نوزادانی که به بهانه سلامت دندان از خوردن شیر محروم میشوند
شیرمادر یک ماده فیزیولوژیک برای نوزاد است که برای تغذیه با آن، شب و روز تفاوتی ندارد. این را یک متخصص اطفال میگوید.
خبرگزاری فارس _ گروه سلامت: «بعد از ۶ ماهگی شیر شب فرزندت را قطع کن...» این توصیهای است که امروزه بسیاری از متخصصان اطفال یا دندانپزشک کودکان به والدین انجام میدهند؛ زیرا معتقدند که شیردهی در شب باعث پوسیدگی دندان در نوزاد میشود.پوسیدگی دندان یکی از مشکلاتی است که بسیاری از نوزادان تا ۳ - ۲ سالگی به آن دچار میشوند که این اتفاق عوامل بسیار زیادی دارد و شاید شیردهی در شب یکی از آنها باشد. محمود راوری متخصص کودکان، مربی ارشد کشوری شیرمادر و عضو هیأت مدیره انجمن علمی ترمیج تغذیه با شیر مادر ایران در گفت و گو با فارس میگوید: شیردهی در شب به نوزادان واجب است و نباید کودک را از این حق محروم کرد؛ اما نوع شیر و روش شیردهی به نوزاد بسیار مهم است. در ادامه مشروح این گفت و گوی مفصل را میخوانید:
آیا شیردهی در شب باعث پوسیدگی دندان نوزاد خواهد شد؟شیرمادر یک ماده فیزیولوژیک است و برای تغذیه با آن شب و روز تفاوتی ندارد. کودک باید روز و شب از سینه مادر به صورت مکرر تغذیه شده و تا پایان دو سالگی شبها شیر بخورد. متأسفانه در کشور ایران باورهای غلط دست به دست میچرخد. فضای مجازی و برخی از مجامع به اصطلاح علمی، اطلاعات اشتباه را در اختیار خانوادهها قرار میدهند.یا بسیاری از متخصصان دندانپزشکی کودکان توصیه میکنند که از زمانی که کودک دندان درآورد دیگر به او شیرمادر ندهند یا شیردهی در شب به نوزاد را قطع کنند. این یک اشتباه محض و یک اقدام غیر علمی است. حتی متأسفانه برخی از مادران این اقدام غیرعلمی را به یک دیگر توصیه میکنند.مراقبت از دندانهای کودکان هیچ ارتباطی با شیر خوردن آنها ندارد. مراقبت از دندانهای کودک از قبل از تولد نوزاد و در زمان بارداری مادر آغاز میشود. دندانهای پوسیده مادر سبب میشود که دندانهای کودک شیرخوار دچار پوسیدگی شود.
چگونه پوسیدگی دندانهای والدین به کودکان سرایت میکند؟رعایت بهداشت دهان و دندان مادر و حتی پدر بسیار با ارزش است. برخی از والدین عادت دارند که لب فرزند خود را ببوسند؛ در حالی که دندانهای پوسیده دارند و این کار والدین باعث انتقال پوسیدگی میشود. یا از زمانی که تغذیه کودک با غذای کمکی شروع میشود، مادر یا پدر قاشقی که با آن به فرزند خود غذا میدهند را در دهان خود میکنند و بعد دوباره در دهان کودک میگذارند.متأسفانه برخی از والدین پستانک فرزندشان را در دهان خودشان میگذارند؛ در حالی که با انجام این اقدامات میکروب به بدن کودک منتقل شده و در دندانهای کودک پوسیدگی ایجاد میکند. همچنین استرس و کمبود ویتامین D در دوران بارداری مادر، باعث پوسیدگی دندان در کودک میشود. بیماریهایی که خود کودکان به آن مبتلا میشوند، کودکان را به سمت پوسیدگیهای دندان سوق میدهند.
کودکان تا چه زمانی باید از شیر تغذیه کنند؟مدت زمان مناسبی که کودکان باید از سینه مادر تغذیه شوند در قرآن کریم آمده است. در سوره بقره و سایر سورههای قرآن آمده است که شیردهی فرزند، دو سال کامل است. همچنین سازمان جهانی بهداشت و تمامی مجامع علمی دنیا مدت زمان مناسب شیردهی مادر را تا دو سالگی کودک مطرح کردهاند. البته که هیچ نبایدی وجود ندارد که مادر نباید تا بیش از دوسالگی به فرزند خود شیر دهد. از نظر علمی طول زمان تغذیه کودک با شیرمادر دو سال و یا بیشتر است. شیردهی مادر تا سالگی و بیشتر «تا زمانی که مادر و کودک تمایل داشته باشند» ادامه دارد.
