عزم تاجیکها برای حفاری چاه فوق عمیق اکتشافی گاز از سال ۲۰۲۷
تاجیکستان قصد دارد اوایل سال ۲۰۲۷ حفاری نخستین چاه فوقعمیق اکتشافی خود را با هدف شناسایی ذخایر گاز طبیعی آغاز کند؛ چاهی که عمق آن میتواند به ۷ هزار متر برسد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، وزارت انرژی و منابع آب تاجیکستان اعلام کرد ارزیابی زمینشناسی ذخایر احتمالی در چارچوب پروژه «باختر» که با همکاری شرکت ملی نفت و گاز چین انجام میشود، در حال تکمیل است و پس از پایان مطالعات، حفاری نخستین چاه فوقعمیق در اوایل سال آینده میلادی آغاز خواهد شد.پروژه «باختر» در چارچوب توافقنامه تقسیم تولید میان دولت تاجیکستان و شرکت «سیانپیسی آسیای مرکزی» اجرا میشود و هدف آن شناسایی ساختارهای دارای ظرفیت صنعتی و کشف میادین جدید نفت و گاز در جنوبغرب تاجیکستان است.شرکت ملی نفت و گاز چین از سال ۲۰۲۴ مطالعات گسترده زمینشناسی و ژئوفیزیکی را در این منطقه آغاز کرده است. در نخستین مرحله، مطالعات مغناطیسی و گرانشی در محدودهای به وسعت ۱۵ هزار و ۴۰۰ کیلومتر مربع انجام شد و در ژوئن ۲۰۲۵ نیز عملیات لرزهنگاری دوبعدی به طول ۱۰۱۷ کیلومتر آغاز شد.بلوک «باختر» حدود ۳۶ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و یکی از اهداف اصلی اکتشاف در آن، شناسایی ساختارهای فوقعمیق زیر لایههای نمکی است.«الهام آیمحمدزاده»، رئیس اداره کل زمینشناسی تاجیکستان، اعلام کرده است که عمق چاه آینده میتواند به ۷ هزار متر برسد و محل نهایی حفاری پس از پردازش دادههای لرزهنگاری تعیین خواهد شد.با این حال، هنوز برای سخن گفتن از کشف ذخایر بزرگ نفت و گاز زود است. آیمحمدزاده تأکید کرده است که ذخایر موجود در ساختارهای عمیق زمین هنوز تأیید نشده و ارزیابی میزان واقعی آنها تنها پس از حفاری چاه اکتشافی امکانپذیر خواهد بود.
بر اساس آمار وزارت انرژی تاجیکستان، ۱۳ شرکت در این کشور مجوز استخراج نفت و گاز دارند، اما تنها ۶ شرکت فعال هستند. کمبود سرمایهگذاری و نیاز به نوسازی فناوری از مشکلات اصلی این بخش اعلام شده است.تاجیکستان در نیمه نخست سال جاری میلادی ۱۰ هزار و ۱۰ تن نفت تولید کرد که ۹.۳ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. تولید گاز طبیعی نیز با رشد ۱.۷ برابری به ۳۵۵ هزار مترمکعب رسید. واحدهای پالایش نفت تاجیکستان نیز در ۶ ماه نخست سال جاری ۶ هزار و ۸۹۴ تن نفت خام را پالایش کردند.با وجود افزایش تولید داخلی، وابستگی تاجیکستان به واردات انرژی همچنان بالاست. این کشور در شش ماه نخست سال جاری ۹۲۲ هزار و ۸۰۰ تن فرآوردههای نفتی و گاز مایع وارد کرد که ۱۱ درصد بیشتر از مدت مشابه سال ۲۰۲۵ است. همچنین ۱۲۶ میلیون و ۳۷۷ هزار مترمکعب گاز طبیعی از ازبکستان وارد شد.کشف ذخایر صنعتی نفت و گاز میتواند به کاهش وابستگی تاجیکستان به واردات سوخت کمک کند، اما ظرفیت واقعی منابع هیدروکربوری این منطقه تنها پس از حفاری چاه اکتشافی مشخص خواهد شد.پروژه «باختر» از سال ۲۰۰۸ آغاز شده و پس از خروج شرکت «تتیس پترولیوم» در سال ۲۰۱۸ و انتقال سهم شرکت «توتالانرژی» به شرکت ملی نفت و گاز چین در سال ۲۰۲۴، «سیانپیسی» به تنها شریک خارجی این پروژه تبدیل شده است.در سال ۲۰۱۲، منابع احتمالی این بلوک حدود ۲۷.۵ میلیارد بشکه معادل نفت برآورد شده بود که شامل حدود ۳.۲۲ تریلیون مترمکعب گاز و ۸.۵ میلیارد بشکه نفت میشد؛ با این حال، این ارقام صرفاً برآورد منابع احتمالی و اکتشافنشده بوده و به معنای وجود ذخایر قطعی نیست.
14:42 - 10 اوت 2026