اختتامیه بیست و هفتمین همایش کتاب سال حوزه در قم برگزار می‌شود
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با تأکید بر نقش محوری جشنواره کتاب سال حوزه در نمایش پویایی فکری حوزه علمیه گفت: اختتامیه بیست‌وهفتمین همایش کتاب سال حوزه و نهمین جشنواره مقالات علمی حوزه، ۲۵ بهمن برگزار می‌شود و در این رویداد، ضمن ارزیابی آثار علمی تولیدشده در سال ۱۴۰۳، از بیش از هزار و ۵۰۰ پژوهشگر حوزوی تجلیل خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری فارس از قم، حجت‌الاسلام والمسلمین فرهاد عباسی، ظهر امروز در نشست خبری «اختتامیه بیست‌وهفتمین همایش کتاب سال حوزه و نهمین جشنواره مقالات علمی حوزه» که در دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه علمیه قم برگزار شد، با گرامیداشت یاد و نام شهدای انقلاب اسلامی و امام خمینی(ره) اظهار کرد: آنچه امروز از علم، معرفت و تولید فکری در حوزه‌های علمیه شاهد هستیم، مرهون مجاهدت‌ها، جانفشانی‌ها و راهبری‌های امام راحل و شهدای گرانقدر انقلاب اسلامی است و وظیفه ما قدردانی از نعمت این سرزمین، این رهبری و این مسیر نورانی است.وی با قدردانی از حضور اصحاب رسانه در این نشست خبری افزود: این جلسه بهانه‌ای است برای پاسداشت مشارکت بیش از هزار و ۵۰۰ نفر از صاحبان قلم و اندیشه حوزوی در فرآیند تولید علم و انعکاس تلاش‌های علمی گسترده‌ای که توسط پژوهشگران حوزه انجام شده است.معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با اشاره به اهداف جشنواره کتاب سال حوزه تصریح کرد: این رویداد از یک‌سو جشنواره‌ای برای تقدیر از تلاش‌های علمی پژوهشگران حوزوی است و از سوی دیگر، نماد پویایی فکری حوزه علمیه و نمایش ارتباط فعال حوزه با مسائل، چالش‌ها و نیازهای جامعه معاصر به شمار می‌رود؛ جایی که حوزویان با شناسایی مسائل اجتماعی و فکری، راهکار، ایده و نظریه ارائه می‌کنند.عباسی ادامه داد: همایش کتاب سال حوزه، فرصتی برای شناسایی و معرفی حوزویانی است که در قله‌های علمی، به‌ویژه در عرصه علوم انسانی و علوم اسلامی، مشغول تولید علم هستند تا پس از معرفی، از آنان حمایت و مسیر فعالیت علمی‌شان راهبری شود.
وی با بیان اینکه سهم حوزه‌های علمیه در تولید علم کشور بسیار قابل توجه است، گفت: تولیدات علمی حوزویان هم در قالب فعالیت‌های مؤسسات و نهادهای پژوهشی و هم توسط طلابی که به‌صورت فردی در کتابخانه‌ها مشغول پژوهش هستند، انجام می‌شود و گستره شناسایی آثار در جشنواره کتاب سال، همه این تلاش‌ها را در بر می‌گیرد.معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با اشاره به گزارش دبیر علمی جشنواره افزود: برآوردها نشان می‌دهد حدود ۶۰ درصد از تولیدات علمی حوزویان در فرآیند جشنواره شرکت داده شده‌اند و همچنان ظرفیت بالایی برای افزایش مشارکت وجود دارد.عباسی خاطرنشان کرد: در آیین اختتامیه، علاوه بر معرفی آثار برگزیده، هر ساله از شخصیت‌های ویژه علمی حوزه نیز تجلیل می‌شود؛ شخصیت‌هایی که در حال حاضر در عرصه تولید علم فعال هستند یا آثاری ماندگار از خود به‌جا گذاشته‌اند.وی اعلام کرد: امسال آیت‌الله فاضل لنکرانی به‌عنوان شخصیت علمی برگزیده حوزه‌های علمیه معرفی و از مقام علمی ایشان تقدیر خواهد شد و همچنین از خانواده آیت‌الله العظمی شهید سید محمدباقر صدر، به‌عنوان شخصیت برجسته علمی تأثیرگذار که آثارش نقشی ماندگار و پیشرو در تولید علم داشته است، تجلیل به عمل می‌آید.معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با تأکید بر رویکرد جدید جشنواره کتاب سال حوزه بیان کرد: هدف ما این است که این جشنواره صرفاً یک رویداد پایانی نباشد، بلکه به نقطه آغاز یک جریان علمی تبدیل شود؛ به همین منظور، برنامه‌های جدیدی مانند حمایت از آثار برگزیده، برگزاری نشست‌های نظریه‌پردازی، جلسات نقد علمی و هم‌اندیشی با حضور برگزیدگان در دستور کار قرار گرفته است.
