عراقچی: ما هیچ اعتمادی به آمریکا نداریم
وزیر امور خارجه گفت: زمانی وارد مذاکره میشویم که طرف مقابل جدی باشد و در مسیر درست قرار بگیرد ما هیچ اعتمادی به آمریکا نداریم.
به گزارش خبرنگار اعزامی خبرگزاری فارس به دهلینو، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه امروز (جمعه) در نشستی خبری در دهلینو گفت: ما و هند دو کشور دارای تمدن هستیم. ما روابط خوبی داریم و هم همکاری اقتصادی خوبی داریم و دارای روابط سیاسی خوبی هستیم.
وی افزود: همانطور که میدانید کشور من تحت تجاوز آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است. در واقع این دومین باری بود که مذاکرات با ایالات متحده را آغاز کردیم، اما درست در میانه مذاکرات و در اوج روند دیپلماسی، آنها تصمیم گرفتند به ما حمله کنند و این بسیار تأسفبار بود.وزیر خارجه بیان کرد: از کشورهایی که این اقدام تجاوزکارانه را محکوم کردند مخصوصا دولت هند که ابراز همدردی و کمک بشروستانه ارسال کردند، تشکر میکنیم. ما در وضعیت آتشبس هستیم گرچه متزلزل است، ولی در تلاشیم به دیپلماسی شانس دیگری بدهیم که بتوان به یک راهحل دیپلماتیک و مذاکره شده دست یافت. هیچ راهکار نظامی برای موضوع ایران نیست. آنها بارها ما را آزمودهاند، اما ما هرگز در برابر فشار یا تهدید تسلیم نشدهایم و در برابر هرگونه تجاوز و فشار مقاومت کردهایم. همچنین در برابر تحریمها نیز ایستادگی کردهایم.عراقچی گفت: بیش از چهل سال است که کشور و مردم ما هدف تحریمهای شدید و ظالمانه آمریکا قرار دارند، اما این تحریمها نه اراده ما را تغییر داده و نه سیاستهای ما را. مردم ایران تنها به زبان احترام پاسخ میدهند. هر زمان که با زبان احترام، دیپلماسی و مذاکره با ما سخن گفته شده، ما نیز متقابلاً پاسخ مثبت دادهایم و از راهحلهای دیپلماتیک استقبال کردهایم.
وزیر خارجه خاطرنشان کرد: اکنون، پس از چهل روز جنگ، زمانی که آمریکا از دستیابی به اهداف خود در تجاوز علیه ایران ناامید شد، دوباره پیشنهاد مذاکره داد. ما به مذاکره علاقهمند هستیم، اما تنها در صورتی که طرف مقابل جدی باشد و واقعاً بهدنبال مذاکرات واقعی باشد.عراقچی بیان کرد: ما هیچ اعتمادی به آمریکا نداریم. این یک واقعیت است و همین مسئله بزرگترین مانع در مسیر هر تلاش دیپلماتیک به شمار میرود. همه میدانند که ما دلایل فراوانی برای بیاعتمادی به آمریکا داریم، در حالی که آنها دلیلی برای بیاعتمادی به ما ندارند.وزیر خارجه گفت: در سال ۲۰۱۵ ما همراه با آمریکا، سایر اعضای شورای امنیت و آلمان به توافق هستهای رسیدیم، توافقی که به برجام معروف شد. بیش از دو سال مذاکره کردیم و به توافق بسیار خوبی دست یافتیم؛ توافقی که جهان آن را بهعنوان دستاوردی برای دیپلماسی جشن گرفت. اما تنها یک سال پس از اجرای آن، دولت جدید آمریکا در نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ، بدون هیچ توجیه و دلیلی از توافق خارج شد، در حالی که ایران بهطور کامل به همه تعهدات خود پایبند بود.عراقچی ادامه داد: سپس دوباره وارد مذاکرات شدیم. پس از چند دور گفتوگو، آنها تصمیم گرفتند به ما حمله کنند و جنگی 12 روزه رخ داد. امسال نیز بار دیگر پیشنهاد مذاکره دادند و ما سه دور مذاکره برگزار کردیم، ابتدا در مسقط و سپس دو دور در ژنو.
