بقائی: در حال حاضر در خصوص هیچ چیزی جز توقف جنگ صحبتی نداریم
سخنگوی وزارت امور خارجه امروز موضوعاتی که در خصوص غنیسازی و مواد در رسانهها مطرح شده را گمانه زنی خواند و با بیان اینکه ما در این مرحله در خصوص هیچ چیز دیگری جز توقف جنگ، صحبتی نداریم، گفت: پاسخ آمریکا را دریافت کرده و در حال بررسی هستیم و دیدگاههای خود را بعد از رسیدن به جمع بندی از طریق میانجی پاکستانی اعلام خواهیم کرد.
به گزارش خبرنگار گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه امروز (دوشنبه) چهاردهم اردیبهشتماه در نشست هفتگی با خبرنگاران به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت و به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد.
* معلمان میناب
وی در ابتدا ضمن گرامیداشت یاد معلمان شهید مدرسه میناب، گفت: قضیه میناب و جنایتی که در نهم اسفندماه اتفاق افتاد، در تاریخ ایران بهعنوان نمود و نمونهای از کینتوزی و جنایت آمریکا علیه ملت ایران ثبت خواهد شد.بقائی بیان کرد: معلمان میناب معنی ایستادن را نه روی تخته بلکه زیر موشک آمریکایی نوشتند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه به آمارهای آموزش و پرورش در خصوص جنایاتی که در ۴۰ روز تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در حوزه تعلیم و تربیت رخ داد، پرداخت و گفت: ۱۸۴ دانشآموز و ۳۶ معلم در این حملات به شهادت رسیدند. حدود ۶۵۰ واحد آموزشی و مدرسه در ۱۷ استان دچار تخریب و آسیب شدند و این به غیر از دانشگاهها و مراکز علمی و آموزش عالی است.
* توصیه به اروپاییها
وی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات ترامپ که گفته به دنبال کاهش نیروهای خودش در برخی از کشورهای اروپایی است، اظهار داشت: اقدام نسنجیده آمریکا در تعرض به ایران پیامدهای بسیار گستردهای داشته است از جمله ایجاد شکاف و اختلاف در بین کشورهایی که پیش از این متحدان آمریکا بودند.بقائی بیان کرد: یک دلیل روشنش این است که این کشورها به خوبی از غیرقانونی بودن و تجاوزکارانه بودن اقدام آمریکا آگاه هستند. هیچ توجیهی برای این اقدام وجود ندارد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: فکر میکنم آنچه باعث ناراحتی مقامات آمریکایی شده، این بوده که مقامات آلمان اذعان کردند که ورود آمریکا به جنگ هزینههای بسیار زیادی برای اروپا به بار آورده و این اقدام آمریکا بدون هیچ راهبرد و مبنایی صورت گرفته است. این بیان یک واقعیت است. البته ما همه کشورهایی که به نحوی، فعالانه یا با مماشات در برابر آمریکا در این تجاوز نظامی مشارکت کردند، مسئول میدانیم.وی افزود: زمان آن رسیده که کشورهای اروپایی با شجاعت نتیجه تبعیت کورکورانه از سیاستهای غیرقانونی آمریکا را ببینند و تصمیم بگیرند رویکرد مستقلانهتری در خصوص تحولات از جمله در غرب آسیا و موضوعات مرتبط با ایران اتخاذ کنند.
* آزادسازی تنگه هرمز؟
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات ترامپ در خصوص آزادسازی تنگه هرمز هم اظهار داشت: در مورد نحوه پاسخ دهی به این اظهارات، کسانی که مسئول پاسخ دهی به این نوع تحرکات و اقدامات غیرقانونی هستند، به خوبی هم آماده هستند و هم میدانند که چگونه از منافع و امنیت ملی ایران دفاع کنند.بقائی خاطرنشان کرد: بیانیه فرماندهی خاتم الانبیا امروز صادر شد.وی گفت: آنچه مشخص است دنیا نه ادعاهای بشردوستانه آمریکا را می پذیرد و نه باور دارد که آمریکا میتواند از این باتلاق خودساختهای که باعث مشکلات فراوان هم برای منطقه ما و هم آمریکا و هم جامعه جهانی شده، با تکرار اشتباهات گذشته خارج شود.
* اطمینان از امنیت و ایمنی کشتیها مستلزم هماهنگی با مراجع ذیصلاح ایرانی
سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین گفت: آمریکاییها باید این درس را گرفته باشند که در قبال مردم ایران نمیتوانند از زبان تهدید و زور استفاده کنند.بقائی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران نشان داده که هم خودش را پاسدار و نگهبان تنگه هرمز و این آبراه مهم میداند. اتفاقاتی که در این ۴۰ الی ۵۰ روز افتاد، نتیجه مستقیم تعرض نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بود.وی گفت: تنگه هرمز تا قبل از نهم اسفند بدون هیچ مشکلی محل تردد امن و ایمن کشتیرانی بود. جامعه جهانی باید این دو (آمریکا و اسرائیل) را به خاطر تحمیل ناامنی بر این آبراه و ایجاد مشکلاتی که در کل دنیا احساس میشود پاسخگو کند و مانع شود از اینکه آمریکا بیش از پیش مشکلات موجود را پیچیده کند.این دیپلمات ارشد ایرانی اظهار داشت: حتما صاحبان کشتیها و شرکتهای کشتیرانی هم بهخوبی میدانند که اطمینان از امنیت و ایمنیشان، مستلزم هماهنگی با مراجع ذیصلاح جمهوری اسلامی ایران است.
