هر آنچه از دیروز تا بامداد در بورگن اشتوک گذشت
هتل بورگن اشتوک در کنار ساحل دریاچه لوسرن سوئیس از دیروز تا بامداد امروز شاهد برگزاری نشستهایی با حضور هیأتهای ایران، آمریکا، پاکستان و قطر بود و آنگونه که عراقچی در پایان اعلام کرد: میانجیگری پاکستان و قطر باعث پیشرفتهای بزرگی برای پایان دادن به جنگ در لبنان شد.
گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس؛ یکشنبه ۳۱ خردادماه هتل بورگن اشتوک در کنار ساحل دریاچه لوسرن سوئیس و حضور هیأتهای مذاکره کننده ایران، آمریکا و دو میانجی پاکستان و قطر و برگزاری نشستهای دوجانبه، سهجانبه و چهارجانبه.نشستهایی که بعد از امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد در ۲۸ خردادماه در سوئیس شکل گرفت و آنگونه که اسماعیل بقائی سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره سفر هیأت ایرانی اعلام کرد: «سفری است برای مطالبه کردن ایفای تعهدات طرف مقابل.»محمدباقر قالیباف ریاست هیأت مذاکره کننده ایرانی را برعهده داشت و جی دی ونس معاون رئیسجمهور آمریکا نیز عهدهدار ریاست تیم آمریکایی بود. شهباز شریف نخستوزیر و فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان و شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی نخستوزیر و وزیر خارجه قطر هم به عنوان میانجیها در سوئیس حضور داشتند.
نخستین برنامه دیدار روز یکشنبه با ملاقات عراقچی با ایگنازیو کاسیس وزیر خارجه سوئیس و میزبان این مذاکرات صورت گرفت و بعد از آن هم نشست دوجانبه با قطر و پاکستان به ریاست قالیباف برگزار شد و ساعت ۱۶ به وقت تهران نشست چهارجانبه برگزار و حدود ۸۰ دقیقه به طول انجامید و آنگونه که اسماعیل بقائی عنوان کرد: «یک ساعت و نیم بحث و قرار بر این شد که یک وقفه کوتاه نیم ساعته داشته باشیم و بعد ادامه بدهیم. در همان زمان اظهارنظرهای موهن و تهدیدآمیز رئیسجمهور آمریکا در رسانهها منتشر و همین باعث شد که هیأت نمایندگی ایران صراحتاً اعلام کند که در چنین شرایطی حاضر نیست در نشست چهارجانبه ادامه دهد. قطر و پاکستان تلاش زیادی کردند که به ادامه گفتوگوها کمک کنند. ما تأکید کردیم که اگر قرار باشد گفتوگوها ادامه پیدا کند، به صورت مستقیم یعنی در چارچوب چهارجانبه نخواهد بود و تبادل پیامها ادامه پیدا کرد.»سخنگوی هیأت مذاکره کننده ایران بیان کرد: در جلسه چهارجانبه و هم قبل از آن، نگرانیها و اعتراضهای ما در رابطه با بدعهدی طرف مقابل بیان شد، خصوصاً در رابطه با تداوم نقض آتشبس، تداوم نقض تعهدات منطبق با تفاهم ۲۸ خردادماه توسط رژیم صهیونیستی.
محمدباقر قالیباف رئیس هیأت نمایندگی ایران، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، علی باقری معاون دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، ابوالفضل عمویی، دستیار رئیس مجلس، عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی، کاظم غریبآبادی معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه و اسماعیل بقائی سخنگوی هیأت مذاکره کننده در نشست چهارجانبه حضور داشتند.