وی بیان کرد: آخرین دور مذاکرات در بیستوششم فوریه برگزار شد. وزیر خارجه عمان، بدر البوسعیدی که نقش میانجی را داشت، در پیامی اعلام کرد که پیشرفتهای مهمی حاصل شده است. پیش از انتشار آن پیام نیز متن آن را به هر دو هیئت ایرانی و آمریکایی نشان داده بود و هیأت آمریکایی هم تأیید کرد که پیشرفتهای قابلتوجهی به دست آمده و امیدوارند بهزودی توافق نهایی حاصل شود.رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: اما تنها دو روز بعد، در بیستوهشتم فوریه، آنها همراه با اسرائیل علیه مردم ما دست به تجاوز زدند. بنابراین مهمترین مسئله اکنون موضوع اعتماد است. ما به هیچوجه نمیتوانیم به آمریکاییها اعتماد کنیم. به همین دلیل همهچیز باید دقیق، روشن و شفاف تعریف شود تا امکان رسیدن به توافق وجود داشته باشد.وی گفت: ما در برابر جنگی بسیار سنگین علیه مردممان مقاومت کردیم و آنها نتوانستند به اهداف خود برسند. روشن است چیزهایی را که نتوانستند از راه نظامی به دست آورند، از طریق میز مذاکره هم به دست نخواهند آورد؛ مگر آنکه راهحلی برد ـ برد حاصل شود.وزیر خارجه همچنین گفت: در حال حاضر مذاکرات از نبود اعتماد رنج میبرد پیامهای متضادی که از آمریکا دریافت میکنیم هر روز مواضع متفاوتی میگیرند. گاهی اوقات در یک روز دو پیغام متفات دریافت میکنیم. این خود مشکل بزرگی است و بر بیاعتمادی میافزاید.وی گفت: برخی طرفها میخواهند مذاکرات را به هم بزنند و آمریکا را وارد جنگ کنند و امیدواریم در نهایت عقلانیت و دیپلماسی پیروز شود و بتوانیم از مسیر گفتوگو به راهحلی مذاکرهشده برسیم، زیرا هیچ راهحلی جز مذاکره وجود ندارد.
رئیس دستگاه دیپلماسی همچنین گفت: در پاسخ به پرسشی درباره روابط هند با امارات، گفته شد که هند با کشورهای بسیاری روابط دارد و تصمیمگیری درباره این روابط به خود هند مربوط است.عراقچی اضافه کرد: روابط خوبی با هند داریم و مصمم هستیم این روابط را گسترش دهیم.
وی همچنین عنوان کرد: ایران هرگز سلاح هستهای نمیخواسته است. بارها گفتهایم ما بمب اتم نمیخواهیم. ما برنامه صلحآمیز هستهای داریم و ایران همواره آمادگی داشته برای اثبات صلحآمیز بودن آن اعتمادسازی کند.عراقچی درباره تنگه هرمز گفت: تنگه باز است و همه کشتیها میتوانند عبور کنند به جز کشورهای متخاصم. آنهایی که میخواهند رد شوند باید هماهنگی صورت دهند. ایران همانطور که به تعدادی از کشتیهای هندی برای عبور امن کمک کرده، آماده است به همه کشتیهایی که خواهان عبور امن و مطمئن هستند کمک کند. تأمین امنیت عبور کشتیها هم سیاست ایران است و هم در راستای منافع ایران قرار دارد.وی گفت: البته بهدلیل تجاوز آمریکا و ناامنیهایی که در منطقه ایجاد شده، شرایط مانند گذشته نیست؛ اما اگر این تجاوزها پایان یابد، اوضاع به حالت عادی بازخواهد گشت و ایران همراه با عمان برای تضمین عبور امن همه کشتیها از تنگه هرمز هماهنگی خواهد کرد.
رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: همانطور که همه میدانند، ایران و عمان دو کشور ساحلی در دو سوی تنگه هرمز هستند و این تنگه در آبهای سرزمینی دو کشور قرار دارد و میان آن آبهای بینالمللی وجود ندارد. بنابراین مدیریت این مسیر باید توسط ایران و عمان انجام شود و اکنون نیز دو کشور در حال رایزنی هستند تا سازوکاری مناسب برای اداره آینده تنگه هرمز و تضمین عبور امن همه کشتیها ایجاد شودوی گفت: عبور بی ضرر از تنگه برای ما اهمیت دارد و کمک میکنیم. ما با محاصره دریایی مواجیهم.