* سفر عراقچی به مسقط
سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین در پاسخ به پرسش دیگری درباره سفر عراقچی به مسقط هم اظهار داشت: ما و عمان کشورهای ساحلی تنگه هرمز هستیم و برای اطمینان از تردد ایمن کشتیرانی باید پروتکل و سازوکار مشخصی را تدوین کنیم.وی گفت: هدف اطمینان از ایمنی کشتیرانی در این آبراه است.ایمنی که به دلیل اقدامات خلاف قانون آمریکا در این مدت دچار اخلال شده است. در خصوص ابعاد حقوقی موضوع و ادامه این مسیر با هماهنگی دو طرف و مشورت با نهادهای ذیربط بینالمللی صحبت شد.بقائی ادامه داد: فکر میکنم گفتوگوها در این خصوص در روزهای آینده ادامه یابد.
* پاسخ آمریکا در حال بررسی است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره طرح ۱۴ بندی ایران و پاسخ آمریکا هم بیان کرد: پاسخ آمریکا را از طریق پاکستان دریافت کردیم. اجازه دهید در خصوص جزییات موارد مطرح شده صحبتی نکنم، چون در حال بررسی است.وی افزود: میتوانید حدث بزنید عادت آمریکا به زیادهخواهی و مطالبات نامعقول راحت نیست. با طرفی مواجهیم که مدام دیدگاههایش را تغییر میدهد و مواردی را مطرح میکند که ممکن است هر روند دیپلماتیکی را دچار مشکل کند.
* در این مرحله در خصوص هیچ چیز دیگری جز توقف جنگ صحبتی نداریم
بقائی همچنین در پاسخ به این سؤال که نکاتی درباره جزئیات طرح پیشنهادی ۱۴ بندی ایران از جمله بحث غنیسازی و مواد غنیشده در رسانهها مطرح شده، گفت: مواردی که در رسانهها مطرح شده و جزییاتی که در رسانهها در خصوص مباحث هستهای در طرح ایران مطرح شده گمانه زنی رسانهای است. وی ادامه داد: گمانهزنیها هم بر اساس سابقه قبلی مذاکرات است. ما قبلا در دورههای قبلی منحصرا در مورد موضوع هستهای صحبت میکردیم و خیلی از این مسائلی که الان به عنوان طرح ۱۴ بندی مطرح کردند، همانهایی است که قبلا کم و بیش به عنوان مجموعهای از گزینهها مطرح است. در مورد هیچ کدام از آنها تصمیمگیری نهایی صورت نگرفت، به خاطر اینکه اصلا آمریکا این اجازه نداد را که هیچیک از دو فرآیند دیپلماتیکی که در سال گذشته شروع شد، به نتیجه برسد.سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: موضوعاتی که در خصوص غنی سازی و مواد مطرح شده مواردی است که صرفا گمانه زنی است. ما در این مرحله در خصوص هیچ چیز دیگری جز توقف جنگ صحبتی نداریم. اینکه در آینده ما به چه سمت و سویی برویم، در آینده و در زمان خودش تصمیمگیری خواهد شد
* سؤالی که افکار عمومی آمریکا و کنگره از دولتمردانشان باید بپرسند
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره ابراز نگرانی سناتورهای آمریکایی از عدم تحقق اهداف نظامی آمریکا در ایران و خسارات وارده به آمریکا، خاطرنشان کرد: این، سؤالی است که افکار عمومی آمریکا و دنیا مطرح میکنند، ولی فراتر از آن، چیزی که در واقع لازم است افکار عمومی آمریکا و جهان از دولتمردانشان سؤال کنند این است که چه جنایاتی را مرتکب شدند.سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: متأسفانه در غرب و در رسانههای غربی، تنها چیزی که به آن پرداخته میشود پیامدهای اقتصادی و احیاناً نظامی ناشی از اقدامات نظامی آمریکا است. آنچه نادیده گرفته میشود، همین مواردی است که بخشی از آن را امروز ما شاهد بودیم. اینکه در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، حقوق بینالملل، حقوق بشردوستانه بینالمللی و اخلاق انسانی مثله شد و چه تعداد انسانهای بیگناه در جریان این تجاوز نظامی جان خود را از دست دادند و به شهادت رسیدند.بقائی گفت: این سؤالی است که افکار عمومی آمریکا و کنگره آمریکا باید از دولتمردانشان بپرسند. وی افزود: در جلسه سنا شاهد مواضع متناقض مقامات آمریکایی و سؤالهای بیشمار نمایندگان بودیم. فقط نباید به این سؤالها اکتفا شود، آنهایی که مرتکب جنایات شنیع علیه ایرانیان شدند، باید در دادگاههای صالحه آمریکا اگر معتقدند که نظام قضایی مستقلی دارند و هم در سطح بینالمللی محاکمه و مجازات شوند.
