زخم ابدیِ آزمایشهای هستهای آمریکا بر جزایر مارشال
دستور رئیسجمهور آمریکا برای از سرگیری آزمایشهای هستهای سوالاتی را مطرح کرده از جمله این که آیا منظور ترامپ انفجار واقعی یک کلاهک هستهای است یا فقط آزمایش سامانههای پرتاب؟ آیا او درکی از عملکرد تسلیحات هستهای دارد؟ و واکنش رقبای هستهای آمریکا چه خواهد بود؟
گروه بینالملل خبرگزاری فارس؛ برخی کارشناسان هشدار میدهند که آزمایش واقعی کلاهکهای هستهای--انفجارهای هستهای واقعی-- به انسانها آسیب میزند و میتواند پیامدهای بلندمدت برای نسلها داشته باشد.به گزارش سیانان، هیچ کس بهتر از ساکنان جزایر مارشال درک نکرده که آزمایش هستهای چه خساراتی میتواند داشته باشد. کشوری جزیرهای در اقیانوس آرام که بین سالهای ۱۹۴۷ تا ۱۹۸۶ قلمروی تحت قیمومت سازمان ملل بود که توسط آمریکا اداره میشد؛ جایی که زخمهای ناشی از آزمایشهای هستهای هنوز تازه است.بعد از جنگ جهانی دوم، آمریکا که زرادخانه هستهای خود را توسعه میداد، بین سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۸، در این جزایر ۶۷ بمب هستهای منفجر کرد.
به گزارش شبکه آمریکایی سیانان، گزارش سال ۲۰۲۵ مؤسسه تحقیقات انرژی و محیطزیست (IEER) نشان میدهد که انفجارهای هستهای در جزایر مارشال معادل انفجار روزانه یک بمب استفاده شده در هیروشیما به مدت ۲۰ سال بوده است.اثرات رادیواکتیو این آزمایشها فاجعهبار بوده و طبق گزارشهای دولت آمریکا که بنیاد میراث اتمی به آن استناد کرده، این آزمایشها باعث ۵۵ درصد موارد سرطان در برخی آتولهای شمالی (جزایر حلقوی) این منطقه شده است.طبق همین گزارشها، پیامدهای این آزمایشها محدود به این جزایر که برخی از آنها دیگر قابل سکونت نیست، نبوده و بارش رادیواکتیو ناشی از انفجارها که توسط باد جابهجا شد، باعث حدود ۱۰۰ هزار مورد مرگ بیشتر ناشی از سرطان در سراسر جهان شده و نقاط کانونی تا سریلانکا و مکزیک هم شناسایی شده است.بر اساس مقالهای که سال ۲۰۲۴ در مجله انجمن سرطانشناسی بالینی آمریکا منتشر شد، این بیماریها ناشی از ایزوتوپهای رادیواکتیو هستند که میتوانند وارد بدن انسان شوند و جهشهای دیاناِی ایجاد کنند. این ایزوتوپها سالها در محیط باقی میمانند و میتوانند باعث انواع سرطانها شوند.تاثیرات این آزمایشهای هستهای تنها به محیط زیست و کشاورزی محدود نبوده و طبق گزارش مؤسسه تحقیقات انرژی و محیطزیست، با نابودی سبک زندگی ساکنان، مهارتهای سنتی مثل ناوبری در اقیانوس آزاد که برای تجارت و بقای جمعیت ضروری بوده، از بین رفته است. این موضوع نه تنها زندگی اقتصادی و فرهنگی ساکنان را تحت تأثیر قرار داده، بلکه به گفته نادا الناشف، معاون کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، ارتباط مردم بومی مارشال با فرهنگشان را قطع کرده است.
به گزارش سیانان، آزمایشهای هستهای آمریکا علاوه بر پیامدهای قابل سنجش، باعث درد و رنجی شده که قابل اندازهگیری نیست و بسیاری از پیامدهای آن هنوز هم ناشناخته باقی مانده است. اما آزمایشهای هستهای آمریکا محدود به اقیانوس آرام نبوده و سایت آزمایش نوادا در صحرای موهاوی بین سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۶۲، شاهد ۱۰۰ آزمایش جوی و ۸۲۸ آزمایش زیرزمینی بود که آخرینشان در سال ۱۹۹۲ انجام شد. طبق گزارش سال ۱۹۹۳ سازمان ملل، ۳۲ مورد از آزمایشها در نوادا باعث شد ذرات رادیواکتیو به هوا راه پیدا کنند،.مَت کوردا، معاون پروژه اطلاعات هستهای در فدراسیون دانشمندان آمریکایی درباره پیامدهای این آزمایشها، گفت «میدانیم که آزمایشهای هستهای پیامدهای ویرانگری برای جوامع و اکوسیستمها در سراسر ایالات متحده داشته و بسیاری هنوز برای جبران خسارات ناشی از آزمایشهای هستهای آمریکا در دوران جنگ سرد تلاش میکنند».او با اشاره به دستور اخیر ترامپ برای انجام این آزمایشها، به شبکه سیان گفت که «از سرگیری این آزمایشها به طور قطع باعث آسیبهای جدید خواهد شد».