عباسی افزود: این برنامه‌ها در کنار جوایز و هدایای علمی، با مشارکت خود برگزیدگان طراحی و اجرا می‌شود تا جشنواره کتاب سال حوزه به‌تدریج به ابزاری برای راهبری نقشه تولید علم در حوزه‌های علمیه تبدیل شود.وی در پایان با تأکید بر نقش پژوهشگران حوزوی در پیشبرد علوم انسانی اسلامی گفت: حوزه‌های علمیه مفتخر است که خدمتگزار اساتید، فرهیختگان و پژوهشگرانی باشد که در مسیر تولید علم پیشگام هستند و ان‌شاءالله با برگزاری آیین اختتامیه با حضور مسئولان عالی حوزه، از مقام علمی و معرفتی این عزیزان به‌صورت شایسته تقدیر خواهد شد.
افزایش ۱۵ درصدی آثار رسیده به بیست‌وهفتمین همایش کتاب سال حوزه
حجت‌الاسلام والمسلمین سید سجاد ایزدهی دبیر علمی همایش کتاب سال حوزه از روند برگزاری این دوره اظهار کرد: کتاب سال حوزه صرفاً یک مراسم چندساعته نیست، بلکه حاصل یک سال تلاش مستمر نویسندگان، ارزیابان، شوراهای علمی، گروه‌های تخصصی و دبیرخانه است که در نهایت به معرفی آثار برگزیده منتهی می‌شود.وی با قدردانی از حمایت‌های معاونت پژوهش حوزه علمیه، افزود: این رویداد علمی با پشتوانه مجموعه‌ای از فرآیندهای پژوهشی، ارزیابی‌های دقیق و سیاست‌گذاری علمی شکل گرفته و هدف آن، گام برداشتن در مسیر تقویت نهاد علم و نشر در حوزه‌های علوم اسلامی، علوم انسانی و علوم کاربردی است.دبیر علمی کتاب سال حوزه با بیان اینکه از مجموع آثار رسیده، ۱۱۹۶ اثر کتاب، ۴۳۴ پایان‌نامه و ۲۳۵ مقاله ثبت شده است، تصریح کرد: از میان کتاب‌ها، ۱۱۰۴ اثر متعلق به آقایان و ۹۲ اثر متعلق به بانوان بوده است. در بخش پایان‌نامه نیز ۴۱۰ اثر از آقایان و ۲۴ اثر از بانوان و در بخش مقالات ۲۲۲ اثر از آقایان و ۱۳ اثر از بانوان به دبیرخانه ارسال شده است.ایزدهی با اشاره به تلاش برای تقویت حضور بانوان در این رویداد علمی، تأکید کرد: سیاست دبیرخانه بر آن است که با گذر زمان، فاصله آماری آثار آقایان و بانوان کاهش یابد و تلاش‌های علمی بانوان بیش از پیش دیده شود.وی با اشاره به بعد بین‌المللی این رویداد گفت: ۱۷۱ اثر از پژوهشگران غیرایرانی و از ۸ ملیت مختلف به دبیرخانه ارسال شده که پس از ایران، کشور عراق با ۸۲ کتاب در رتبه دوم قرار دارد. همچنین آثاری از افغانستان، پاکستان، بحرین، تاجیکستان، هند، ترکیه و برخی ملیت‌های دیگر دریافت شده است. در ۶۸ اثر، ملیت نویسندگان به‌طور دقیق احراز نشد، اما غیرایرانی بودن آن‌ها محرز بود.