* حزبالله و مقاومت لبنان مایه فخر این کشور، جهان عرب و امت اسلامی است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره اظهارات ضد ایرانی مقامات لبنانی در خصوص ایران و حزبالله گفت: حزبالله و مقاومت لبنان مایه فخر این کشور، جهان عرب و امت اسلامی است و کسی در این خصوص تردیدی ندارد. اینها برای دفاع از عزت، تمامیت سرزمینی و استقلال لبنان با رژیم صهیونیستی مبارزه میکنند.
* لغو روادید بین ایران و لبنان
وی درباره اینکه لبنانیها نیاز به دریافت روادید دارند و بالعکس گفت: با لبنان معافیت از اخذ روادید به صورت متقابل داشتیم و برای شهروندان دو کشور تسهیل بسیار مناسب بود برای سفر به دو کشور. متاسفانه به صورت یکجانبه این معافیت از سوی دولت لبنان لغو شد و وزارت خارجه نیز متقابلا برای شهروندان لبنانی برقرار کرد. برای اینکه مشکلی پیش نیاید بحث صدور روادید فوری در مبادی ورودی در نظر گرفته شده است.بقائی ادامه داد: این موضوع تا حد زیادی مشکلاتی که در یکی دو روز ایجاد شده بود را رفع کرد و امیدواریم که با ادامه این روند سفر شهروندان لبنانی به ایران و از ایران به جاهای دیگر که مدنظرشان است، تسهیل شود.
* توصیه بقائی به اروپاییها: وضعیت موجود را پیچیدهتر نکنید
خبرنگار فارس با اشاره به اظهارات وزیر خارجه فرانسه مبنی بر اینکه کشورش در طرح آمریکا برای تنگه هرمز مشارکت نخواهد کرد و به همراه انگلیس طرح پیشنهادی خود درباره این تنگه را نهایی کرده و کشورهای خلیجفارس هم از این ابتکار مطلع شدهاند. از بقائی سؤال کرد که آیا در گفتوگوی تلفنی اخیر عراقچی با همتای فرانسوی در این خصوص گفتوگو شده و نظر ایران درباره طرحهایی که از سوی این کشورها درباره تنگه هرمز مطرح میشود، چیست؟وی در پاسخ به این سؤال به این کشورها توصیه کرد که لطفا وضعیت موجود را پیچیدهتر نکنید.سخنگوی دستگاه دیپلماسی اضافه کرد: ایران به عنوان کشور ساحلی تنگه هرمز تدابیری که اتخاذ کرد براساس حقوق بینالملل و حقوق داخلی به منظور اطمینان از عدم تعرض یا تهدید طرفهای متجاوز نسبت به امنیت ملی و منافع ایران است و این یک اصل پذیرفته شده در حقوق بینالملل و حقوق دریاهاست.بقائی خاطرنشان کرد: اگر کشورها میخواهند کمک کنند بهترین کمک این است که مانع از تشدید اقدامات غیرقانونی آمریکا در منطقه و فراتر از منطقه شوند.سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: الان مشکل کشتیرانی بینالمللی و تجارت آزاد، ضرورتا در خلیج فارس و تنگه هرمز نیست. آمریکا آبهای بینالمللی را ناامن کرده است، به دلیل راهزنیهای مکرر علیه کشتیهای ایران و سایر کشورها و این اولین بار نیست که آمریکا در آبهای آزاد کشتیها را مورد تفتیش و توقیف قرار میدهد.
* محکومیت اقدامات آمریکا در قبال کوبا
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره تهدیدات آمریکا علیه کوبا گفت: اقدامات آمریکا در حوزه آمریکای لاتین بسیار نگران کننده و البته نشانه یک الگوی رفتاری از طرف آمریکاست. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: آمریکا متأسفانه در طول دهههای اخیر نشان داده که قائل به حاکمیت ملی و استقلال سیاسی کشورها نیست. هر کشوری که بخواهد زیست مستقلی داشته باشد، به بهانههای مختلف مورد تعرض و فشار آمریکا قرار میگیرد. وی اضافه کرد: اقدامات آمریکا علیه کوبا را شدیدا محکوم میکنیم. این اقدامات نقض فاحش حقوق بینالملل، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه محاصره کوبا باعث درد و رنج فراوان برای مردم کوبا شده است.وی افزود: همه دنیا هم نظر هستند که مردم کوبا در خصوص استقلال و عزت خودشان در برابر آمریکا مقاومت میکنند. بقائی ادامه داد: نشانه اینکه میگویم همنظر هستند، قطعنامههای سالانه مجمع عمومی سازمان ملل علیه تحریمهای آمریکا در رابطه با کوباست که معمولاً با اکثریت قاطع، یعنی تا حدود ۱۹۰ کشور، رأی گرفته و مورد تصویب قرار میگیرد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: اتفاقی که در آنجا (کوبا) در حال وقوع است، در ادامه اقدامات غیرقانونی آمریکا علیه ونزوئلا، باید مورد محکومیت قاطع جامعه بینالمللی و کشورهای همان منطقه قرار بگیرد. در غیر این صورت، این الگوی رفتاری میتواند صلح و امنیت را نه تنها در آن منطقه، بلکه در سایر مناطق بیش از پیش به هم بزند.
