ضعفزدایی بدون ضعیفنمایی
نقدها و نظرات مختلف درباره شیوه اداره کشور و مدیریت وضعیت جنگی گاهی آنقدر بالا میگیرد که اصل آن زیر سؤال میرود و هر نقد و نظری به مثابه اختلافافکنی و افشای نقاط ضعف و تخریب مدیران تلقی میشود. علاوه بر این اعلام گاهبهگاه برخی واقعیتهای کشور و نقاط ضعف اقتصادی توسط مسئولان اجرایی، ممکن است به پالس ضعف برای دشمن تعبیر شود.رهبر انقلاب پیش از این توصیه کرده بودند که از پرداختن به نقاط ضعف بهطور جدی پرهیز شود و هشدار داده بودند که دشمن نباید هیچ علامت ضعفی را از سوی ما دریافت کند. با اینحال این هشدارها به معنای تعطیلی نقد و نظر و بررسی نقاط ضعف نبوده و بالعکس، رویکرد نقادانه را با رعایت ملاحظاتش، سرمایهای ارزشمند و موجب رونق و شکوفایی میدانند و چنین منتقدینی را در زمره پیشروان بصیرت بهشمار میآورند.بنابراین اصل نقد و نظر و پرداختن به نقاط ضعف را نمیتوان مذموم دانست و آنچه خط قرمز است، شرایط و ملاحظاتی است که میتواند این امور را به ضد خود تبدیل کند؛ یعنی دستمایه تنازع و تفرقه و تلقی ضعف در برابر دشمن شود. اتفاقا تهدید جنگ دقیقا زمانی آشکار میشود که ضعفهای پنهان زمینه ضربه زدن دشمن را فراهم میکند و بنابر محاسبات او بیشترین هزینه را تحمیل خواهد کرد.درست است که مردم باید واقعیتهای اقتصاد جنگ را بدانند و برای سناریوهای محتمل آماده باشند، اما بیان این موارد نباید با ضعیفنمایی و اظهار عجز همراه باشد و تلقی فلج شدن در برابر فشارهای دشمن را ایجاد کند. بهویژه اینکه بیان این واقعیتها باید معطوف به حل مسأله و افزایش تابآوری مطرح شود، نه بهعنوان زمینه سازش و دست برداشتن از مقاومت.
درست است که جامعه در شرایط جنگی به انسجام نیاز دارد، اما این انسجام لزوما به معنای یکصدایی و حذف اختلافنظر نیست. اتفاقا یک جامعه مقاوم باید بتواند اثبات کند که در عین وحدت در برابر دشمن خارجی، درباره نحوه اداره کشور و مدیریت جنگ، کاملا جدی است، برای اصلاح و ارتقای امور کشور میکوشد، نظرات مختلف را بررسی میکند و از اینرو اختلافنظرها برای مدیریت بهتر کشور را به رسمیت میشناسد.تردیدی نیست که نهتنها نقاط ضعف، بلکه هرگونه اسرار نظامی و امنیتی در جنگها محرمانه است و نباید به عرصه عمومی بیاید. اما محرمانگی در این موضوعات بهانه خوبی برای بستن فضای نقد عمومی در مسائل مختلف کشور و حتی تحلیل مسائل نظامی نیست.مصلحت جنگ نباید به پوششی برای ناکارآمدی و انکار ضعفها و مصونیت مدیریتی تبدیل شود. چه اینکه همین ضعفها و ناکارآمدیها اگر به حال خود رها شوند، در بحبوحه جنگ ممکن است به پاشنه آشیل ما تبدیل شوند و از این ناحیه ضربات جبرانناپذیری را دریافت کنیم.ضعفها اگر پنهان شود، اصلاح نخواهد شد و در برههای که دشمن از هر نقطهضعفی استفاده میکند، هزینه زیادی ایجاد خواهد کرد. ادامه فضای جنگی به تکرار این چرخه منجر خواهد شد و سکوتی که قرار بود به امنیت ملی کمک کند، دقیقا برخلاف منطق امنیت ملی عمل میکند.بنابراین امنیت ملی همانطور که اقتضا میکند نقاط ضعف را مایه اختلاف و سوءاستفاده دشمن قرار ندهیم، اقتضای آن دارد که ضعفها بهقدر لازم دیده شود تا زمینههای اصلاحش فراهم شود. در واقع در پرداختن به ضعفها باید بهصورت هوشمندانه و مدیریتشده عمل کرد تا پیش از آنکه زمینه استفاده دشمن از آنها فراهم شود، دیده و اصلاح شوند.#جنگ #نقد #وحدت 21:53 - 31 مرداد 1405