* سازوکار کنترل و مدیریت منازعه
آنگونه که بقائی عنوان کرد: در پی پیامهایی که رد و بدل شد مواردی حاصل شد از جمله در رابطه با بند یک یادداشت تفاهم و پیشبینی سازوکاری برای نظارت بر ادامه توقف جنگ با حضور میانجیها تحت عنوان «سازوکار کنترل و مدیریت منازعه.»به گزراش فارس در بند یک یادداشت تفاهم اسلامآباد که بامداد پنجشنبه ۲۸ خردادماه به امضای مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ رؤسای جمهور ایران و آمریکا رسید «ایران و آمریکا و متحدان آنها در جنگ حاضر، با امضای این یادداشت تفاهم خاتمه فوری و دائمی عملیاتهای نظامی را در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، اعلام کرده و تعهد میکنند از این پس هیچ جنگ یا هیچ عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی خاتمه دائمی جنگ در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، و بقیه مفاد این بند را تایید خواهد کرد.»به گفته بقائی: فلسفه تشکیل این سازوکار این است که ما از این به بعد شاهد ادامه توقف جنگ در لبنان باشیم.این دیپلمات ارشد ایرانی همچنین گفت که تبادل پیامهای مهمی انجام شد، از جمله در رابطه با بند ۱۰ و ۱۱، موضوعات مربوط به صدور مجوزهای لازم برای فروش نفت ایران و همینطور تعهد طرف مقابل برای آزادسازی داراییهای محدود یا مسدود شده ایران که پیشرفتهای خیلی خوبی صورت گرفت.
در بند ۱۰ یادداشت تفاهم اسلامآباد آمده است: «آمریکا متعهد میشود بلافاصله با امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان خاتمه تحریمها، اسقاطیههای وزارت خزانهداری را برای صادرات نفت خام ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات آنها، و تمامی خدمات مرتبط شامل تراکنشهای بانکی، بیمهها، حمل و نقل و غیره صادر کند.»بند ۱۱ یادداشت تفاهم اسلامآباد نیز خاطرنشان کرده است: «آمریکا متعهد میشود تا وجوه و داراییهای محدود یا مسدود شده ایران را با اجرای این یادداشت تفاهم به طور کامل برای استفاده در دسترس قرار دهد. آمریکا و ایران در مورد روال مربوط به آزادسازی این وجوه در طول مذاکرات، به صورت دوجانبه توافق میکنند. این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی ایران تعیین میشود، باید به طور کامل قابل استفاده شوند. آمریکا متعهد میشود که تمامی تاییدیهها و مجوزهای لازم را در این رابطه صادر کند.»
* تنگه هرمز، آزادسازی داراییها و فروش نفت
سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین گفت که در رابطه با مباحث مرتبط با عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز، قرار شد سازوکاری ایجاد شود. در مورد آزادسازی داراییها و هم در خصوص بحث فروش نفت، گامهای عملی باید برداشته شود. و در نهایت در راستای اجرای بند ۱۲ و سازوکار نظارت بر اجرای تعهدات طرفین، مقرر شد که تیمهای فنی ایران و آمریکا با حضور پاکستان و قطر در قالب کارگروههای سهگانه هستهای، تحریمها و نظارت جلساتی را برگزار کنند و جزئیتر وارد کارگروههای فنی و درباره اجزای مختلف یادداشت تفاهم شوند که این نشستها از امروز به ریاست کاظم غریبآبادی معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه در سوئیس آغاز شد.در این دور از گفتوگوها، یادداشت تفاهم اجرای آزادسازی اموال بلوکه شده ایران نیز بین ایران و قطر به امضای دو کشور رسید.در جریان گفتوگوهای سوئیس همچنین براساس بند ۱۰ یادداشت تفاهم، دفتر کنترل داراییهای خارجی (OFAC) وزارت خزانه داری آمریکا، اسناد رفع تحریمهای نفتی، پتروشیمی و مشتقات را به مدت ۶۰ روز صادر کرد. بدین معنا که ایران میتواند به صورت رسمی به مشتریانش نفت بفروشد و پول آن را در سازوکارهای رسمی بانک مرکزی دریافت کند.
* یادداشت تفاهم قطر و پاکستان
در پایان این مذاکرات نیز قطر و پاکستان به عنوان میانجیگران در خصوص اجرای یادداشت تفاهم خاتمه جنگ بیانیهای را به شرح زیر صادر کردند.- نخستین دور گفتوگوهای سطحعالی در چارچوب «یادداشت تفاهم اسلامآباد» با مشارکت نمایندگان ایران، آمریکا و دو طرف میانجی، یعنی دولت قطر و پاکستان، در بورگناشتوک سوئیس به پایان رسید.- روز نخست نشست دریاچه لوسرن در فضایی مثبت و سازنده برگزار شد. پیشرفتهای امیدوارکنندهای حاصل شده است که از جمله آن میتوان به ایجاد سازوکاری برای ادامه گفتوگوهای فنی اشاره کرد.- بر مبنای یادداشت تفاهم، طرفها با تشکیل یک «کمیته عالی» موافقت کردند که مسئولیت نظارت سیاسی بر روند میانجیگری را بر عهده خواهد داشت. - مذاکرهکنندگان ارشد بهطور منظم به کمیته عالی گزارش خواهند داد و هدایت کارگروههای متمرکز بر موضوعات هستهای، تحریمها و نیز کارگروه نظارت و حلوفصل اختلافات را برای تضمین اجرای مؤثر یادداشت تفاهم و همچنین رسیدگی به سایر موضوعات بر عهده خواهند داشت.