* خروج امارات از اوپک
سخنگوی وزارت خارجه درباره خروج امارات از اوپک اظهار داشت: امارات تصمیم گرفته به عنوان یک کشور عضو اوپک از این سازمان خارج شود. این تصمیم را از رسانهها شنیدیم.وی افزود: اینکه کشوری بخواهد به عنوان یک واکنش منفی یا انتقام جویانه از منطقه یا از کشورهای عضو اوپک رفتاری را انجام دهد به هیچ عنوان سازنده نیست. تفسیرهای مختلفی میتوان مطرح کرد. برای ما آنچه مشخص است این است که به عنوان عضو اوپک به تعهدات خود قائل هستیم و معتقدیم این سازمان تأمین کننده منافع کشورهای عضو است.سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: شاهد رفتارهای نامناسب امارات در این ۵۰ روز بودیم و از جمله همراهی آنها با طرفهای متجاوز علیه ایران بودیم که مشکلهای زیادی را نه فقط برای ما بلکه برای امنیت منطقه و همبستگی بین کشورهای منطقه ایجاد کرد و امیدواریم کشورهای منطقه از تحولات این مدت درسهای لازم را فرا گرفته باشند.
* ما هم ابرقدرتیم
خبرنگاری با بیان اینکه اینکه آمریکا ابرقدرت است، از سخنگوی وزارت خارجه پرسید که چه ابزاری برای مقابله با آن دارید و چرا عقبنشینی نمیکنید یا کوتاه نمیآیید؟ که بقائی هم پاسخ داد: ما هم ابرقدرتیم.
* قتل یک شهروند ایرانی در فرانسه
خبرنگاری با اشاره به قتل دو شهروند کُرد ایرانی و اخیراً هم قتل یک شهروند ایرانی به نام علی احسانیان در خصوص پیگیریهای وزارت خارجه در این باره سؤال کرد که بقائی پاسخ داد: در همان روزهایی که موضوع خانم اسفندیاری مطرح شد یا قبل از آن و درباره قتل دو شهروند ایرانی این نگرانی را مطرح کردیم که این رفتارها شائبه نژادپرستی و اقدامات تروریستی را ایجاد کرده است.بقائی ادامه داد: کماکان ما در رابطه با پرونده دو شهروندمان که اشاره کردید، مطالبه داریم. پاسخ صریحی هنوز نگرفتهایم در مورد نتیجه بررسیهای قضایی، علیرغم اینکه بیش از یک سال از آن حادثه تلخ میگذرد، سفارت ما در پاریس همچنان پیگیر است.وی درباره قتل یک شهروند ایرانی در فرانسه گفت: در رابطه با اتفاق اخیر، اتفاق بسیار تلخی بوده است. در فروردین ماه، بیست و چهارم یا بیست و پنجم، این قتل صورت گرفته است. سفارت ما پیگیر است و از طریق سفارت فرانسه در تهران پیگیر هستیم و وظیفه داریم نسبت به حقوق اتباع ایرانی در هر جای دنیا با جدیت پیگیری کنیم.
* مذاکره با آمریکا چه معنایی دارد؟
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به این سؤال که مذاکره با آمریکا که رفتارهای متناقض دارد و .... چه معنایی دارد؟ اظهار داشت: وزارت امور خارجه به عنوان متولی دیپلماسی کشور وظیفهاش حراست از منافع ملی ایران از طریق تعامل با کشورهای مختلف است.وی افزود: با طرفی مواجهیم که رفتار مذاکراتی متعارفی ندارد ولی اتفاقا این وظیفه ما را سنگینتر میکند. در مواجهه با چنین دشمنی باید با جدیت بیشتری وارد عمل شد. دیپلماسی با آمریکا نیز چنین است و موظفیم با اعتماد به نفس به پشتوانه مردم و با اعتقاد به حقانیت مطالباتمان با تمام توان برای احقاق منافع ایران تلاش کنیم.بقائی گفت: وزارت خارجه مجری سیاستهای نظامی در حوزه دیپلماسی است و تصمیمی که به ما ابلاغ شود موظفیم بی کم و کاست اجرا کنیم و دیدگاههای خود را هم در مرحله تصمیمسازی حتما باید مسئولانه بیان کنیم که بهترین تصمیم اتخاذ شود.سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: نگاه اداری ما، نگاه دینی ما نسبت به موضوع مذاکره، ما حتماً باید برای تأمین منافع ملت ایران از هر ابزاری، از جمله ابزار دیپلماسی به بهترین نحو استفاده بکنیم.
* حملات به اربیل و سلیمانیه؟
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی در خصوص حملات ایران به اربیل و سلیمانیه بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچ حملهای را علیه هیچ کشور منطقه انجام نمیدهد. لفظ حمله را نمیتوانیم در خصوص اقدامات دفاعی ایران به کار ببریم. بارها گفتهایم در خصوص عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس قائل به روابط خوب، حسن همجواری و داشتن بهترین روابط هستیم و این در خصوص اقلیم کردستان عراق هم صدق میکند. وی ادامه داد: ما با وضعیتی مواجهیم در این مدت که از خاک این کشورها و این مناطق برای طراحی و اجرای اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران سوءاستفاده شده و این حق ذاتی ایران طبق حقوق بینالملل است که اقدامات دفاعی لازم را برای دفاع از خاک خود و منافع خود صورت دهد.هر اقدامی که از طرف ما صورت گرفته در این دو ماه، حقیقتاً در همین چارچوب بوده است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی اضافه کرد:همیشه از کشورهای منطقه خواستهایم تعهدات خود را طبق حقوق بینالملل و حسن همجواری رعایت کرده و اجازه ندهند طرفهای متجاوز و گروههایی که قائل به امنیت در منطقه نیستند از امکانات و قلمرو آنها استفاده کنند.
