکتهای چینی محتاطانهتر عمل کنند و برای بهرهبرداری از منابع آسیای مرکزی عجلهای نداشته باشند. بنابراین به احتمال زیاد، تلاشهای انجامشده برای خشنود کردن ترامپ و حتی «هدیهای» چون پیوستن قزاقستان به «پیمان ابراهیم»، بیثمر خواهد ماند.قزاقستان و رژیم صهیونیستی روابط دیپلماتیک داشته بنابراین پیوستن قزاقستان به «پیمان ابراهیم» برای خود قزاقستان هیچ معنای عملی ندارد. این اقدام برای رژیم صهیونیستی و آمریکا جنبه نمادین دارد، زیرا با ورود به این پیمان، قزاقستان در عمل در زمره دولتهایی قرار میگیرد که از سیاست تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی در منطقه حمایت میکنند. امضای «پیمان ابراهیم» از سوی قزاقستان میتواند به طور جدی کار دستگاههای امنیتی و نهادهای انتظامی این کشور را افزایش دهد.
در این رابطه، بیانیه «حماس» قابل توجه است؛ در آن، تصمیم قزاقستان برای پیوستن به «پیمان ابراهیم» و تقویت روابط دیپلماتیک با رژیم صهیونیستی به شدت محکوم شده است. حماس از همه کشورها، بهویژه «کشورهای مسلمان و ملتهای برادر» خواسته است که هرگونه همکاری با رژیم اشغالگر صهیونیستی را متوقف کرده و از مشارکت در پروژههایی که هدف عادیسازی روابط را در نظر دارند، خودداری کنند.واکنش ترکیه به این رخداد نیز جالب توجه خواهد بود؛ کشوری که از منتقدان «پیمان ابراهیم» به شمار میرود. همچنین پرسشهای فراوانی درباره مشارکت قزاقستان در سازمان کشورهای ترک و همچنین در خصوص تغییر جایگاه قزاقستان در چارچوب وحدت اعلامی ترکی-اسلامی نیز مطرح خواهد بود.#پیمانابراهیم#قزاقستان#آمریکا 12:11 - 21 آبان 1404