درگذشت محمد مسعود ادریس؛ پاسدار حافظه تئاتر تونس
تونس با محمد مسعود ادریس، منتقد برجسته و از مهمترین چهرههای ثبت و بازخوانی حافظه تئاتری این کشور، وداع کرد. او تئاتر را نه یک رخداد زودگذر، بلکه بخشی زنده از تاریخ، جامعه و هویت فرهنگی تونس میدانست و عمر خود را صرف مستندسازی و تحلیل آن کرد.
محمد مسعود ادریس که پس از یک دوره بیماری درگذشت، از چهرههای اثرگذار فرهنگ و هنر تونس بود. وزارت امور فرهنگی این کشور در پیام تسلیت خود، از نقشهای او بهعنوان مشاور وزیر فرهنگ و مدیرکل هنرهای نمایشی و شنیداری-دیداری یاد کرد. با این حال، جایگاه اصلی او در حافظه اهالی تئاتر، نه یک مدیر فرهنگی، بلکه پژوهشگری صبور و دقیق بود که تاریخ نمایش تونس را با دقتی کمنظیر ثبت کرد.از بغداد تا سوربنادریس متولد ۱۹۵۳ در تونس بود. او تحصیلات خود را در آکادمی هنرهای زیبای بغداد به پایان رساند و سپس در دانشگاه سوربن پاریس دکترای خود را گرفت. این مسیر علمی، نگاه او را به تئاتر فراتر از مرزهای محلی برد و به او امکان داد میان سنتهای عربی و رویکردهای دانشگاهی مدرن پیوند برقرار کند.پژوهشگر حافظه تئاتراو سالها مدیریت مؤسسه عالی هنرهای نمایشی تونس را بر عهده داشت و در آموزش نسلهای تازه هنرمندان و پژوهشگران نقش مهمی ایفا کرد. در کنار فعالیت دانشگاهی، آثار متعددی در حوزه تاریخ، فرهنگ و نقد تئاتر نوشت که از جمله مهمترین آنها میتوان به «کتابشناسی تئاتر تونس (۱۸۸۱–۱۹۵۶)»، «دراسات فی المسرح التونسی» و «بدايات النقد المسرحي في تونس» اشاره کرد.ویژگی اصلی کار او پرهیز از نقدهای شتابزده و تکیه بر روشهای دقیق پژوهشی بود؛ از جمعآوری اسناد و مقایسه منابع تا بازسازی زمینههای تاریخی. به همین دلیل، بسیاری او را بیش از آنکه منتقد بدانند، مورخ تئاتر تونس میدانستند.
تئاتر بهمثابه حافظه جمعیدر نگاه مسعود ادریس، تئاتر تنها روی صحنه معنا پیدا نمیکرد، بلکه در حافظه جمعی جامعه نیز ادامه مییافت. او بر این باور بود که ارزش واقعی نمایش در ماندگاری آن در ذهن نسلهاست، نه فقط در لحظه اجرا. با درگذشت او، تونس یکی از مهمترین پاسداران حافظه تئاتری خود را از دست داد.
19:28 - 28 اردیبهشت 1405
1 واکنش
50٫9k بازدید