* در این مرحله متمرکز بر خاتمه جنگ هستیم
وی در خصوص گفتوگوی هستهای با آمریکا نیز بیان کرد: ما در این مرحله متمرکز بر خاتمه جنگ هستیم و نمیتوانیم تجربههای قبلی را نادیده بگیریم.بقائی اضافه کرد: ما در دو نوبت در هنگامی که در حال مذاکره در موضوع هستهای بودیم مورد حمله قرار گرفتیم و گفتوگو در این خصوص حساسیتها و ظرافتهای خاص خود را دارد و طرف مقابل باید به این جمع بندی برسد در خصوص موضوعاتی که با ایران دارد رویکردی معقول و غیر زیاده خواهانه اتخاذ کند.
* اروپا انتخاب کرد روش دیگری را برگزیند
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه با توجه به برخی از تماسهای دیپلماتیکی که طی هفتههای اخیر داشتیم، در بحث خاتمه جنگ، اروپاییها قرار است چه نقشی ایفا کنند؟ بیان کرد: ما همیشه از هرگونه نقشآفرینی سازنده اروپا و کشورهای اروپایی در موضوعاتی که میتواند به نحوی از آنها با امنیت منطقه مرتبط شود، استقبال کردهایم. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: در رابطه با موضوع هستهای هم همیشه گفتهایم که اروپا میتواند و میتوانست نقش سازندهتری را ایفا بکند. انتخاب آنها بود که روش دیگری را برگزیدند و نتیجهاش را هم دیدند. بقائی گفت: به نظر میرسد که تجارب چند ماه اخیر، یک سال و نیم اخیر، حداقل در برخی طرفهای اروپایی نوعی واقعبینی و واقعنگری نسبت به تحولات بینالمللی ایجاد کرده و این واقعیت را دریافتند که تبعیت محض از سیاستهای آمریکا نه به نفع صلح و امنیت بینالمللی است، نه به نفع هنجارهایی است که اتحادیه اروپا همیشه خودش را منادی آنها میدانسته، از جمله حاکمیت قانون و نه به نفع مصالح اقتصادی و امنیتی اروپا. سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: امیدواریم کشورهای اروپایی بتوانند با رویکردی واقع بینانه مواضعی مسئولانهتر در خصوص صلح و امنیت بینالمللی و مسائل منطقه اتخاذ کنند.
* طرح ۱۴ بندی
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی در خصوص طرح ۱۴ بندی ایران و اینکه گفته شده سه مرحلهای است و بخش سوم این طرح یک سازوکار امنیت دستهجمعی در منطقه است، بیان کرد: خیر؛ این مرحله بندی هم یک کار رسانهای است که برخی از رسانهها انجام دادند. چنین چیزی در پیشنهادات ایران وجود ندرد. اما این به این معنا نیست که ما استقبال نمیکنیم برای طراحی یک سازوکار امنیتی دسته جمعی برای منطقه. وقت آن است که کشورهای منطقه برای سازوکار امنیت درون زا برای منطقه گفتوگو کنند.وی افزود: کشورهای منطقه به خوبی دیدند که حضور نظامی آمریکا در منطقه امنیتآور نیست که هیچ، باعث ناامنی و تفرقه در کشورها میشود. همیشه منادی اتخاذ سازوکارهایی برای تقویت اعتماد بین کشورهای منطقه با هدف ایجاد سازوکارهای امنیت دسته جمعی با حضور کشورهای منطقه بودیم و از هر فرصتی برای طرح آن استفاده میکنیم.
*سازوکار تصمیم گیری در جمهوری اسلامی ایران کاملا روشن است
بقائی در پاسخ به سؤالی گفت: الحمدلله در تهران همهچیز به بهترین شیوه در حال انجام است. سازوکار تصمیم گیری در جمهوری اسلامی ایران کاملا روشن است. زمانی که تصمیم گرفتیم وارد مذاکرات شویم شفاف این کار را انجام دادیم. شرکت هیأت ایران به ریاست قالیباف در اسلام آباد واضح اقتدار و رویکرد مسئولانه ایران در خصوص مسائل بینالمللی نشان داد. در این سه چهار هفته خیلی روشن تصمیمات خود را اتخاذ و اجرا کردیم و در آینده هم به تناسب تحولات بهترین تصمیمات را اتخاذ خواهیم کرد.وی افزود: شماها اهل رسانه تشخیص میدهید خیلی از حرفهایی که زده میشود فرافکنی است. اتفاقاتی که در طرف مقابل افتاده، تعداد استعفاها، برکناریها و آشفتگیهای مشهودی که در سامانه تصمیمگیری شاهد آن هستیم و نمودش همین تناقضگوییها و تغییرات مکرر در مواضع است، بهخوبی نشان میدهد که کدام طرف دچار مشکل در تصمیمگیری است.
