عرفان اسلامی؛ شرح اسماء الهی
شرح اسمای الهی – اسم شریف سبحانتاریخ: ۱۵/ ۰۸/ ۱۴۰۴جلسه: ۷۳ عصارهی درس و نکات کلیدی:هندسهی عالم و آدم بر محور اسمای الهی است. همهی موجودات، چه با آگاهی و چه بیآن، در حال تسبیح تکوینی خداوند هستند:﴿وَإِن مِّن شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ﴾.انسان اگر با اختیار خویش در مسیر تسبیح قرار گیرد، از تسبیح تکوینی به تسبیح ارادی و آگاهانه میرسد و این حرکت، آغاز رشد و تعالی نفس است.اسم شریف سبحان، همان تنزیه و پاکدانستن خداوند از هر نقص است و اثر آن، کاهش تعلّقات نفسانی و افزایش تعقّل برای رسیدن از کثرت به وحدت میباشد.تسبیح در نظام هستی:شش سوره در قرآن با عنوان مسبّحات شناخته میشوند:حدید، حشر، صف، جمعه، تغابن و اعلی.سورهی اسراء اجمال و ناظر بر این مسبّحات است.نقل شده است: مداومت بر قرائت مسبّحات پیش از خواب موجب تشرف به محضر امام زمان (علیهالسلام) میشود.تفسیر تسبیح تکوینی:تسبیح یعنی اعتراف هر موجود به فقر وجودی خویش:﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ﴾.این اعتراف، ضدّ استقلالپنداری نفس است.تأثیر اسم سبحان در نفساز کاهش تعلقات به سوی افزایش تعقل و در نهایت حرکت از کثرت به وحدت.انسان در اصل متصل است، اما باید این اتصال را آگاهانه درک کند.اگر تسبیح به درجهی ارادی برسد، تسبیح مقالی (زبانی) نیز ظهور میکند.اسم سبحان و شجرهی طیّبهروایت صحیح:«هرکس بگوید سبحان الله، خداوند به ازای هر ذکر، درختی در بهشت برای او غرس میکند.»این درختِ بهشتی در حقیقت ریشه در نفس انسان دارد و شاخههای آن تا عالم ملکوت میرسد:﴿أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ﴾.
تطبیق تسبیح در نمازدر رکوع گفته میشود: «سبحان ربی العظیم و بحمده».در سجده گفته میشود: «سبحان ربی الأعلی و بحمده».این اذکار، نفس را برای سیر معراجی مؤمن آماده میکند:«الصَّلاةُ مِعراجُ المؤمن».مراتب بالاترِ تنزیه:تنزیه دو بُعد دارد:تنزیه از نقصتنزیه از مشابهت با کمالات محدود مخلوقاز اینجا اسم شریف سبّوح و قدّوس ظاهر میشود:«سبّوحٌ قدّوسٌ، ربُّ الملائکةِ والرّوح».ادب در مسیر تسبیح:ریشهی عبودیت، تواضع است.فرعون مشکلش خالقیت نبود، مشکلش ربوبیت و انانیت بود:«أَنَا رَبُّكُمُ الأَعْلَى».هرکس اهل تواضع شود، در مسیر سبوح و قدوس قرار میگیرد:«مَن تَواضَعَ لِلّه رَفَعَهُ اللَّه».نکتهی ویژه جلسه:«سبحان» راه را برای ادراک «إنّه هو السمیع البصیر» باز میکند.یعنی هرچه تسبیح بیشتر، چشم و گوش قلبی بازتر.توصیهی های کاربردی:مداومت شبانه بر سورههای مسبّحاتذکر فراوان سبحان الله در سجدههای طولانیمراقبت از طهارت لقمه و ترک مال مشتبه و رباتمرین تواضع در برخورد با مردم:۱.به هرکس که می رسید ابتدا شما سلام کنید۲.در مواجه با هر فردی با هر مشخصاتی پیش خود بگویید آن شخص از من بهتر است حتی اگر آن فرد در ظاهر مرتبه ای پایین تر از شما داشتوبه این نکته هم توجه داشته باشید که هر شخص ویژگی های منحصر به فردی دارد که هیچ شخصی دیگری به خوبی او در آن موضوع نیست.#شرح_اسماء_الهی #عرفان_اسلامی #عرفان_شیعی #سیر_و_سلوک #حوزه_علمیه #ایران #قم #آیت_الله_هادی_عباسی_خراسانیhttps://eitaa.com/abbasi_khorasani 10:35 - 17 آبان 1404