تب کودک؛ از نگرانی والدین تا نشانههایی که نباید نادیده گرفت
تب یکی از اولین نشانههایی است که والدین را نگران میکند؛ کافی است عدد دماسنج از ۳۸ درجه عبور کند تا بسیاری از خانوادهها به دنبال راهی برای پایین آوردن فوری آن باشند، در حالی که تب در بسیاری از موارد واکنش طبیعی بدن به عفونت است و آنچه بیش از عدد دماسنج اهمیت دارد، وضعیت عمومی کودک و علائمی است که همراه تب بروز میکند.
خبرگزاری فارس_البرز؛ تب در کودکان یکی از شایعترین دلایل نگرانی والدین و مراجعه آنها به مراکز درمانی است؛ نشانهای که گاهی بخشی از روند طبیعی مقابله بدن با عفونتهاست و گاهی میتواند زنگ خطری برای یک بیماری جدیتر باشد. تشخیص این دو وضعیت، بیش از آنکه به یک عدد روی دماسنج وابسته باشد، به سن کودک، میزان و مدت تب و علائم همراه آن بستگی دارد.امید صفری، متخصص اطفال و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز، در گفتوگو با خبرنگار فارس با بیان اینکه تب در بسیاری از موارد واکنش طبیعی بدن به عفونتهاست، اظهار کرد: تب بهتنهایی همیشه نشانه یک بیماری خطرناک نیست؛ اما سن کودک، میزان تب، مدت تداوم آن و علائم همراه مشخص میکند که خانوادهها چه زمانی باید کودک را برای ارزیابی پزشکی به مرکز درمانی برسانند.وی افزود: بهطور کلی، دمای بدن ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر که با دماسنج اندازهگیری شود، تب محسوب میشود؛ با این حال، وضعیت عمومی کودک اهمیت بیشتری دارد و والدین باید به هوشیاری، میزان مصرف شیر و مایعات، وضعیت تنفس و تغییر رفتار کودک نسبت به حالت عادی توجه کنند.
وقتی تب در نوزادان جدیتر استاین متخصص اطفال با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به نوزادان گفت: مشاهده دمای ۳۸ درجه سانتیگراد یا بیشتر در شیرخوار زیر سه ماه، حتی اگر کودک در ظاهر حال عمومی مناسبی داشته باشد، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است و خانوادهها نباید منتظر بمانند تا تب خودبهخود کاهش پیدا کند.به گفته صفری، سن کودک یکی از مهمترین عواملی است که در ارزیابی تب باید مورد توجه قرار گیرد و نمیتوان شرایط یک نوزاد چند هفتهای را با کودک بزرگتر یکسان دانست.این نشانهها را جدی بگیریدعضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز ادامه داد: در کودکان بزرگتر نیز برخی علائم همراه تب میتواند نشانه نیاز به ارزیابی فوری باشد.وی افزود: بیحالی شدید، کاهش سطح هوشیاری، خوابآلودگی غیرعادی، گریه مداوم و تسکینناپذیر، تشنج، سفتی گردن، سردرد شدید، بثورات پوستی غیرعادی، کبودی لبها، دشواری یا تند شدن تنفس، درد شدید و استفراغ مکرر از جمله علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.صفری همچنین نشانههای کمآبی بدن از جمله خشکی دهان، گودافتادگی چشمها و کاهش میزان ادرار را از دیگر علائم هشدار دانست و گفت: در چنین شرایطی خانوادهها باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند یا کودک را به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل کنند.سه روز تب؛ زمانی برای مراجعه به پزشکاین متخصص اطفال با اشاره به اهمیت مدت تداوم تب اظهار کرد: اگر تب کودک بیش از سه روز ادامه داشته باشد یا پس از یک دوره بهبود نسبی دوباره بازگردد، لازم است کودک توسط پزشک معاینه شود.وی افزود: کودکان مبتلا به بیماریهای زمینهای، دارای ضعف سیستم ایمنی یا دارای سابقه تشنج ناشی از تب نیز نیازمند توجه و پیگیری دقیقتر هستند.
صفری تأکید کرد: والدین نباید تنها بر عدد دماسنج تمرکز کنند؛ کودکی که حتی با تب متوسط، بیحال است، مایعات نمینوشد، واکنش مناسبی به محیط ندارد یا ظاهر غیرطبیعی دارد، باید زودتر مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرد.وی ادامه داد: در مقابل، کودکی که با وجود تب هوشیار است، بازی میکند و مایعات مینوشد، معمولاً وضعیت عمومی بهتری دارد؛ هرچند این کودک نیز باید تحت نظر باشد.برای پایین آوردن تب چه کنیم؟عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز درباره مراقبت از کودک تبدار در منزل گفت: مصرف مایعات کافی متناسب با سن کودک، پوشاندن لباس سبک، استراحت و اندازهگیری صحیح دمای بدن از اقدامات مهم در این شرایط است.وی افزود: داروهای تببر نیز باید با توجه به سن و وزن کودک و طبق توصیه پزشک یا داروساز مصرف شوند و خانوادهها از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک، استفاده از داروهای مخصوص بزرگسالان برای کودک و روشهایی مانند پاشویه با آب بسیار سرد یا الکل خودداری کنند.اگر کودک تشنج کرد، چه کنیم؟صفری با اشاره به یکی از ترسناکترین موقعیتها برای والدین یعنی تشنج ناشی از تب گفت: در صورت بروز تشنج، کودک باید به پهلو قرار داده شود و محیط اطراف او برای جلوگیری از آسیب ایمن شود.وی ادامه داد: والدین نباید چیزی داخل دهان کودک قرار دهند و لازم است زمان شروع و مدت تشنج را ثبت کنند؛ سپس باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند.
تب در کودکان اگرچه در بسیاری از موارد بخشی از واکنش طبیعی بدن به عفونت است، اما بیتوجهی به علائم هشدار میتواند خطرناک باشد. آنچه میتواند والدین را در تصمیمگیری درست یاری کند، توجه همزمان به سن کودک، عدد و مدت تب و مهمتر از همه وضعیت عمومی و علائم همراه است؛ چراکه گاهی یک کودک با تب نسبتاً بالا حال عمومی خوبی دارد و گاهی تب متوسط همراه با علائمی است که نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
09:30 - 9 شهریور 1405