بیکاری ساختاری در تونس؛ یک‌سوم جوانان بیکار و بدون آموزش

داده‌های مرکز آمار تونس نشان می‌دهد که یک‌سوم (۳۲.۵٪) از جمعیت ۱۵ تا ۳۴ ساله این کشور، نه شاغل هستند، نه تحصیل می‌کنند و نه تحت هیچ آموزش حرفه‌ای قرار دارند.
داده‌های اخیر منتشر شده توسط مؤسسه آمار دولتی تونس (در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵) از تشدید بحران بیکاری در میان جوانان این کشور حکایت دارد. بر اساس این گزارش، تنها ۴۶.۶ درصد از جوانان در تونس شاغل هستند، درحالی که آمار نگران‌کننده نشان می‌دهد که ۳۲.۵ درصد از جمعیت جوان ۱۵ تا ۳۴ ساله، نه شاغل هستند و نه در حال تحصیل یا دریافت آموزش حرفه‌ای. طبق آخرین سرشماری، جمعیت جوانان تونس بیش از ۳.۲ میلیون نفر برآورد می‌شود که معادل ۲۶.۷ درصد از کل جمعیت کشور است.مرکز ملی آمار تونس اعلام کرد، جوانان بیشترین گروه قرار گرفته در معرض بیکاری با نرخ عمومی ۲۹.۹ درصد هستند. این نرخ در میان زنان جوان تا ۵۰ درصد افزایش می‌یابد. درحال حاضر، تعداد کل بیکاران کشور حدود ۷۶۵ هزار نفر در مقابل ۳.۶ میلیون نفر شاغل است.همین داده‌ها فاش می‌کند که نرخ بی‌سوادی در میان جوانان به ۴.۷ درصد می‌رسد که این رقم در مناطق روستایی، به‌ویژه در گروه سنی ۳۰ تا ۳۴ سال، تا ۷.۴ درصد افزایش می‌یابد.پیامدهای اجتماعی: تأثیر بیکاری بر ازدواج و تشکیل خانوادهمرکز ملی آمار تونس تأکید کرده است که بیکاری مزمن در میان جوانان، به‌طور جدی بر توانایی آن‌ها برای تشکیل خانواده تأثیر گذاشته و منجر به افزایش شدید میانگین سن ازدواج شده است:🔹متوسط سن ازدواج در مردان از ۲۸.۱ سال در سال ۱۹۸۴ به ۳۵.۳ سال در سال ۲۰۲۴ رسیده است.🔹در همین دوره، میانگین سن ازدواج در زنان نیز از ۲۲.۶ سال به ۲۸.۹ سال افزایش یافته است.🔹علاوه بر این، نرخ تجرد (عزوبت) در جوانان ۱۵ تا ۳۴ ساله در میان مردان به ۸۹ درصد و در زنان به ۶۹ درصد می‌رسد.
بیکاری ساختاری و افزایش اعتراضاتبیکاری جوانان در تونس از سال‌ها پیش به یک بحران ساختاری تبدیل شده است که ناشی از نارسایی در ایجاد سازوکارهای جدید برای جذب نیروی کار و رشد اقتصادی مولد است. این وضعیت با افزایش متوالی اعتراضات جویندگان کار همراه بوده است. در ماه گذشته، انجمن تونسی حقوق اقتصادی و اجتماعی ۳۲۳ حرکت اعتراضی از سوی متقاضیان شغل شایسته را رصد کرده که در مقایسه با ۲۳۴ مورد در مدت مشابه سال ۲۰۲۴، افزایش چشمگیری داشته است.نتایج سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۵، منتشر شده توسط مؤسسه ملی آمار، نشان‌دهنده کاهش نرخ کلی بیکاری به ۱۵.۳ درصد است. با این حال، بیکاری در میان فارغ‌التحصیلان دانشگاهی همچنان بالا بوده و در همین دوره به ۲۴ درصد (در مقایسه با ۲۳.۵ درصد در سه‌ماهه اول) رسیده است. در مجموع، تعداد کل بیکاران در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵ حدود ۶۵۱.۱ هزار نفر بوده که کاهشی معادل ۱۳.۴ هزار نفر نسبت به سه‌ماهه اول همان سال را نشان می‌دهد.بر اساس گزارش بانک جهانی، هر نقطه رشد در اقتصاد تونس می‌تواند بین ۱۷ هزار تا ۲۰ هزار شغل جدید ایجاد کند. پیش‌بینی می‌شود رشد اقتصادی تونس در سال جاری به ۱.۹ درصد برسد که به دلیل بهبود بارندگی‌ها و تأخیر در احیای بخش صنایع تبدیلی است. با این حال، بانک جهانی هشدار می‌دهد که این پیش‌بینی‌ها در برابر خطراتی مانند اختلال در تجارت جهانی، محدودیت‌های تأمین مالی خارجی و تشدید بحران آب، آسیب‌پذیر هستند.
11:36 - 10 آبان 1404