۵ دهه ایستادگی و پیشرفت با وجود جنگ، تحریم و فشار همه جانبه
جمهوری اسلامی ایران طی پنج دهه گذشته نهتنها تضعیف نشده است، بلکه با تکیه بر اراده ملی و سرمایه انسانی مسیر پیشرفت مستقل و تابآور خود را با اقتدار ادامه میدهد.
«نعمت میرزااحمد» کارشناس مسائل منطقه ضمن یادداشتی که به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در اختیار خبرنگار خبرگزاری فارس قرار داد، دستاوردهای ایران طی این فاصله را بزرگ دانست و تاکید کرد که جمهوری اسلامی با اتکا به اراده ملی توانسته است الگویی از تابآوری و پیشرفت مستقل را به نمایش بگذارد.در این یادداشت آمده است: در حدود پنج دهه گذشته، جمهوری اسلامی ایران با مجموعهای کمسابقه از چالشها و فشارهای خارجی؛ از جنگ تحمیلی و تحریمهای اقتصادی گرفته تا تلاشهای دیپلماتیک و رسانهای برای محدود کردن مسیر توسعه کشور، مواجه بوده است. با این حال، ایران در بسیاری از حوزههای اقتصادی، اجتماعی، علمی، فناوری، آموزشی، فرهنگی، دفاعی، ورزشی و غیره نهتنها مسیر پایداری را حفظ کرده، بلکه گامهای قابلتوجهی بهسوی توسعه و پیشرفت برداشته است.دلایل پایداری ایران در برابر فشارهای طولانیمدت و بیوقفه خارجی به عوامل متعددی بازمیگردد. یکی از مهمترین و تعیینکنندهترین این عوامل، اراده ملی و روحیه استقلالخواهی ملت ایران است؛ روحیهای که بر ایستادن بر پای خود، تصمیمگیری مستقل، حفظ عزت ملی و عدم تسلیم در برابر زورگویی و سلطهگری بیگانگان تأکید دارد. بیتردید، مشارکت فعال شهروندان در فرآیندهای اجتماعی و اقتصادی، این مسیر پایداری را عمیقتر کرده و توان جامعه در برابر فشارهای خارجی را افزایش میدهد.طی بیش از چهار دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، سرمایهگذاریهای گسترده در حوزه آموزش عمومی و عالی موجب شکلگیری طبقهای از متخصصان، پژوهشگران و کارآفرینان شده است که حتی در سختترین شرایط نیز قادر به اتخاذ تصمیمهای درست و راهبردی هستند.
این سرمایه انسانی فعال در دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و بخشهای صنعتی، بهعنوان موتور محرک توسعه کشور نقشآفرینی میکند.بومیسازی دانش و فناوری نیز از دیگر عوامل مؤثر در پایداری ایران بهشمار میرود. تحریمهای نامشروع آمریکا و غرب، اگرچه محدودیتهایی ایجاد کردهاند، اما در بسیاری موارد به محرکی برای شکلگیری و تقویت ظرفیتهای بومی تبدیل شدهاند. ایران در حوزههایی چون انرژی، فناوری اطلاعات، صنایع دفاعی و داروسازی توانسته است بخش قابلتوجهی از نیازهای خود را در داخل کشور تأمین کند.این روند، ضمن کاهش وابستگی به واردات، استقلال فناورانه کشور را تقویت کرده است؛ موضوعی که توجه بسیاری از کشورهای جهان، از جمله جمهوریهای پساشوروی را به خود جلب کرده است.آنچه در نگاه تحلیلگران نسبت به جمهوری اسلامی ایران برجسته مینماید، نقش مهم عدم وابستگی، فرهنگ مقاومت و سرمایه اجتماعی در حفظ انسجام و تابآوری جمعی جامعه ایران است. در مقاطع حساس، از جمله دوران جنگ تحمیلی، فشارهای شدید اقتصادی و رسانهای و نیز تجاوزات رژیم صهیونیستی و آمریکا به خاک ایران، این انسجام اجتماعی موجب شد جامعه ایران نهتنها دچار فروپاشی نشود، بلکه حرکت خود بهسوی همافزایی، همکاری و مقاومت مؤثرتر را تقویت کند.
از دیگر عوامل جلب توجه ملتها و دولتهای مختلف جهان، سیاست خارجی مستقل ایران است؛ سیاستی که بر پایه حفظ منافع ملی، نفی سلطهجویی و سلطهپذیری، مقابله با استکبار، اولویتبخشی به روابط با همسایگان و تقویت نگاه به شرق استوار است.در دهه اخیر، بهویژه پس از خروج آمریکا از برجام، فشارهای اقتصادی و سیاستهای تحریمی علیه ایران تشدید شده است. هدف اصلی این اقدامات، انزوای اقتصادی ایران و محدود کردن دسترسی آن به بازارهای جهانی، فناوریهای پیشرفته و سرمایهگذاری خارجی است. هرچند این فشارها بیتأثیر نبوده و چالشهایی همچون کاهش ارزش پول ملی، افزایش هزینههای واردات و محدودیتهای بانکی و مالی را بههمراه داشته، اما تجربه سالها مقاومت در برابر تحریمها باعث شده بخشهایی از اقتصاد ایران، بهویژه صنایع داخلی، کشاورزی و شرکتهای دانشبنیان، توان تطبیق و مقابله با شرایط دشوار را بهدست آورند.جمهوری اسلامی ایران، علیرغم فشارهای مستمر آمریکا و غرب، با اطمینان مسیر پیشرفت مستقل خود را ادامه میدهد. در چنین شرایطی، تداوم توسعه فناوریهای بومی و حمایت از شرکتهای دانشبنیان میتواند نقش مهمی در کاهش آثار فشارهای خارجی ایفا کند.همچنین گسترش همکاریها با کشورهای آسیایی، آفریقایی، روسیه، چین، جمهوریهای پساشوروی، آمریکای لاتین و ائتلافهای منطقهای، فرصتهای جدیدی برای تجارت، سرمایهگذاری و انتقال فناوری فراهم میآورد.
در این میان، ایران برای کشورهای آسیای مرکزی نیز از اهمیت راهبردی ویژهای برخوردار است. جمهوری اسلامی ایران بهدلیل موقعیت ژئوپلیتیکی، ثبات سیاسی و تجربه گسترده در مقابله با گروههای تروریستی و جریانهای افراطگرا، بهعنوان سدی مهم در برابر نفوذ تروریسم و افراطگرایی به آسیای مرکزی تلقی میشود. همکاریهای امنیتی، اطلاعاتی و منطقهای ایران میتواند به تقویت ثبات و امنیت این منطقه حساس کمک کرده و مانع سرایت ناامنی از کانونهای بحران به جمهوریهای آسیای مرکزی شود؛ موضوعی که در شرایط پیچیده منطقهای و افزایش تهدیدات فراملی، اهمیتی دوچندان یافته است.در مجموع، پایداری و توسعه ایران طی حدود پنج دهه گذشته حاصل ترکیبی از استقلال سیاسی، انسجام اجتماعی، سرمایه انسانی، فرهنگ مقاومت و بومیسازی فناوری است. هرچند فشارهای آمریکا و غرب چالشهای جدی ایجاد کردهاند، اما تجربه دهههای اخیر نشان میدهد که ایران توانسته است با اطمینان مسیر توسعه خود را ادامه دهد و حتی در بسیاری از حوزهها به الگویی الهامبخش برای کشورهای مختلف جهان تبدیل شود.
09:21 - 22 بهمن 1404
1 بازنشر
11٫1k بازدید