آخرین آزمایشات هستهای دنیا
جزایر مارشال دیگر از سال ۱۹۵۸ شاهد هیچ آزمایش هستهای جدیدی نبوده و سایت آزمایشهای فعلی آمریکا در نوادا زیرزمینی است.اما آخرین آزمایش در اقیانوس آرام در سال ۱۹۹۶ توسط فرانسه انجام شد که موجی از اعتراضات بینالمللی و تحریم کالاهای فرانسوی را در پی داشت. بخشی از ۱۹۳ آزمایشی که پاریس طی ۳۰ سال در آتولهای جنوب اقیانوس آرام انجام داد.طبق گزارش سال ۲۰۲۱ سایت تحقیقی فرانسوی Disclose، دانشگاه پرینستون و سازمان غیردولتی نروژی Interprt، حدود ۱۱۰ هزار نفر از آزمایشهای فرانسه دچار بیماری و انواع سرطان شدهاند و در پولینزی (نام گروهی از ۱۰۰۰ جزیره در اقیانوس آرام)، «تجربه آزمایشهای هستهای فرانسه در گوشت و خون ساکنان نقش بسته است».آخر ژوئیه ۱۹۹۶ چین هم در منطقه لوپنور در استان سینکیانگ در شمال غرب این کشور دست به آزمایش هستهای زد؛ آزمایشی که آخرین مورد از سوی یک قدرت بزرگ هستهای محسوب میشود.در نهایت، در سپتامبر ۱۹۹۶، پیمان جامع منع آزمایشهای هستهای (CTBT) که کشورها را متعهد میکند «هیچ آزمایش انفجار سلاح هستهای یا هر نوع انفجار هستهای دیگر انجام ندهند»، برای امضا آماده شد. ایالات متحده، روسیه و چین این پیمان را بلافاصله پس از تدوین امضا کردند، اما هنوز آن را در مجالس قانونگذاری خود تصویب نکردهاند؛ با این حال، این سه قدرت هستهای تاکنون به مفاد آن پایبند ماندهاند. پیمان هنوز هم از نظر حقوقی لازمالاجرا نیست، زیرا هنوز به تصویب تعداد کافی از کشورها نرسیده است.
تنها آزمایشهای هستهای شناخته شده که از سال ۱۹۹۶ در سراسر جهان انجام شده، دو آزمایش هند در سال ۱۹۹۸، دو آزمایش پاکستان در سال ۱۹۹۸ و شش آزمایش کره شمالی از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۷ است که هیچکدام از این کشورها این پیمان را امضا نکردهاند.
لحظهای خطرناک
پیام پنجشنبه ترامپ در شبکههای اجتماعی که خواستار ازسرگیری آزمایشهای هستهای آمریکا شده بود، نگرانیها از آغاز یک رقابت تازهٔ تسلیحات هستهای و پیامدهای ویرانگرتر برای ساکنان زمین را برانگیخته است.«این لحظهای خطرناک است» این توصیفی است که گروه ضدسلاح هستهای Ploughshares از شرایط کنونی ارائه کرده و تصمیم رئیسجمهور آمریکا را بیملاحظه و غیرضروری توصیف کرده است.به گزارش سیانان، در صورت اجرای چنین آزمایشهایی، آمریکا آنها را زیر صحرای نوادا انجام خواهد داد و بعید است جزایر مارشال بار دیگر شاهد انفجار هستهای باشند. با این حال، این جزایر برای همیشه یادبودی از آثار سلاحهای هستهای خواهند بود، زیرا نیمهعمر رادیواکتیو پلوتونیوم-۲۳۹، یکی از بقایای آزمایشهای هستهای آمریکا در آنجا، بیش از ۲۴ هزار سال است.
16:11 - 4 November 2025