وی همچنین گفت: کشوری که به آمریکا کمک کرد طرف مستقیم این تجاوز علیه ایران بودند.
رئیس دستگاه دیپلماسی به دیدارش با نخستوزیر و وزیر خارجه هند اشاره کرد و گفت: دیروز گفتوگوی کوتاه اما بسیار خوبی با نخستوزیر مودی داشتم و امروز نیز نشست مفصلی با وزیر امور خارجه، آقای جایشانکار، برگزار کردیم. تقریباً درباره همه موضوعات، از جمله تنگه هرمز و وضعیت منطقه خلیج فارس، گفتوگو کردیم. ما مواضع نزدیکی با هم داریم. نگرانیها و منافع مشترکی در این منطقه مهم داریم. میتوانیم با طرف هندی همکاری کنیم. وضعیت تنگه هرمز پیچیده است و در حال تلاش هستیم که کمک کنیم تا با امنیت عبور کنند.وی گفت: بهمحض اینکه تجاوزها بهطور کامل پایان یابد، شرایط به حالت عادی بازخواهد گشت.
عراقچی گفت: ایران و هند همیشه تجارت خوب و ظرفیتهای اقتصادی خوبی داشتند.هند در گذشته یکی از خریداران نفت ایران بود، اما این روند بهدلیل تحریمهای آمریکا متوقف شد، تحریمهای یکجانبه و غیرقانونی آمریکا.ما طبیعتاً علاقهمندیم همکاریهای نفتی و انرژی خود را ادامه دهیم و آماده فروش نفت به هند هستیم. البته ملاحظات هند و پیامدهای تحریمهای آمریکا را درک میکنیم و در این زمینه مشکلی نداریم. تصمیم نهایی بر عهده دولت هند است.وی افزود: اما معتقدم بهمحض لغو تحریمها، بلافاصله میتوانیم به همان سطح تجارت گذشته بازگردیم. پیش از تحریمها، حجم تجارت میان ایران و هند بیش از ۲۰ میلیارد دلار بود.وزیر خارجه بیان کرد: اکنون این رقم بسیار کمتر شده، اما همچنان در سطح چند میلیارد دلار قرار دارد. ایران و هند همواره روابط تجاری و اقتصادی خوبی داشتهاند و مطمئنم ظرفیت همکاری میان دو کشور بسیار بالاست و میتوانیم پس از رفع تحریمها نهتنها به سطح گذشته، بلکه حتی به سطحی بالاتر بازگردیم.
*خروج اورانیوم از ایران؟
وی درباره خروج اورانیوم از ایران به روسیه و پیشنهاد روسیه در این خصوص گفت: دیروز دیدار بسیار خوبی با سرگئی لاوروف داشتم. باید بگویم که ما همواره با دوستان روس خود در حال رایزنی بودهایم. روابط بسیار خوبی با روسیه داریم، یک شراکت راهبردی میان دو کشور برقرار است و همواره درباره مسائل بینالمللی، منطقهای و دوجانبه با یکدیگر مشورت کردهایم.عراقچی افزود: حدود ۱۰ روز پیش، یعنی کمتر از دو هفته قبل، با رئیسجمهور پوتین در سنت پترزبورگ دیدار داشتم و درباره همه مسائل، از جمله موضوعی که شما اشاره کردید، گفتوگو کردیم.ما از دوستان روس خود به خاطر پیشنهادشان و تمایلشان برای کمک به حل این مسئله (مواد) سپاسگزاریم. البته این موضوعی است که باید در جریان مذاکرات درباره آن تصمیمگیری شود.وی گفت: موضوع مواد غنی شده ما مسئلهای بسیار پیچیده است و اکنون با آمریکاییها به این نتیجه رسیدهایم که چون در این مورد خاص تقریباً به بنبست رسیدهایم، بهتر است بررسی آن را به مراحل بعدی مذاکرات موکول کنیم.رئیس دستگاه دیپلماسی افزود: بنابراین فعلاً این موضوع در دستور گفتوگو یا مذاکره قرار ندارد، اما در مراحل بعدی به آن خواهیم پرداخت. زمانی که به آن مرحله برسیم، طبیعتاً رایزنیهای بیشتری با روسیه خواهیم داشت تا ببینیم آیا پیشنهاد روسیه میتواند کمکی به حل مسئله بکند یا خیر.