* توقف جنگ در همه جبههها از جمله لبنان
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به این سؤال که آیا قرار است تحولات ایران و لبنان همزمان پیگیری شود و این موضوع تبدیل به یکی از شروط جمهوری اسلامی شود؟ گفت: خیلی شفاف از قبل اعلام کردیم. توقف جنگ در همه جبههها، از جمله در لبنان، یکی از تفاهمهایی بود که در تفاهم آتشبس ۱۹ فروردین حاصل شد. علیرغم اینکه طرف مقابل در ابتدا مدعی بود که چنین چیزی نیست، بعداً به آن صحه گذاشته شد. بقائی بیان کرد: این امر به این دلیل است که اولاً تحولات منطقه به همدیگر مرتبط است، ثانیاً آنچه که در لبنان اتفاق افتاد، ما نمیتوانیم جدا بکنیم از آنچه که در کل منطقه حادث شد. بر این اساس، در هر توافقی، علیالاصول باید موضوع خاتمه جنگ در لبنان هم مدنظر باشد.
* خرید تسلیحات اسرائیلی توسط امارات
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره خریداری تسلیحات اسرائیلی توسط امارات بیان کرد: حتما تحولات در منطقه را با جدیت و دقت رصد میکنیم. معتقدیم هرگونه همکاری و همدستی کشورهای منطقه با رژیم صهیونیستی که سابقه آن در ناامن سازی منطقه روشن است، صرفا موجب تشدید ناامنی در منطقه خواهد شد.وی ادامه داد: همه کشورهای منطقه را بر حذر میداریم که با نزدیک شدن به این رژیم تصور میکنند امنیت خود را تأمین و یا اقدامی علیه کشور دیگری صورت میدهند.بقائی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در دفاع از منافع خود بدون هیچ مسامحهای هر جا لازم باشد، عمل خواهد کرد.
* رژیم صهیونیستی را همچنان به رسمیت نمیشناسیم
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره اسرائیل و اینکه در نگاه جمهوری اسلامی به موضوع اسرائیل چه تغییری ایجاد شده است و چه تحولی رخ داده که ما الان میتوانیم راجع به خاتمه جنگ صحبت کنیم؟ بیان کرد: تفاهم آتشبس بین ایران و آمریکا بود. اگر بیانیههای رسمی آمریکا را نگاه کنید، آمریکا تصریح کرده که از طرف رژیم صهیونیستی وارد این جنگ شده است. البته تناقضگویی زیاد است، ولی آن چیزی که محرز است این است که آمریکا هم در جنگ ۱۲ روزه به رژیم صهیونیستی برای شروع جنگ چراغ سبز داد، متعاقباً رسماً خودش وارد شد و هم در این تجاوز نظامی اخیر مشترکاً با رژیم صهیونیستی عمل کردند.وی بیان کرد: تعهد آمریکا در آتشبس و در ادامه اگر توافقی شکل بگیرد در رابطه با خاتمه جنگ، تعهدی است که باید شامل حال نایبش (اسرائیل) در منطقه شود.بقائی تصریح کرد: سیاست ما در خصوص این رژیم تغییر نکرده و ما رژیم صهیونیستی را همچنان به رسمیت نمیشناسیم.
* مطالبه ایران از امارات
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره برخوردها با ایرانیان در امارات گفت: این گزارشها را دریافت کردهایم و سرکنسولگری ما در دبی از اولین روزهایی که با این اقدامات علیه شهروندان ایرانی مواجه شدیم، پیگیر موضوع است و از همه ظرفیت خود برای جلوگیری از ادامه این وضعیت استفاده میکنیم.وی افزود: تکالیف دولت میزبان در قبال شهروندان سایر کشورها از جمله ایرانیان روشن است. خودشان اذعان دارند ایرانیان نقش مهمی در شکوفایی اقتصاد دبی ایفا کردند و اگر قائل به چنین سخنی هستند باید در رفتارهای خود نسبت به ایرانیان تجدیدنظر کنند، این مطالبهای است که از دولت امارات داریم.بقائی گفت: این روزها میگذرد و آنچه میماند تداوم همسایگی بین کشورهای منطقه است. تبدیل شهروندان یک کشور به اهرمی برای اعمال فشار سیاسی هم از لحاظ حقوقی و حقوق بشری ناشایست است و هم از لحاظ اخلاقی.
* کشتی توسکا
وی اقدام آمریکا در قبال کشتی توسکا را دزدی دریایی خواند و گفت: اقدام علیه کشتی توسکا مصداق واقعی راهزنی دریایی بود، کما اینکه علیه نفتکشهای ما در آبهای آزاد تعرض صورت گرفت. بقائی ادامه داد: جامعه بینالمللی باید نسبت به این موضوع حساسیت نشان دهد، به خاطر اینکه این به یک الگو و عادیسازی قانونشکنی و اخلال در تجارت آزاد در دریاها تبدیل میشود و دودش به چشم همه خواهد رفت. سخنگوی دستگاه دیپلماسی اضافه کرد: ما پیگیر خدمه کشتی توسکا هستیم، امیدواریم که امروز این اقدام صورت بگیرد. شهروندان ایرانی در این مدت خیلی اذیت شدند، به نوعی در وضعیت گروگانگیری به سر میبردند، در این چند روزی که آمریکا این کشتی را متصرف شده بود.
