غولهای جهانی که مقابل قانون زانو زدند!
در مسیر اجرای قانون، اگر عزم سیستمهای حقوقی یکی از بازوها باشد؛ بازوی دیگر آن، قانونمداری جامعه و استقبال افکار عمومی از اجرای قوانین است.
گروه فارس پلاس: «باید به توسعه برسیم» و «حرکت در راه مدرن شدن، عامل توسعه است.» اینها جملاتی است که همواره از سوی نظریهپردازان توسعه شنیده میشود. اما لازمه طی شدن مسیر توسعه، حرکت برمدار قانون است. در چند دهه اخیر، پروندههای پر سروصدایی در سطح جهانی دیده میشود که در آن شرکتهای بزرگ یا چهرههای مشهور، محکومیتهای سنگینی را به خاطر جرائم خود متحمل شدهاند. جریمه 20 میلیارد دلاری برای غول نفتی
از سالها پیش تاکنون، زمانی که نام «نفت» شنیده میشد، در کنار آن اسم شرکت «بریتیش پترولیوم»(BP) نیز به گوش میرسید. این شرکت انگلیسی که یکی از غولهای نفتی جهان است؛ اتفاقی را رقم زد که نتایج مهمی برای خود و سایر شرکتها در پی داشت. در سال 2010 سکوی نفتی «دیپ واتر» در خلیج مکزیک که تحت مسئولیت بریتیش پترولیوم قرار داشت، منفجر شد. در پی این انفجار، یک لکه بزرگ نفتی، خلیج مکزیک را فراگرفت. چنین لکه بزرگی، آسیبهای فراوان به محیطزیست وارد کرد. درنهایت شرکت بیپی از سوی دادگاه آمریکا به پرداخت 20 میلیارد دلار جریمه محکوم شد. «لورتا لینچ»، دادستان کل آمریکا در این باره گفت: «این جریمه تاریخی، راهحلی قوی و مناسب برای بدترین فاجعه محیط زیستی تاریخ آمریکا است.»
داروساز هم باشی، محکوم میشوی!
شرکت داروسازی فایزر که یک شرکت آمریکایی و مشهور در سطح جهانی است؛ توسط ایالاتمتحده به دلیل فریب دادن مردم در تبلیغات، دو میلیارد دلار جریمه شد. این شرکت آمریکایی، دارویی برای بیماری آرتروز به نام بکسترا تولید و به بازار عرضه کرده بود؛ اما در برچست دارو و آگهیهای تبلیغاتی میگفت که بکسترا یک داروی مسکن نیز هست. بکسترا در سال 2005 میلادی بهحکم دولت فدرال، غیرمجاز شناخته شد.
جریمههای اروپایی علیه متا
شرکت متا(صاحب فیسبوک، واتساپ و اینستاگرام) یکی از غولهای فناوری است. متا از سالها پیش بهعنوان یک شرکت بزرگ شناخته میشد. اما در عصری که بخش مهمی از زندگیها به شبکههای اجتماعی وابسته شده، جایگاه متا رشد فراوانی داشته است؛ بهطوری که برخی چنین شرکتهایی را بهعنوان یک بازیگر قدرتمند حتی بالاتر از دولتها میدانند. با این حال، متا زیر نظر قوانین قرار دارد. «هیات محافظت از دادههای اروپایی»(EDPB) وابسته به اتحادیه اروپا است که وظیفه اجرای مقررات حفاظت از دادهها را بر عهده دارد. این موسسه در ماه مِی 2023 گزارش داد که فیسبوک را به دلیل ارائه اطلاعات به آمریکا، به 1.2 میلیارد یورو جریمه الزامآور محکوم کرد. آندرا جلینک، رئیس این هیات گفت: «این جریمه بیسابقه سیگنالی قوی برای شرکتها است که بدانند تخلفات جدی، عواقب گسترده دارند.»
محکومیت شرکت بزرگ متا از سوی اتحادیه اروپا به اینیک بار محدود نمیشود. کمیسیون اتحادیه اروپا بهعنوان یکی از ارکان مهم این اتحادیه، متا را به دلیل نقض قوانین اتحادیه اروپا 797 میلیون دلار جریمه کرد.
محکومیت غول والاستریت
شرکت جیپی مورگان، یکی از شرکتهای بزرگ بازار سرمایه است. بر اساس گزارش رویترز، این شرکت به دلیل ناکافی بودن گزارشهای ترید، به 350 میلیون دلار جریمه محکوم شد.