وزیر خارجه گفت: نسبت به جدیت آمریکاییها شک داریم و آماده توافق منصفانه و عادلانه هستیم. مهمترین مسئله، بیاعتمادی یا نبود اعتماد از سوی ایران نسبت به آمریکاست و دلایل این بیاعتمادی نیز پیشتر توضیح داده شده است.عراقچی بیان کرد: مشکل دیگر، پیامهای متناقضی است که از سوی آمریکا دریافت میشود و باعث شده درباره نیت واقعی آنها تردید داشته باشیم. در این مذاکرات ما نسبت به جدیت طرف آمریکایی دچار تردید هستیم، اما هر زمان احساس کنیم که آنها جدی هستند و برای رسیدن به توافقی عادلانه و متوازن آمادگی دارند، قطعاً مسیر مذاکرات را ادامه خواهیم داد.
رئیس دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا در زمان اجلاس سران بریکس امیدوارید به اختلافات با امارات پایان دهید؟ گفت: در واقع بخشی از بیانیه نهایی نشست وزرای خارجه بریکس توسط یکی از کشورهای عضو که روابط ویژهای با اسرائیل دارد، متوقف شد و این مسئله بسیار تأسفبار است.وی افزود: ما با آن کشور مشکل خاصی نداریم و آن کشور نیز هدف ما در جنگ اخیر نبوده است. ما فقط پایگاهها و تأسیسات نظامی آمریکا را که متأسفانه در خاک آن کشور قرار دارند هدف قرار دادیم.عراقچی بیان کرد: تنها دلیل جلوگیری از صدور بیانیه نهایی، حمایت آن کشور از اسرائیل و آمریکا در تجاوز علیه ایران بود و این بسیار ناامیدکننده است.وی گفت: امیدوارم تا زمان برگزاری اجلاس سران، آنها به درک درستی برسند که ایران همسایه آنهاست. ما قرنها در کنار هم زندگی کردهایم و در آینده نیز باید در کنار یکدیگر زندگی کنیم.عراقچی بیان کرد: اسرائیل نمیتواند از آنها محافظت کند و آمریکا نیز قادر به تأمین امنیت آنها نیست؛ این مسئله در جریان همین جنگ ثابت شد. پایگاههای نظامی آمریکا و روابط آنها با اسرائیل، بهجای آنکه منبع امنیت باشد، به منبع ناامنی تبدیل شد.
وزیر خارجه گفت: اینها واقعیتهایی است که آنها باید درک کنند و مطمئنم اگر مسیر عقلانیت را دنبال کنند، ایران را بهعنوان همسایه و شریکی خوب خواهند یافت.
* پیامهایی را از آمریکاییها گرفتیم که مایل به ادامه گفتوگوها و تعامل هستند
وی در پاسخ به سؤال خبرنگار خبرگزاری فارس درباره مطالب منتشر شده مبنی بر اینکه آمریکا پیشنهاد ایران را رد کرده و تهدید ترامپ برای حمله به تاسیسات هستهای ایران و اینکه ایرانیها باید توافق کنند و من صبر زیادی ندارم و اینکه از سوی دیگر عنوان کرده که ما جنگ را برای کمک به اسرائیل و کشورهای خلیج فارس انجام میدهیم، اظهار داشت: یکی از مشکلات این است که پیامها و سخنان متضاد و گزافه گوییهای غیرمنطقی زیاد از طرف آمریکاییها گفته میشود که مخالف هرگونه مسیر مذاکراتی و دیپلماسی است. وی افزود: اینکه گفته شد آمریکا پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا را رد کرده مربوط به چند روز قبل است که ترامپ توئیت زد و گفت غیرقایل قبول است و بعد از آن مجدد ما پیامهایی را از آمریکاییها گرفتیم که مایل به ادامه گفتوگوها و تعامل هستند، ولی اینکه امروز چطور در رسانهها بولد شده، اطلاع ندارم ولی قضیه مربوط به چند روز قبل است. وی افزود: حمله به تاسیسات هستهای ایران یک بار صورت گرفته و مدعی اند کاملا نابود کردهاند ولی باز حرف از حمله به تاسیسات میزنند. این سخنان متضاد نشانگر عمق سردرگمی آمریکا نسبت به اهداف آنهاست بسیاری از کشورها اذعان دارند که آمریکاییها در یک سردرگمی به سر میبرد.عراقچی افزود: طرحی برای پایان جنگ ندارد و برداشنی برای اهداف خود در این جنگ ندارد و هر روز اهداف متفاوتی را بیان میکند و امیدواریم خرد و منطق به کاخ سفید برگردد.