* در حال بررسی پاسخ آمریکا هستیم
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره گفتوگوها با آمریکا گفت: شفاف اعلام کردیم. گفتوگوها از طریق میانجی پاکستانی ادامه دارد. پاسخ آمریکا را دریافت کرده و در حال بررسی هستیم و دیدگاههای خود را زمانی به جمع بندی برسیم از طریق میانجی پاکستانی اعلام خواهیم کرد.
وی در پاسخ به سؤالی در خصوص اظهارات رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره رژیم دریایی جدید در تنگه هرمز اظهار داشت: در مشورت و همکاری با همه نهادهای تصمیم گیر و تصمیم ساز در کشور هستیم. ما هم قانون مناطق دریایی ایران تکلیف را خیلی روشن بیان کرده در مواردی که کشور با تهدید و تجاوز نظامی خارجی مواجه است ایران مجاز است سلسله تدابیری را برای دفاع از امنیت ملی ایران اعمال کند. ما عضو کنوانسیون حقوق دریاها نیستیم، ولی به موجب حقوق عرفی بینالمللی این اجازه را داریم در شرایطی که در معرض تهدید یا تجاوز نظامی طرفهای دیگر هستیم تدابیری را اتخاذ کنیم.وی گفت: هم مبنای قانونی داخلی و هم حقوقی بینالمللی وجود دارد که سازوکاری را تدوین کنیم در جهت اطمینان از تردد ایمن کشتیها از تنگه هرمز. ایمنی در تنگه هرمز برای ما بیش از هر طرف دیگری اهمیت دارد.
* سلب تابعیت از تعدادی از اتباع بحرینی
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره سلب تابعیت تعدادی از شهروندان بحرینی با ادعای ارتباط با ایران گفت: سلب تابعیت اقدام غیرانسانی و مغایر با تعهدات حقوق بشری کشورهاست. مجازاتی است که خیلی وقت پیش منسوخ شده و در جامعه جهانی هیچ کس چنین مجازاتی ار نمیتواند تایید کند. این اقدام یادآور اقدامات مشابهی است که در دهه ۱۳۵۰ توسط دیکتاتور عراق صورت گرفت و بسیاری را صرفا به اتهام و ادعای اینکه ایرانی هستید سلب تابعیت و اخراج کرد.وی افزود: انتظار میرفت بعد از بیش از ۶۰ سال چنین مجازاتهایی در منطقه ما مورد استفاده قرار نگیرد. نهادهای حقوق بشری باید مواضع خود را صریح بیان کنند این اقدامات هم نقض حقوق بشر شهروندان بحرینی است و هم مقامات بحرین باید به خاطر این نقض حقوق بشر پاسخگو باشند.
* چین و روسیه
وی در پاسخ به سؤالی درباره برخی اخبار در خصوص درخواست ایران برای نقش آفرینی روسیه و چین در صورت حصول توافق بین ایران و آمریکا گفت: ما با روسیه و چین به عنوان کشورهایی که دارای توافقنامههای متعدد هستیم از جمله توافقنامههای شراکت راهبردی در تماس مستمر هستیم. هر دو کشور عضو دائم شورای امنیت هستند و نقش بسیار مهمی در تحولات منطقهای و بینالمللی دارند و طبیعی است روابطمان را با این کشورها با جدیت ادامه دهیم و تقویت کنیم و در خصوص موضوعات منطقه با آنها مشورت داشته باشیم.بقائی ادامه داد: میدانیم در خصوص احقاق حقوقمان باید به خودمان متکی باشیم و مهمترین تضمین احقاق حقوق یک کشور قدرت خودش است.وی گفت: آنچه فکر میکنم شما به آن اشاره میکنید، مربوط به بخشی از بسته پیشنهادی ایران است که نهایتا، اگر چنین توافقی حاصل شود بخشی از یک قطعنامه شورای امنیت شود به خاطر ابعاد حقوقی و سازمان ملل متحدی مترتب بر هر تفاهمی در رابطه با موضوع خاتمه جنگ.
* در مورد هیچ بخشی از منطقه، خودمان را قیم نمیدانیم
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه چرا ایران در طرحهای پیشنهادی به صلح در غزه و فلسطین اشاره نکرده است؟ گفت: اولاً در مورد فلسطین، خود فلسطینیها تصمیم میگیرند. کلاً ما در مورد هیچ بخشی از منطقه، خودمان را قیم نمیدانیم که بخواهیم تصمیمگیری کنیم. وی افزود: در موضوع فلسطین، کلاً صورت مسئله را در نظر داشته باشیدو مردم فلسطین برای تحقق حق تعیین سرنوشتشان، در مقابل اشغالگری، آپارتاید و نسلکشی دارند مبارزه میکنند.بقائی ادامه داد: مگر کسی میتواند بگوید که برای احقاق حقتان و برای رسیدن به حق بنیادین تعیین سرنوشت ملت فلسطین، آتشبس کنید؟ این موضوعی است که مربوط به مردم فلسطین است. وی گفت: فکر میکنم آرمان فلسطین، نه فقط یک آرمان اسلامی، بلکه یک آرمان انسانی است. به خاطر اینکه کمک به تحقق حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین، یک مطالبه انسانی است که در اسناد حقوقی و سازمان ملل متحد هم به آن کاملاً اذعان شده است.