- کمیته عالی بر سر یک نقشه راه برای دستیابی به توافق نهایی ظرف مدت ۶۰ روز به توافق رسیده است، امری که زمینه را برای آغاز فوری گفتوگوهای فنی بیشتر فراهم میکند. افزون بر این، برای دوره زمانی مذکور در بند ۵ یادداشت تفاهم، یک خط ارتباطی میان طرفها ایجاد شده است تا از بروز حوادث و سوءتفاهمها جلوگیری شود و عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز تضمین شود.- همچنین طرفها با ایجاد یک «واحد کنترل منازعه» میان خود و جمهوری لبنان، با تسهیلگری میانجیها، موافقت کردند تا پایبندی به توقف عملیات نظامی در لبنان مطابق با مفاد یادداشت تفاهم تضمین شود. گفتوگوهای فنی درباره تمامی موضوعات تا پایان هفته در مجموعه بورگناشتوک ادامه خواهد یافت.- طرفهای میانجی به تلاشهای حداکثری خود ادامه خواهند داد تا اطمینان حاصل شود که مذاکرات همچنان در فضایی سازنده پیش میرود و هدف دستیابی به یک توافق نهایی محقق شود.- دولت قطر و پاکستان مراتب قدردانی صمیمانه خود را از آمریکا و ایران بهسبب پایبندی مستمر آنان به دیپلماسی و حلوفصل مسالمتآمیز مناقشه ابراز میکنند. طرفهای میانجی همچنین از شرکا و متحدان بهخاطر حمایت مستمر و مشارکت ارزشمندشان در روند جاری مذاکرات تقدیر میکنند.
* شهباز شریف و عراقچی چه گفتند؟
شهباز شریف نخستوزیر پاکستان پس از پایان این نشستها در پیامی، از پیشرفت در در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد خبر داد و نوشت: «گفتوگوها در فضایی مثبت و سازنده برگزار شد و پیشرفتهای امیدوارکنندهای به همراه داشت، از جمله توافق بر سر یک نقشهراه برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز، تشکیل یک کمیته عالیرتبه برای نظارت سیاسی و آغاز مذاکرات فنی بیشتر».سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه نیز در شبکه ایکس به تشریح نتایج نشستها در سوئیس پرداخت و نوشت: «میانجیگری خستگی ناپذیر پاکستان و قطر باعث پیشرفتهای بزرگی برای پایان دادن به جنگ در لبنان شد. همچنین تحریم صادرات نفت و پتروشیمی تعلیق شد، محاصره دریایی برداشته شد، برخی از داراییهای مسدود شده آزاد شدند و طرح بزرگ بازسازی و توسعه اقتصادی ایران اجرایی شد. اولین آزمون واقعی: واحد رفع درگیریها در لبنان.»
به گزارش فارس، دور نخست مذاکرات ایران و آمریکا بعدازظهر شنبه ۲۲ فروردینماه به ریاست محمدباقر قالیباف رئیس مجلس و جی دی ونس معاون رئیس جمهور آمریکا و با واسطه پاکستان در اسلامآباد آغاز و ۲۱ ساعت به طول انجامید و بامداد روز یکشنبه این گفتوگوها به دلیل زیادهخواهیهای آمریکا به نتیجه منجر نشد و پس از رایزنیهایی که در این دو ماه انجام شد در نهایت یادداشت تفاهم اسلامآباد بین ایران و آمریکا و با واسطه گری پاکستان بامداد دوشنبه ۲۵ خردادماه حاصل و در نهایت این یادداشت تفاهم بامداد پنجشنبه ۲۸ خردادماه توسط دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان رؤسای جمهور آمریکا و ایران و شهباز شریف نخستوزیر پاکستان به صورت دیجیتال (الکترونیکی) امضا شد.
15:59 - 1 تیر 1405