شیطان بنفش تهدیدی خاموش برای آببندانها
اواخر اردیبهشت که میرسد آببندان ۴۰ هکتاری آغوزبن بابل حالوهوای دیگری پیدا میکند؛ سطح آب با گلهای بنفش و صورتی سنبل آبی یا همان شیطان بنفش رنگ میگیرد و همین زیبایی چشمنواز پای مردم و گردشگران را به این پهنه آبی میکشاند.
به گزارش خبرگزاری فارس از مازندران، اواخر اردیبهشت که میرسد آببندان ۴۰ هکتاری آغوزبن بابل حالوهوای دیگری پیدا میکند؛ سطح آب با گلهای بنفش و صورتی سنبل آبی یا همان شیطان بنفش رنگ میگیرد و همین زیبایی چشمنواز پای مردم و گردشگران را به این پهنه آبی میکشاند.پشت این جلوه فریبنده بحرانی زیستمحیطی در حال گسترش است؛ بحرانی که اگر مهار نشود میتواند از آغوزبن فراتر برود و به دیگر آببندانهای بزرگ مازندران برسد.
این آببندان که شالیزارهای روستای آغوزبن را آبیاری میکند به گفته اهالی و کارشناسان خاستگاه اصلی شیوع سنبل آبی در مازندران بوده است. باوجود هشدارهای مکرر سالهاست که لایروبی فنی و اصولی در این پهنه انجام نشده و همین تعلل فرصت را برای گسترش این گیاه مهاجم فراهم کرده است؛ بهطوریکه امروز رد پای آن در آبخوانهای اطراف و حتی شهرستانهایی چون بابلسر هم دیده میشود.
زیبایی پُردردسر
سنبل آبی در فصل بهار و تابستان با سرعتی خیرهکننده قلمرو خود را گسترش میدهد کارشناسان میگویند این گیاه میتواند در مدت دو هفته سطح اشغالشده را تقریبا دو برابر کند؛ رشدی جهشی که اگر به موقع مهار نشود آببندان را بهسرعت در تسخیر خود درمیآورد.همین ویژگی، در کنار گلهای زیبا و چشمنواز آن باعث شده در روزهای گلدهی جمعیت زیادی برای تماشا و عکاسی به آغوزبن بیایند؛ حضوری که هرچند از منظر گردشگری لحظهای جذاب به نظر میرسد اما در عمل میتواند به انتقال و پراکنش بیشتر این گیاه به دیگر آبهای سطحی منطقه دامن بزند.
تهدیدی برای شالیکاران
آنچه شالیکاران منطقه را نگران کرده اختلال در تأمین آب اراضی پاییندست است با نزدیک شدن به فصل زراعی جدید گسترش بیشتر سنبل آبی میتواند مسیر آبرسانی را مسدود کرده و کیفیت و کمیت آب مورد نیاز شالیزارها را با مشکل مواجه کند.برای کشاورزانی که معیشتشان به جریان منظم آب وابسته است، این گیاه فقط یک علف هرز نیست؛ مانعی واقعی در برابر کشت و کار است که اگر لایروبی و پاکسازی به تعویق بیفتد همان چیزی که امروز یک تهدید محلی به نظر میرسد میتواند به بحرانی برای کل شبکه آببندانهای مازندران تبديل شود.
گیاهی مهاجم با شناسنامهای جهانی
سنبل آبی بهعنوان گونهای مهاجم شناخته میشود؛ گونهای که آزادانه روی آب شناور میماند و گاهی تا حدود یک متر بالاتر از سطح آب نیز رشد میکند. گلهای این گیاه که روی سطح آب میرویند معمولاً شش گلبرگ دارند و در طیفی از صورتی تا بنفش دیده میشوند و هر گیاه در طول یک سال میتواند هزاران دانه تولید کند؛ دانههایی که ماندگاری برخی از آنها تا سالها هم میرسد همین توان تکثیر بالای سنبل آبی را به یکی از سرسختترین گیاهان مهاجم آبزی تبدیل کرده است.
فرصتسوزی در فصل رشد
براساس پیگیریهای انجامشده قرار بود لایروبی این آببندان زودتر انجام شود اما این کار بارها به تعویق افتاده و بر اساس آخرین بازدیدها به تابستان موکول شده است؛ زمانی که به اعتقاد کارشناسان برای مهار این گیاه ممکن است دیر باشد. چرا که سنبل آبی درست در همین ماههای گرم بیشترین رشد را دارد و هر تأخیر شرایط را برای گسترش بیشتر آن فراهم میکند.در استانی مثل مازندران که بابل با بیش از ۲۰۰ آببندان یکی از کانونهای اصلی ذخیره و توزیع آب به شمار میرود رها شدن یک آببندان آلوده به حال خود فقط یک مشکل محلی نیست اگر این گیاه به آببندانهای بزرگ دیگر بابل راه پیدا کند مهار آن بهمراتب دشوارتر و پرهزینه خواهد بود.
سنبل آبی شاید در قاب عکسها زیبا باشد اما در واقعیت تهدیدی آرام و بیصدا برای آب، کشاورزی و اکوسیستم مازندران محسوب میشود که اگر لایروبی اصولی، پایش مستمر و کنترل سریع انجام نشود میتواند از یک آببندان ۴۰ هکتاری به بحرانی منطقهای تبديل شود؛ بحرانی که هم شالیکاران را تحت فشار میگذارد هم مسیر آب را میبندد و هم زیستبوم تالابی شمال را زخمیتر میکند.حسیننژاد رئیس اداره محیطزیست شهرستان بابل در همین خصوص در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس به پیگیریهای انجام شده اشاره کرد و گفت: مکاتبات لازم در ارتباط با پاکسازی و لایروبی آببندان انجام شده است.
وی با اعلام اینکه بهار زمان رویش گیاه سنبل شیطانی است، تصریح کرد: باتوجه به اینکه بهار فصل رویش این گیاه آغاز میشود بحث جمعآوری گیاه نیز بهراحتی انجام میشود.رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان بابل تأکید کرد: جلوگیری از سرایت این گیاه به دیگر آببندانهای استان نیازمند همکاری شهروندان و جوامع محلی است.حسیننژاد خاطرنشان کرد: موضوع مهمی که کمتر مورد توجه قرار میگیرد این است تمامی افرادی که برای بازدید و تفریح وارد تالاب نیلوفر آبی میشوند از انتقال بوته گیاهی به نقاط دیگر خودداری کنند؛ چون احتمال سرایت این گیاه شیطانی به سایر تالابها و سایر پهنههای آبی وجود دارد و برون رفت از این مشکل نیز مستلزم هزینههای بالایی است.
حدود ۴۰۰ هکتار از اراضی شالیزاری منطقه از این آببندان آبیاری میشوند و باید آبگیری انجام شود تا کشاورزان برای سال زراعی پیش رو مشکلی نداشته باشند.طرح لایروبی آببندان ۴۰ هکتاری آغوزبن به جمعبندی نهایی رسیده و قرار است پس از پایان سال زراعی در تابستان اجرا شود. #سنبل_آبی#تالاب#محیطزیست #آببندان#حفاظت#لایروبی #پاکسازی#شالیزار#تابستان
08:47 - 14 مه 2026
