تلاش برای ساخت یک روایت بدیل از نظم جهانی
✍️مهدی جعفریشعار سال «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» اگر صرفاً یک توصیه اقتصادی دیده شود، بخش مهمی از معنای آن از دست میرود. در واقع این شعار یک سیگنال راهبردی درباره نسبت اقتصاد، جامعه و امنیت در شرایط نظام جهانی امروز است.در جهان امروز اقتصاد دیگر فقط میدان رقابت بازارها نیست. کشورها در فضایی فعالیت میکنند که رقابت قدرتها، جنگهای اقتصادی، تحریمها و شبکههای مالی جهانی در آن نقش تعیینکننده دارند. بنابراین اقتصاد عملاً به بخشی از امنیت ملی تبدیل شده است.مفهوم «اقتصاد مقاومتی» در این چارچوب یعنی ساختن اقتصادی که در برابر شوکهای بیرونی تابآور باشد. اقتصادی که با یک بحران مالی، تحریم، یا اختلال در زنجیره تأمین جهانی دچار فروپاشی نشود.اما نکته مهم در شعار امسال، اضافه شدن دو مؤلفه کلیدی است: «وحدت ملی» و «امنیت ملی». این یعنی تابآوری اقتصادی فقط محصول سیاستهای مالی یا صنعتی نیست؛ بلکه حاصل همافزایی اقتصاد، جامعه و امنیت است.تجربه بسیاری از کشورها نشان میدهد اصلاحات اقتصادی بدون سرمایه اجتماعی موفق نمیشود. تغییر الگوهای مصرف، حمایت از تولید داخلی و عبور از دورههای سخت اقتصادی نیازمند اعتماد عمومی و همبستگی اجتماعی است.از این منظر، «وحدت ملی» در واقع زیرساخت اجتماعی اقتصاد مقاومتی است. بدون آن، هر سیاست اقتصادی—گرچه از نظر فنی درست باشد—ممکن است با مقاومت اجتماعی یا ناکارآمدی اجرایی روبهرو شود.در کنار آن، «امنیت ملی» بستر شکلگیری اقتصاد پایدار است. سرمایهگذاری، توسعه صنعتی و نوآوری علمی در محیطی رشد میکنند که ریسکهای امنیتی قابل پیشبینی و کنترلپذیر باشند.
بنابراین میتوان گفت این شعار بر سه ستون استوار است: ۱. توان تولید و فناوری ۲. انسجام اجتماعی ۳. ثبات امنیتیاگر این سه همزمان تقویت شوند، اقتصاد به جای نقطه ضعف، به منبع قدرت ملی تبدیل میشود.در سطح اجرایی، اقتصاد مقاومتی به معنای چند مسیر کلیدی است: توسعه اقتصاد دانشبنیان، تقویت بنگاههای کوچک و متوسط، تنوعبخشی به منابع درآمدی، و کاهش وابستگی به گلوگاههای مالی و تکنولوژیک خارجی.در نهایت، پیام راهبردی این شعار چنین است: در جهان پرآشوب امروز، پایداری اقتصادی فقط با ترکیب قدرت تولیدی، انسجام اجتماعی و ثبات امنیتی ممکن میشود. اقتصاد دیگر صرفاً مسئله رفاه نیست؛ بلکه یکی از ستونهای اصلی اقتدار ملی است.
12:56 - 10 فروردین 1405