دبیر علمی کتاب سال حوزه با اشاره به فعالیت ۲۱ گروه علمی تخصصی در این دوره، اظهار کرد: آثار ارسالی در سه حوزه اصلی علوم اسلامی (۵۴۸ اثر) علوم انسانی (۶۳۵ اثر) و علوم کاربردی (۱۰۲ اثر) دسته‌بندی شده‌اند.وی افزود: در این دوره، گروه‌های «تمدن اسلامی و الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت»، «زن، خانواده و جمعیت» و «علوم شناختی و فناوری‌های نوین» به ساختار گروه‌های علمی افزوده شده و ادبیات عرب نیز به‌صورت مستقل مورد ارزیابی قرار گرفته است.به گفته ایزدهی، بیشترین آثار مربوط به گروه فقه و اصول با ۱۸۸ اثر بوده و پس از آن، روان‌شناسی و علوم تربیتی، کلام و ادیان (۱۱۲ اثر) و علوم اجتماعی اسلامی (۸۷ اثر) قرار دارند. کمترین آثار نیز مربوط به گروه‌های مدیریت (۱۸ اثر)، تمدن اسلامی و الگوی پیشرفت (۱۶ اثر)، علوم شناختی (۹ اثر) و ادبیات عرب (۷ اثر) بوده است.وی با بیان اینکه آثار رسیده از نظر گونه علمی متنوع بوده‌اند، گفت: ۳۷ درصد آثار پژوهشی، ۱۲ درصد ترویجی، ۳۰ درصد پایان‌نامه سطح چهار، ۱۵ درصد آثار فرهنگی ـ تبلیغی، یک درصد ترجمه و ۷ درصد آثار مرجع و سایر گونه‌ها را تشکیل می‌دهند.دبیر علمی کتاب سال حوزه درباره زبان آثار اظهار کرد: ۱۰۵۳ اثر به زبان فارسی، ۱۲۵ کتاب و ۳۵ مقاله به زبان عربی، ۵ کتاب و ۳ مقاله به زبان انگلیسی و ۱۳ اثر به سایر زبان‌ها به دبیرخانه ارسال شده است.ایزدهی با اشاره به فرآیند چندمرحله‌ای ارزیابی آثار گفت: از مجموع آثار، ۱۷۱ اثر به مرحله ارزیابی تفصیلی راه یافتند که شامل ۱۰۸ کتاب و ۲۸ پایان‌نامه پژوهشی، ۶ اثر ترویجی، ۴ اثر تبلیغی، ۱۱ اثر میراث مکتوب، ۶ ترجمه، ۵ اثر داستان جوان و ۳ اثر کودک و نوجوان است.
وی افزود: از این تعداد، ۱۳۷ اثر متعلق به آقایان و ۱۰ اثر متعلق به بانوان بوده است.دبیر علمی کتاب سال حوزه با اشاره به آیین اختتامیه که ۲۵ بهمن‌ماه برگزار می‌شود، گفت: در این دوره، ۴ کتاب برگزیده و ۳ مقاله برگزیده معرفی می‌شوند. همچنین **۱۳ کتاب، ۵ پایان‌نامه و ۳ مقاله شایسته تقدیر و ۱۵ کتاب و ۲ پایان‌نامه شایسته تحسین خواهند شد.وی ادامه داد: در مجموع، ۴۱ اثر از آقایان شامل برگزیده، شایسته تقدیر و شایسته تحسین و ۵ اثر از بانوان مورد تقدیر قرار می‌گیرند.ایزدهی با اشاره به بخش مقالات گفت: از میان آثار ارسالی، ۴۳ مقاله به مرحله ارزیابی تفصیلی رسید که در نهایت ۳ مقاله برگزیده و ۴ مقاله شایسته تقدیر معرفی شدند و در این دوره، مقاله شایسته تحسین نداشتیم.وی در پایان با تأکید بر اینکه آمارهای این دوره مبنای سیاست‌گذاری‌های علمی آینده خواهد بود، خاطرنشان کرد: کتاب سال حوزه ابزاری برای شناسایی ظرفیت‌ها، کمبودها و جهت‌دهی به تولید علم در حوزه‌های مختلف است و نتایج آن در برنامه‌ریزی‌های سال‌های آینده نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.
14:18 - 8 فوریه 2026