خبرنگاری پرسید که اسرائیل بهدلیل تجاوز به غزه و اشغال غیرقانونی سرزمین فلسطین مورد انتقاد قرار گرفته است، اما گفته شد یکی از کشورهای عضو نسبت به این موضوع ملاحظه یا تحفظ داشته است. آیا میتوانیم بدانیم آن کشور کدام بوده؟ همچنین در بیانیه هیچ اشارهای به تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشده است. دلیل آن چیست؟عراقچی گفت: باید این سؤال را از رئیس این نشست بپرسید. پاسخگویی به این موضوع بر عهده من نیست، اما فکر میکنم همه میدانند کدام کشور مانع هرگونه موضعگیری علیه اسرائیل شد و این بسیار تأسفبار بود.وی ادامه داد: همان کشور در حمله و تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز به آنها کمک کرد؛ فضای هوایی، سرزمین و پایگاههای نظامی خود را در اختیار نیروهای آمریکایی و اسرائیلی قرار داد. از نگاه ما، آن کشور بهطور مستقیم در این تجاوز شریک بوده و باید مسئول شناخته شود.
وی در پاسخ به سؤال دیگری بیان کرد: ما روابط بسیار خوبی با چین داریم و دو کشور شرکای راهبردی یکدیگر هستند. میدانیم که چینیها نیت خوبی دارند، بنابراین هر اقدامی که از سوی آنها برای کمک به دیپلماسی انجام شود، از سوی جمهوری اسلامی ایران مورد استقبال قرار خواهد گرفت.وزیر خارجه بیان کرد: همچنین امیدواریم با پیشرفت مذاکرات، به نتیجه مطلوبی برسیم تا تنگه هرمز کاملاً امن شود و روند رفتوآمد کشتیها به وضعیت عادی با سرعت بیشتری انجام گیرد.
وی در پاسخ به سؤال دیگری گفت: بندر چابهار یکی از نمادهای همکاری میان ایران و هند است و ما بسیار خرسندیم که هندیها نقش مهمی در توسعه این بندر ایفا کردهاند.عراقچی بیان کرد: در حال حاضر روند توسعه این بندر تا حدی بهدلیل تحریمهای آمریکا کند شده است، اما من اطمینان دارم که چابهار میتواند به دروازهای طلایی برای دسترسی هند به آسیای مرکزی، قفقاز و سپس اروپا از طریق این مسیر ترانزیتی تبدیل شود. همچنین این بندر برای کشورهای اروپایی، آسیای مرکزی و دیگر کشورها راهی برای دسترسی به اقیانوس هند فراهم میکند.وی افزود: چابهار بندری بسیار راهبردی و مهم برای ایران، هند و بسیاری از کشورهای دیگر است. به همین دلیل امیدوارم هند به فعالیتهای خود در بندر چابهار ادامه دهد تا این بندر بهطور کامل توسعه یابد و در خدمت منافع هند و دیگر کشورهای منطقه قرار گیرد.عراقچی خاطرنشان کرد: فکر میکنم هند، با توجه به اعتبار و جایگاه خوبی که دارد، میتواند نقش پررنگتری در این منطقه برای کمک به دیپلماسی، صلح و تقویت امنیت ایفا کند.رئیس دستگاه دیپلماسی بیان کرد: هند تقریباً با همه کشورهای حاشیه خلیج فارس، چه در شمال و چه در جنوب آن، روابط دوستانه دارد. بنابراین ما از هر نقش مثبت و سازندهای که هند در این منطقه ایفا کند، استقبال میکنیم.
13:30 - 25 اردیبهشت 1405