آیا تونس به خاطر پیری جمعیت به نیروی‌کار خارجی روی می‌آورد؟
تونس با یک تحول ساختاری عمیق در جمعیت خود روبروست؛ سیاست‌های قدیمی محدودسازی زاد و ولد که زمانی برای نجات منابع ملی اتخاذ شده بود، اکنون به «پیری جمعیت» و کاهش شدید نرخ رشد دموگرافیک منجر شده است. این وضعیت، تونس را در برابر یک چالش استراتژیک قرار داده است: پذیرش واقعیت «پیر شدن جامعه» و احتمال وابستگی اجباری به نیروی کار خارجی برای نجات بخش‌های حیاتی اقتصاد.
تونس پس از استقلال، با ترویج سیاست‌های کنترل جمعیت، مدل «خانواده‌های گسترده» را به «خانواده‌های هسته‌ای» تغییر داد. این روند که با بحران‌های اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم تشدید شد، باعث شد نرخ رشد جمعیت در سال ۲۰۲۴ به کمترین میزان خود پس از استقلال (۰.۸۷ درصد) برسد. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که تونس تا سال ۲۰۵۴ به وضعیت «رکود جمعیتی» نزدیک شود.زنگ خطر پیری و فشار بر صندوق‌های اجتماعیکارشناسان دموگرافیک هشدار می‌دهند که درصد افراد بالای ۶۰ سال در تونس به ۱۶.۹ درصد رسیده و به سرعت در حال نزدیک شدن به مرز ۲۰ درصد است. عبور از این نقطه، تونس را وارد مرحله «پیری جمعیت» می‌کند که پیامدهای مستقیم و سنگینی برای صندوق‌های تأمین اجتماعی و سیستم بهداشت و درمان خواهد داشت، زیرا تعداد متقاضیان خدمات بازنشستگی در برابر نیروی کار فعال، افزایش می‌یابد.پارادوکس بازار کار و نقش مهاجراندر حال حاضر تونس با یک تضاد عجیب روبروست: در حالی که نرخ بیکاری در میان جوانان بالا است، بخش‌های حیاتی مانند کشاورزی و ساختمان با کمبود شدید نیروی کار مواجه‌اند، چرا که جوانان تونسی از مشاغل یدی دوری می‌کنند. این خلأ در سال‌های اخیر توسط مهاجران کشورهای جنوب صحرا آفریقا پر شده است. با این حال، این نیروی کار حیاتی، میان دو فشار قرار دارد: از یک سو توافقات امنیتی تونس با اروپا مرزها را بسته و از سوی دیگر، موجی از گفتمان نژادپرستانه و نفرت در جامعه را تجربه می‌کنند.
راهکارهای نجاتمتخصصان تأکید می‌کنند که برای جلوگیری از تبدیل شدن «نیروی کار خارجی» به یک ضرورت اجباری و بحرانی، دولت باید سریعاً به دنبال راهکارهایی چون ادغام سریع جوانان در بازار کار، ایجاد مهدکودک‌های ارزان‌قیمت برای بازگرداندن زنان به چرخه اشتغال و بازنگری در سیاست‌های حمایتی از ازدواج و فرزندآوری باشد. در غیر این صورت، تونس با بحران «جایگزینی نسل‌ها» روبرو خواهد شد که راهکاری جز پذیرش گسترده نیروی کار خارجی نخواهد داشت.
16:25 - 5 تیر 1405
15٫7k بازدید