نوزادان از چه زمانی میتوانند از غذای کمکی استفاده کنند؟براساس اعلام وزارت بهداشت ایران، سازمان جهانی بهداشت، آکادمی طب کودکان آمریکا و سایر مجامع علمی طب کودکان در جهان، از زمانی که کودک واکسن ۶ ماهگی را تزریق می کند، میتواند از غذای کمکی به اضافه شیرمادر استفاده کند. نوزاد تا شش ماهگی فقط باید از شیرمادر «البته در صورت ممکن نبودن تغذیه با شیرمادر، تغذیه با شیرخشک» و بعد از شش ماهگی تغذیه با غذای کمکی همراه با شیرمادر صورت میگیرد. بعد از یک سالگی، کودک باید سر سفره از غذای خانواده تغذیه کند. البته باید در نظر گرفت که در شش ماه سال دوم «از ۱۲ تا ۱۸ ماهگی» باید کمی در استفاده از ادویه دقت کرد.اما در چند سال گذشته برخی از والدین براساس یک سری از باورهای غلط، از ۴ ماهگی شروع به دادن غذای کمکی به کودک میکنند. به هیچ عنوان توصیه نمیشود که تا قبل از ۶ ماهگی به نوزادان به غیر از شیر غذای دیگری داده شود. تغذیه با شیرمادر باید از بدو تولد تا حداقل ۱۲ ماه تداوم پیدا کند. از زمان شروع تغذیه با غذای کمکی، مادر باید حداقل روزی ۸ بار به فرزند خود شیر دهد.
آیا تغذیه با شیرمادر باعث پوسیدگی دندان نوزاد میشود؟تغذیه با شیرمادر از پوسیدگی دندان کودک حفاظت میکند. برخی از متخصصان شنیدهاند که شیردهی در شب میتواند موجب پوسیدگی دندان نوزاد شود. شیری که موجب پوسیدگی دندان در نوزاد میشود، شیرخشک است. استفاده از شیشه شیر باعث پوسیدگی دندان در نوزادان میشود؛ زیرا شیر از ته زبان به بالا باز میگردد و شیر به دندانهای قدامی و بالا برخورد میکند. به همین دلیل در ابتدا دندانهای قدامی کودکان دچار پوسیدگی میشوند. کودکانی که انحصاراً از شیرمادر استفاده میکنند، بسیار کمتر از کودکانی که شیرخشک مصرف میکنند، دچار پوسیدگی دندان و اختلالات دهان و دندانی مانند کج شدن دندانها میشوند.
چرا شیرمادر از پوسیدگی دندان نوزادان پیشگیری میکند؟یک سری از مواد حفاظتی، آنتی اکسیدانها، هورمونها و... در جهت تقویت سیستم ایمنی نوزاد در شیرمادر وجود دارد که میکروبهای بیماریزا را از بین خواهد برد. این مواد میکروبهای خوب داخل دهان را افزایش داده و میکروبهای بد را از بین خواهد برد. گفتنی است که شیرمادر میتواند دندان پوسیده کودک را ترمیم کند. اگر دندانپزشکی میگوید شیر شب کودک را قطع کنید صحیح نیست. آکادمی دندانپزشکی کودکان ایران تأیید میکند که خوردن شیر در شب توسط نوزادان «شیرخشک و شیرمادر» باعث پوسیدگی دندان نخواهد شد؛ به شرط آنکه والدین دندان کودک را پس از هر بار شیرخوردن با گاز استریل تمیز کنند. البته روش شیردهی به نوزادان هم بسیار مهم است.
