ایران در قبال تحولات سودان چه موضعی اتخاذ کرد؟
جمهوری اسلامی ایران ضمن حمایت از دولت مرکزی سودان، همواره مخالفت خود را با مداخله خارجی در امور داخلی این کشور اعلام و نسبت به برخی تحرکات خطرناک برای تجزیه مجدد سودان هشدار داده است.
گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس؛ «حوادثی که در شهر فاشر اتفاق افتاده، بهویژه کشتار جمعی غیرنظامیان، بسیار تکاندهنده است.» این آخرین موضعگیری سخنگوی وزارت امور خارجه اسماعیل بقائی در قبال تحولات اخیر در سودان و کشتار غیرنظامیان در شهر فاشر بود.سازمان عفو بینالملل امروز با صدور بیانیهای اعلام کرد: سودان یکی از بدترین بحرانهای انسانی جهان را تجربه میکند. دهها هزار غیرنظامی سودانی در درگیریهای جاری قتل عام شده و بیش از ۱۲ میلیون نفر برای فرار از خشونت و جنایت مجبور به ترک خانههای خود شده و آواره هستند.سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه ۱۲ آبانماه در نشست هفتگی با خبرنگاران ضمن ابراز نگرانی از اتفاقاتی که در سودان در حال وقوع است، هرگونه مداخله در امور داخلی این کشور را مضر خواند و گفت که این مداخلات جز کشتار و هرج و مرج، نتیجهای به همراه ندارد.بقائی بیان کرد: ما از همه طرفهای درگیر خواستیم که ضمن حمایت از دولت مرکزی، به مسئولیتهای خود عمل کنند. معتقدیم هرگونه مداخله در امور داخلی سودان و سایر کشورهای منطقه موجب خسران و آسیبهای فراوان، نهتنها برای آن کشورها بلکه برای کل منطقه خواهد بود.
سودان از ۱۵ آوریل ۲۰۲۳ (۲۶ فروردین ماه ۱۴۰۲) با درگیریهای مسلحانه بین ارتش این کشور به فرماندهی «عبدالفتاح البرهان» و نیروهای شبهنظامی «پشتیبانی سریع» به فرماندهی «محمد حمدان دقلو (حمیدتی)» روبرو است.۲۶ اکتبر سالجاری (چهارم آبانماه) شهر فاشر مرکز ایالت دارفور شمالی توسط نیروهای پشتیبانی سریع به اشغال درآمد. مقامات دولت مرکزی، سازمان ملل و دیگر نهادها و سازمانهای بینالمللی در این خصوص نیروهای پشتیبانی سریع را به ارتکاب کشتار و نقض گسترده حقوق بشر علیه غیرنظامیان در این شهر متهم کردهاند. در این مدت ساکنان این شهر با محاصره، بمباران، درگیریهای خونین و گرسنگی دست و پنجه نرم میکنند. البرهان امروز در اظهاراتی اعلام کرد: انتقام کشتههای فاشر و جنینه را خواهیم گرفت.
الجزیره درباره وضعیت شهر فاشر گزارش داده است: شهر عملا از جهان بیرون جدا شده، راههای زمینی بسته و هیچ کمک بشردوستانهای نمیتواند به آنجا برسد. غذا به ندرت یافت میشود و مردم برای زنده ماندن مجبور به استفاده از دانههای خشک، برگ درختان و حتی علف حیوانات شدهاند. آب آشامیدنی آلوده و گسترش وبا، اسهال و سوءتغذیه از دیگر مواردی است که ساکنان این منطقه با آن روبرو هستند. از سوی دیگر، «مونا نورالدائم حسن» کمیساریای موقت کمکهای بشردوستانه در این باره در یک نشست خبری عنوان کرد: «جان انسانها با وحشیگری گرفته میشود و نه هیچ راه امنی وجود دارد و نه جایی برای فرار کردن وجود دارد.» او همچنین نیروهای پشتیبانی سریع را متهم کرد افرادی را که در تلاش برای فرار هستند را در جلوی چشم جهانیان میکشند.
