آلوده‌خواری ذهن در عصر رسانه‌ها
در جهان امروز که انسان‌ها با سیلی از اطلاعات درست و نادرست، تحلیل‌های جهت‌دار و روایت‌های گزینشی روبه‌رو می‌شوند، مرزبانی از ذهن به‌مراتب دشوارتر و درعین‌حال ضروری‌تر از مراقبت از آن چیزی است که به معده وارد می‌کنیم.
#یادداشت: در این شرایط جنگی کشور که فضای مجازی مملو از خبرهایی بدون منبع بوده و تحلیل‌های گوناگونی وجود دارد باید بدانیم بیش از آنکه مرزبان معده باشیم، باید مرزبان عقل خویش باشیم.
رسانه‌ها در عصر ارتباطات تنها انتقال‌دهنده خبر نیستند؛ آن‌ها سازندگان روایت‌اند. هر خبر، با زاویه دیدی خاص، گزینشی از واقعیت را برجسته می‌کند و بخش‌هایی دیگر را به حاشیه می‌راند. ازاین‌رو، مخاطبی که فاقد مهارت‌های تحلیل رسانه‌ای باشد، ناخواسته در معرض «مصرف بی‌رویه اطلاعات آلوده» قرار می‌گیرد؛ پدیده‌ای که می‌توان آن را آلوده‌خواری ذهن نامید.
آلوده‌خواری ذهن زمانی رخ می‌دهد که فرد بدون سنجش منبع، بدون بررسی شواهد و بدون مقایسه روایت‌ها، هر محتوایی را می‌پذیرد و بازنشر می‌کند. در چنین وضعیتی ذهن انسان همانند بدنی است که هر ماده‌ای را بدون واپایش وارد خود می‌کند؛ نتیجه آن، اختلال در قضاوت، تضعیف قدرت تحلیل و شکل‌گیری باورهای نادرست است.ازاین‌رو، سواد رسانه‌ای به منزله دستگاه ایمنی ذهن عمل می‌کند. این سواد به ما می‌آموزد که منبع خبر را بشناسیم، انگیزه‌های پنهان در روایت‌ها را بررسی کنیم، میان واقعیت و تفسیر تمایز قائل شویم و پیش از پذیرش یا انتشار هر محتوا، آن را در ترازوی عقل و شواهد بسنجیم.
در نهایت، جامعه‌ای که شهروندان آن مرزبانان آگاه ذهن خویش باشند، کمتر گرفتار شایعه، تحریف و فریب رسانه‌ای خواهد شد. پس در روزگاری که روایت‌ها سریع‌تر از حقیقت سفر می‌کنند، بیش از هر زمان دیگر باید مراقب راویانی باشیم که برای ذهن ما داستان می‌سازند؛ چرا که بدون سواد رسانه‌ای، ذهن انسان آسان‌ترین طعمه برای آلودگی‌های فکری خواهد بود.
روایتگر واقعی مانند پزشک است که ابتدا باید ذهن مخاطبان خود را معاینه، بیماری را تشخیص و مناسب با نوع بیماری دارو تجویز کند. حال که گرفتار جنگ شناختی و روانی دشمن شده‌ایم و آتش تهیه دشمن بسیار پرحجم است و ذهن و باور مردم بخصوص جوانان را آماج حملات بی‌رحمانه خود قرار داده، بر ما لازم است که با تسلط بر جنگ شناختی و روانی در میدان کارزار حضور فعال و پررنگ داشته و جهاد تبیین را جدی بگیریم.#یادداشت #سقز #کردستان #جنگ #روایتگر #جهادتبیین #انسان #روایت #سوادرسانه #رسانه
00:29 - 22 اسفند 1404