روش شیردهی به نوزادان چه تأثیری در سلامت دهان و دندان آنها دارد؟زمانی که نوزاد از شیر مادر تغذیه میکند، به دلیل فرم سینه مادر قطرهای شیر در دهان نوزاد نخواهد ماند؛ زیرا فیزیولوژیک سینه مادر برای دهان نوزاد ساخته شده است. از نظر فیزیکی هم زمانی که نوزاد از شیر مادر تغذیه میکند، دهان و دندان او یک رشد مناسبی خواهد داشت. معمولاً این کودکان دندانها، فک و صورت خوش فرمتری خواهند داشت. قطع شیردهی در شب چه آسیبی خواهد داشت؟براساس کتابهای منبع دندانپزشکی کودکان به هیچ عنوان نباید شیردهی در شب قطع شود. به هیچ عنوان نباید شیرمادر «خودسرانه» قطع شود.مادرانی که از شیر خودشان فرزندشان را تغذیه میکنند، اگر شیردهی در شب را به بهانه پوسیده شدن دندانهای فرزندشان قطع کنند، شیر روزشان هم کم خواهد شد. قطع شیردهی در شب حتی مدت زمان شیردهی را کاهش داده و در مواقعی موجب به قطع شیرمادر خواهد شد.
نوزادانی که از شیرخشک استفاده میکنند، میتوانند شیر شب را قطع کنند؟شیرخشک به دلیل داشتن ph زیر پنج ونیم باعث پوسیدگی دندان نوازادان و کودکان خواهد شد.همچنین استفاده از شیشه شیر به دلیل باقی ماندن شیر در دهان نوزاد و بازگشت شیر به دندانهای قدامی در هنگام استفاده از شیشه احتمالاً پوسیدگی دندان در نوزادانی که از شیرخشک استفاده میکنند بسیار بالاست. اکثر کودکانی که به دندانپزشکی مراجعه میکنند، کودکانی هستند که از شیرخشک و شیشه شیر استفاده میکنند. اما تعداد بسیار کمی از کودکانی که شیرمادر مصرف میکنند، دچار پوسیدگی میشوند؛ آن هم به دلایل دیگر از جمله مصرف آب میوههای کارخانهای و خوراکیهای شیرین.شیردهی در شب نوزادانی که از شیرخشک استفاده میکنند هم نباید قطع شود اما کلیه نوزادان باید از اقدامات حمایتی و مراقبتهای لازم برخوردار باشند.
برای مراقبت از دندانهای نوزادان چه اقداماتی باید انجام شود؟والدین باید از زمانی که اولین دندان نوزاد در میآید، دندان او را تمیز کنند. از حدود ۶ ماه تا یک سالگی باید او را به دندانپزشکی ببرند که دندان که آگاه باشد و دستور قطع شیر شب ندهد.دندانپزشک باید به والدین آموزش دهند که چگونه دندانهای کودک خود را تمیز کنند. بعد از یک سالگی نیز والدین باید با استفاده از مسواکهای مخصوص کودکان «بدون خمیر دندان وبا مسواک مرطوب» دندانهای کودک را مسواک بزنند. قبل از سه سالگی «۲ الی ۳ سالگی» برای هر بار مسواک زدن باید به اندازه یک عدد برنج و بعد از ۳ سالگی به اندازه یک عدد نخود فرنگی خمیردندان مخصوص کودکان استفاده شود. همچنین از زمانی که کودک بتواند تف کند، باید برای او از خمیردندانهای حاوی فلوراید استفاده کرد. همچنین از زمانی که کودک مصرف غذای کمکی را شروع میکند، باید میزان و دفعات استفاده از غذاها و نوشیدنیهای شیرین در کودکان بسیار کم باشد. اگر والدین میخواهند به نوزادای که از غذای کمکی استفاده میکند، یک خوراکی شیرین بدهند، باید بلافاصله پس از صرف غذای باشد؛ اگر فاصله میان مصرف غذای کمکی و خوراکی شیرین باشد، کودک باید مسواک بزند. مادرها باید دقت کنند که کودک خود آبمیوههای کارخانهای ندهند. اگر قرار است به نوزاد آبمیوه، آب و خوراکیهای مایع داده شود، باید با فنجان باشد نه با شیشه شیر؛ تا کودک آن را زود قورت داده و پوسیدگی ایجاد نشود. پایان پیام/ #پوسیدگی_دندان#دندانپزشک_کودکان#محمود_راوری#پوسیدگی_دندان_نوزاد#شیر_مادر#شیرخشک 16:23 - 15 اردیبهشت 1404