* صحنه رقابت قدرتهای خارجی
تحلیلگران بر این باور هستند که جنگ سودان دیگر نبردی بین ارتش و نیروهای پشتیبانی سریع نیست، بلکه به صحنهای برای رقابت قدرتهای خارجی بدل شده است.در همین رابطه نیز روزنامه آمریکایی «وال استریت ژورنال» در گزارشی فاش کرد که امارات عربی متحده از خاک لیبی برای انتقال محمولههای تسلیحاتی به سودان استفاده میکند. بر اساس این گزارش، امارات در ماههای اخیر پروازهای حامل تسلیحات از طریق لیبی را بهطور چشمگیری افزایش داده است. (اینجا بخوانید)از سوی دیگر «شورای عربی» امارات را به حمایت مالی از نیروهای پشتیبانی سریع متهم و نسبت به طرح تقسیم سودان هشدار داده است. روزنامه لوموند فرانسه هم ۱۲ آبان گزارش داد: امارات یک پل هوایی برای ارسال سلاحهای پیشرفته به حمیدتی ایجاد کرده از جمله پهپادهای چینی، تسلیحات سبک و سنگین، خودرو، مهمات، سامانههای پدافندی پیشرفته و حتی صدها مزدور کلمبیایی. (جزئیات بیشتر)سازمان عفو بینالملل هم اعلام کرده که تجهیزات نظامی فرانسوی، انگلیسی، کانادایی و بلغاری به دست این نیروها رسیده است. در گزارش لوموند همچنین عنوان شده که اتحادیه اروپا چشم خود را بر محمولههای تسلیحاتی امارات بسته است. * درخواست برای لغو محاصره فاشر
ایران از فروردینماه نسبت به تحولات سودان و اتفاقاتی که در شهر فاشر افتاد، واکنش نشان داد. در همین خصوص اسماعیل بقائی ۲۶ فروردینماه در اظهاراتی، محاصره شهر فاشر در ولایت شمال دارفور سودان و حمله به شهروندان بیدفاع پناه گرفته در اردوگاههای زمزم و ابوشوک را محکوم کرد و با ابراز نگرانی از وضعیت وخیم ایجاد شده، خواستار لغو محاصره فاشر، توقف حملات و حفاظت از جان غیرنظامیان براساس اصول حقوق بینالملل بشردوستانه شد. حمایت از حاکمیت، استقلال و تمامیت سرزمینی سودان مورد دیگری بود که بقائی بر آن تأکید کرد.چندی پس از آن وزارت امور خارجه ایران در ۳۰ شهریورماه حمله پهپادی به مسجدی در شهر فاشر سودان را که منجر به کشته و مجروح شدن جمعی از نمازگزاران بیگناه سودانی شد را بهعنوان نقض آشکار قواعد حقوق بشردوستانه بینالمللی خواند و محکوم کرد. این وزارتخانه بر ضرورت توقف فوری حملات علیه غیرنظامیان و زیرساختهای حیاتی در سودان و حل و فصل بحران جاری در این کشور از طریق گفتوگوهای سودانی - سودانی تأکید کرد.در ششم آبانماه و دو روز بعد از اشغال شهر فاشر، اسماعیل بقائی با ابراز نگرانی از درگیریهای مسلحانه در شهر فاشر، تخریب زیرساختها و کشتار مردم بیگناه در این شهر را محکوم و ضمن هشدار نسبت به برخی تحرکات خطرناک برای تجزیه مجدد سودان، بر لزوم احترام به حاکمیت ملی و یکپارچگی سرزمینی سودان تأکید کرد.
هشتم آبانماه شورای امنیت سازمان ملل در نشست اضطراری خود درباره کشتار شهر «فاشر» در بیانیهای اقدامات نیروهای پشتیبانی سریع را «جنایت» خواند. در این بیانیه آمده بود: نیروهای پشتیبانی سریع مرتکب «اقدامات فجیع» و «جنایت» از جمله اعدامهای میدانی، بازداشتهای خودسرانه و خشونتهای مبتنی بر انگیزههای قومی شدهاند. براساس گزارشهای منتشر شده پس از سقوط شهر، بیش از ۲٬۵۰۰ نفر کشته یا اعدام شدهاند، از جمله حدود ۴۶۰ نفر در بیمارستان «السعودی مادرانه» در این حملات کشته شدهاند.شورای امنیت در این بیانیه از همه کشورها خواست که از هرگونه مداخله خارجی که به تشدید درگیریها و بیثباتی سودان منجر میشود خودداری کرده و به صراحت اعلام کرد که تشکیل هرگونه حکومت موازی در مناطق تحت کنترل نیروهای پشتیبانی سریع را نمیپذیرد.
* تماس تلفنی عراقچی با همتای سودانی
علاوه بر این، سیدعباس عراقچی ۹ آبانماه در تماس تلفنی با محیالدین سالم وزیر خارجه سودان، حملات اخیر و کشتار غیرنظامیان در شهر فاشر را محکوم و بر حمایت ایران از تمامیت و یکپارچگی سرزمینی سودان تأکید کرد. وزیر امور خارجه سودان هم ضمن ارائه گزارشی از آخرین تحولات کشورش، از حمایتهای ایران از دولت قانونی سودان و همبستگی با مردم این کشور قدردانی کرد. رئیس دستگاه دیپلماسی یک روز بعد در دهم آبانماه با اشاره به تماس تلفنیاش با همتای سودانی در شبکه ایکس نوشت: در این تماس تلفنی مراتب اندوه و نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران را نسبت به کشتار فاجعهبار غیرنظامیان بیگناه در شهر فاشر ابراز کرده و بر همبستگی ایران با دولت و ملت سودان تأکید کردم. برخی، تروریستها را به دو دسته «خوب» و «بد» تقسیم میکنند و از آنهایی حمایت میکنند که به قول خودشان، برای تحقق منافع آنها «کارهای کثیف» انجام میدهند.چنین استانداردهای دوگانه تأسفباری که مدتها است از سوی دولتهای غربی دنبال میشود، نباید در سال ۲۰۲۵ جایی داشته باشد.وی تصریح کرد: تروریسم و خشونت علیه افراد بیگناه، به هر شکل و در هر نقطه از جهان، باید همواره محکوم شود.
15:24 - 15 آبان 1404