زونا؛ بازگشت خاموش ویروس آبلهمرغان با درد و تاولهای پوستی
متخصص بیماریهای عفونی دانشگاه علوم پزشکی البرز با تشریح علائم، عوامل خطر و عوارض بیماری زونا، بر ضرورت تشخیص و آغاز درمان در روزهای نخست تأکید کرد و گفت: درد، سوزش یا گزگز یکطرفه پوست که با بثورات و تاولهای نواری همراه میشود، میتواند نشانه ابتلا به زونا باشد.
علیرضا سلیمانی، متخصص بیماریهای عفونی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز، در گفتوگو با خبرنگار فارس در کرج، اظهار کرد: زونا در نتیجه فعالشدن مجدد ویروس «واریسلا زوستر» ایجاد میشود؛ همان ویروسی که عامل ابتلا به آبلهمرغان است.وی توضیح داد: پس از ابتلا به آبلهمرغان، ویروس واریسلا زوستر بهطور کامل از بدن خارج نمیشود و میتواند سالها به شکل غیرفعال در گرههای عصبی باقی بماند. در شرایطی مانند افزایش سن، ضعف سیستم ایمنی، ابتلا به بیماریهای مزمن، مصرف برخی داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی، درمانهای ضدسرطان، پیوند اعضا و حتی استرس شدید، امکان فعالشدن دوباره ویروس و بروز زونا افزایش پیدا میکند.این متخصص بیماریهای عفونی با اشاره به گروههای در معرض خطر بیشتر افزود: افراد بالای ۵۰ سال، مبتلایان به دیابت، سرطان، بیماریهای مزمن کلیوی و ریوی و همچنین افرادی که به دلیل بیماری یا مصرف دارو دچار ضعف سیستم ایمنی هستند، بیشتر در معرض ابتلا به زونا قرار دارند؛ با این حال، بروز این بیماری در افراد جوان و حتی افراد ظاهراً سالم نیز امکانپذیر است.سلیمانی درباره علائم بیماری گفت: زونا معمولاً در ابتدا با درد، سوزش، گزگز، خارش یا حساسیت غیرطبیعی در بخشی از پوست آغاز میشود و این علائم ممکن است چند روز پیش از ظاهرشدن ضایعات پوستی وجود داشته باشند. پس از آن، لکههای قرمز و تاولهای کوچک و دردناک به شکل نواری و معمولاً در یک سمت بدن یا صورت ایجاد میشوند.وی ادامه داد: قفسه سینه، پشت، شکم و کمر از شایعترین محلهای بروز ضایعات هستند، اما امکان درگیری صورت، اطراف چشم و گوش نیز وجود دارد. برخی بیماران نیز ممکن است علائمی مانند تب خفیف، سردرد، خستگی و بیحالی را تجربه کنند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز با هشدار درباره درگیری نواحی حساس بدن خاطرنشان کرد: مشاهده تاول یا درد در اطراف چشم، بینی، پیشانی یا گوش باید جدی گرفته شود و بیمار در چنین شرایطی باید بدون تأخیر تحت ارزیابی پزشک قرار گیرد؛ چراکه درگیری چشم یا اعصاب صورت میتواند عوارض جدی ایجاد کند.سلیمانی بهترین زمان برای آغاز درمان را روزهای ابتدایی بیماری دانست و گفت: درمان دارویی باید در اولین فرصت و ترجیحاً طی ۷۲ ساعت نخست پس از ظاهرشدن ضایعات پوستی آغاز شود. شروع زودهنگام درمان میتواند به کاهش مدت بیماری، شدت درد، ایجاد ضایعات جدید و احتمال بروز برخی عوارض کمک کند.وی تأکید کرد: افراد نباید درد و تاولهای یکطرفه پوست را صرفاً به حساسیت پوستی یا درد عضلانی نسبت دهند و مراجعه به پزشک را به تأخیر بیندازند، بهویژه اگر ضایعات در صورت، اطراف چشم یا گوش ایجاد شده باشد.این متخصص بیماریهای عفونی یکی از مهمترین عوارض زونا را درد عصبی پس از بهبود ضایعات پوستی عنوان کرد و افزود: در برخی بیماران، درد ممکن است پس از برطرفشدن تاولها همچنان ادامه داشته باشد و هفتهها یا ماهها و در مواردی برای مدت طولانی باقی بماند؛ موضوعی که میتواند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.وی ادامه داد: عفونت ثانویه ضایعات پوستی، باقیماندن جای زخم یا تغییر رنگ پوست، درگیری چشم و کاهش بینایی، اختلال شنوایی، ضعف عضلات صورت و در موارد نادر، درگیری مغز یا اعصاب از دیگر عوارض احتمالی زونا هستند که احتمال بروز برخی از آنها در صورت تأخیر در تشخیص و درمان افزایش مییابد.
سلیمانی درباره راههای پیشگیری نیز گفت: واکسیناسیون زونا برای افراد واجد شرایط، بر اساس نظر پزشک و با توجه به دسترسی به واکسن، میتواند در کاهش خطر ابتلا و عوارض بیماری مؤثر باشد. همچنین کنترل بیماریهای زمینهای، پرهیز از مصرف خودسرانه داروهای کورتونی و پیگیری منظم وضعیت سلامت در افراد دارای ضعف سیستم ایمنی اهمیت ویژهای دارد.وی با اشاره به احتمال انتقال ویروس از فرد مبتلا به افراد مستعد افزود: فرد مبتلا به زونا تا زمانی که تاولها خشک نشده و دلمه نبستهاند، باید از تماس مستقیم با زنان بارداری که سابقه ابتلا به آبلهمرغان یا واکسیناسیون ندارند، نوزادان، افراد دارای ضعف سیستم ایمنی و افرادی که تاکنون به آبلهمرغان مبتلا نشدهاند، خودداری کند.عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز همچنین پوشاندن ضایعات پوستی، رعایت بهداشت دستها و خودداری از دستکاری یا ترکاندن تاولها را از اقدامات ضروری برای کاهش خطر انتقال و عوارض دانست.هشدار پزشکی: درد، سوزش یا گزگز یکطرفه پوست که با تاولهای نواری همراه میشود، میتواند از علائم زونا باشد. در صورت مشاهده ضایعات در اطراف چشم، صورت یا گوش و همچنین در افراد دارای ضعف سیستم ایمنی، مراجعه سریع به پزشک اهمیت ویژهای دارد.
14:01 - 4 شهریور 1405