* مشکل منحصراً به دلیل عملکرد بسیار مخرب آمریکاست
خبرنگاری با اشاره به اظهارات رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی مبنی بر اینکه دستیابی به توافقی بین آمریکا و ایران نیازمند اراده سیاسی از سوی ایران است. موضع وزارت خارجه را جویا شد که بقائی پاسخ داد: خیلی تعجب نکنید. ایشان این گزاره تکراری را مدام تکرار میکند. یعنی بدون اینکه به واقعیتهای روی زمین توجه کنند، اینکه در هر روند دیپلماتیکی این آمریکا بوده که فرایند دیپلماتیک را دچار مشکل کرده است. وی افزود: از ابتدا اگر بخواهید تاریخچه آن را ببینید، در سال ۲۰۱۸ خروج آمریکا از برجام یکطرفه و بعد در این یک سال و نیم تا دو سال اخیر، بدتر از آن زمان، هر دو نوبت این آمریکا بود که در میانه مذاکرات مرتکب جنایت تجاوز نظامی علیه ایران شد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی اضافه کرد: نکته تعجبآور این است که مدیرکل آژانس خودش در هر دو بعد به نحوی بخشی از دیپلماسی بود و شاهد و ناظر رویکردهای متناقض و غیرسازنده آمریکا بود، باز این موضوع را تکرار میکند. خیر، این طور نیست. مشکل منحصراً به دلیل عملکرد بسیار مخرب آمریکاست که هیچ روند دیپلماتیکی تا الان با هیأت حاکمه فعلی آمریکا به نتیجه نرسیده است.
خبرنگاری با بیان اینکه در رسانههای غربی ادعا میشود که در ایران در مورد ادامه بحث در خصوص موضوعات هستهای اجماع نظر وجود ندارد. نظر بقائی را جویا شد که وی پرسید: اجماع نظر وجود ندارد؟! خوب، دلیل آن روشن است. به خاطر اینکه اقدامات آمریکا خودش به جامعه بینالمللی نشان داد که موضوع هستهای ایران بهانهای بیش برای اقدامات ایذایی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران نیست.بقائی ادامه داد: جامعه جهانی نسبت به تاریخچه موضوع هستهای ایران آگاه است. از سال ۲۰۱۲ -۲۰۱۳ که ایران وارد روند مذاکراتی شد و به شکل گیری برجام منجر شد، خروج یک جانبه آمریکا و بعد اقدامات متعدد آمریکا تحت لوای دیپلماسی که نهایتاً به تجاوز نظامی آنها انجامید. وی افزود: در این شرایط هیچ دلیلی وجود ندارد برای کشورهایی که مسئولانه میاندیشند و به حاکمیت قانون در روابط بینالملل قائل هستند، برای اینکه بخواهند از اقدامات خلاف قانون آمریکا تبعیت کنند.
* عراق
بقائی در پاسخ به سؤال خبرنگاری درباره انتخاب نخستوزیر جدید عراق و اینکه تماسهایی از سوی کشورهای مختلف جهان با وی گرفته شد از جمله از سوی رئیس جمهور آمریکا، ولی تماسی از ناحیه ایران انجام نشد، اظهار داشت: «بین الاحباب تسقط الآداب». رابطه جمهوری اسلامی ایران و عراق رابطه بسیار دوستانهای است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: ما همیشه حامی استقلال و تصمیمگیری مستقل در عراق برای اعمال حاکمیت خودشان بودهایم. در این رابطه هم آقای عراقچی در توئیتی به نخستوزیر منتخب عراق تبریک گفت. امیدواریم که ادامه مراحل قانونی هم به بهترین نحو آنچه که خیر و صلاح عراق است انجام بشود.وی خاطرنشان کرد: آقای رئیس جمهور هم در رابطه با رئیس جمهور جدید عراق پیام خیلی روشنی داد. همه آنچه که تا الان گفته شده است در رابطه با عراق مؤید سیاست اصولی ماست در تداوم حسن همجواری و داشتن روابطی مبتنی بر منافع دو ملت با این کشور همسایه و مسلمان.
* اختلاف نظر بین کشورهای همسایه
خبرنگاری با بیان اینکه به نظر میرسد موضعگیری کشورهای عربی حوزه خلیج فارس درباره آتشبس و مذاکرات بین ایران و آمریکا با هم متفاوت است، به خصوص اختلافی که اخیرا بین عربستان و امارات پیش آمده، نظر بقائی را پرسید که وی گفت: غیر طبیعی نیست که برخی از کشورهای منطقه با دیدگاه واقعبینانه نسبت به تحولاتی که اتفاق افتاده است، سعی کنند موضعی مسئولانه و رو به جلو در قبال هم امنیت دستهجمعی منطقه و هم در رابطه با عملکرد و کارویژه حضور نظامی آمریکا در منطقه داشته باشند. بقائی خاطرنشان کرد: ما همه کشورهای منطقه را دعوت میکنیم برای اینکه در راستای تقویت اعتماد متقابل، برای ایجاد سازوکاری که تأمینکننده منافع همه کشورهای منطقه باشد، بدون اعمال نفوذ و حضور مخرب بازیگران خارج از منطقه همکاری کنند .
10:47 - 14 اردیبهشت 1405