ایلان ماسک هم باشید، محکوم میشوید!
ایلان ماسک، ثروتمندترین مرد دنیا که اکنون علاوه بر کسب قدرت اقتصادی و فناوری، به سراغ قدرت سیاسی رفته است؛ پروندهای 56 میلیارد دلاری در دادگاههای آمریکا دارد. این پرونده پیچیدگی فراوانی دارد و بررسی کامل آن فرصت دیگری را میطلبد. اما در حال حاضر قاضی دادگاه علیه ماسک حکم صادر کرده است.
اسطوره فوتبال به زندان رفت
از جنبههای مثبت اجرای قانون برای همه، این است که تفاوتی ندارد شخص خاطی مشهور است یا نه؛ فوتبالیست است یا بازیگر یا شرکت خصوصی. رونالدینیو، ستاره برزیلی فوتبال باوجود آنکه نزد همگان مشهور است؛ به دلیل استفاده از پاسپورت جعلی با دستور دادستان دستگیر شد.
دنیِ متجاوز
محکومیت سلبریتیهای بزرگ بهویژه فوتبالیستها، موضوع محدودی نیست. در سال 1402، دنی آلوز، بازیکن سابق بارسلونا، به اتهام تجاوز جنسی به زندان محکوم شد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، هیئتی متشکل از سه قاضی در دادگاه ایالتی بارسلونا، او را به اتهام تجاوز جنسی به چهار سال و شش ماه زندان محکوم کرد. همچنین آلوز به پرداخت ۱۵۰ هزار یورو غرامت به قربانی محکوم گردید.
کالچوپولی
ماجرای رسوایی تیم یوونتوس ایتالیا که به کالچوپولی معروف است؛ بهعنوان یکی از جنجالیترین ماجراهای فوتبال شناخته میشود. در سال 2006 مشخص شد که قهرمانی تیم یوونتوس از راه تبانی با داوران بود. درنتیجه تیم یوونتوس به کسر امتیاز و سقوط به لیگ پایینتر و جریمه چند هزار یورویی محکوم شد.
عاقبت تجاوز در هالیوود
«هاروی واینستین»، تهیه کننده معروف هالیوودی است که در دادگاه کیفری نیویورک به جرم آزار جنسی محاکمه گردید. به گزارش رادیو فردا «هاروی واینستین، از بانفوذترین تهیهکنندگان هالیوود بود که در هشت سال اخیر از سوی بیش از ۸۰ زن به تجاوز و تعرض جنسی متهم شده است؛ در سال ۲۰۲۰ در نیویورک به جرم پنج مورد تجاوز به ۲۳ سال زندان و در سال ۲۰۲۳ نیز در پرونده دیگری در دادگاه لسآنجلس به جرم يک تجاوز ديگر و چند مورد تعرض جنسی به ۱۶ سال حبس محکوم شد. ولی دادگاه تجدیدنظر ایالت نیویورک چند ماه پيش حکم دادگاه اولیه را لغو کرد و دستور داد این پرونده مجددا در دادگاه بررسی شود. با خبرساز شدن اتهامهای پرشمار تجاوز و آزار جنسی علیه او در سال ۲۰۱۷، هاروی واینستین از آکادمی علوم و هنرهای سینما آمریکا اخراج شد و شرکت او با نام میرامکس نيز در سال ۲۰۱۸ ورشکسته شد.»
موارد ذکر شده تنها بخشی از رعایت قانون در خصوص اشخاص و شرکتهای بزرگ و مشهور است. اجرای قانون نسبت به این متخلفان، دو جنبه دارد. جنبه اول عزم سیستم قضایی برای اجراست و جنبه دوم، قانونمداری افکار عمومی و جامعه است. بعد از اجرای حکم علیه فایزر، جامعه آمریکا نگفت که چرا یک شرکت داروساز را محکوم کردید و داروساز که نمیتواند مجرم باشد! یا مثلا بعد از محکومیت اسطوره فوتبال، جامعه فوتبال دوست برزیل نگفت که اسطوره ما نمیتواند مجرم باشد. حتی بعد از محکومیت متا، اروپاییها نگفتند شبکههای اجتماعی نمیتوانند مجرم باشند. پذیرش قانون از سوی جامعه و قبول محکومیت در برابر تخلفات، همچون عزم سیستم قضایی، بازویی است که باعث میشود قانون درباره همه اجرا شود.
13:03 - 3 دی 1403