روحت شاد سردار
ناگفتههایی از زندگی سردار حاجیزاده به روایت یک دوست
ناصر کاوه دوست شهید حاجیزاده، بخشهای روایت نشده از زندگی و فعالیتهای سردار را برای ما روایت کرد.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: سردار سرلشکر پاسدار شهید امیرعلی حاجیزاده، فرمانده محبوب و برجسته نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از چهرههای ماندگار و تأثیرگذار در تاریخ دفاعی و علمی جمهوری اسلامی ایران بود که امروز چهل روز از شهادت او به دست رژیم صهیونیستی میگذرد.این فرمانده مؤمن، اندیشمند و مردمدار با نبوغ نظامی، دوراندیشی راهبردی و اخلاص در عمل، نقشی بیبدیل در ارتقاء توان دفاعی، توسعه عمرانی و آبادانی کشور ایفا کرد. شهید حاجیزاده، همراه با شهیدان سپهبد غلامعلی رشید، سپهبد محمد باقری و سپهبد حسین سلامی، به عنوان معمار جنگهای نامتقارن و مدرنسازی نیروهای مسلح، به ویژه در حوزه هوافضا، شناخته میشوند.سالها فرماندهی نیروی هوافضای سپاه، شهید حاجیزاده در خط مقدم پیشرفتهای چشمگیر ایران در حوزه موشکی، پهپادی، سامانههای پدافندی، عمران و محرومیتزدایی حضور داشت. او بنیانگذار و مجری ساخت شهرکهای موشکی، سیلوهای پرتاب موشک و تونلهای انتقال آب در سراسر کشور بود و بخش قابل توجهی از قدرت بازدارندگی ایران در برابر تهدیدات منطقهای و فرامنطقهای، مرهون مجاهدتهای بیوقفه و شبانهروزی اوست.
اما آنچه شهید حاجیزاده را فراتر از یک فرمانده نظامی میسازد، روحیه مردمی، سادهزیستی، توجه ویژه به معیشت و مشکلات نیروها و حضور میدانی و بیواسطه او در همه سطوح سازندگی و دفاع است، فرماندهی مقتدر و مهربان که به همه، از کارگران و سربازان گرفته تا فرماندهان، مهندسان و مدیران، با همان احترام و توجه خاص نگاه میکرد.در این گفتوگوی جامع با ناصر کاوه دوست قدیمی شهید حاجیزاده، قصد داریم ابعاد مختلف شخصیت، اندیشه، سبک فرماندهی، دستاوردهای فنی و راهبردی و خاطرات کمتر شنیده شده از شهید حاجیزاده را از زبان نزدیکان، همرزمان و صاحبنظران به دقت واکاوی و بازخوانی کنیم.
فارس: اجازه میخواهم ابتدا گفتوگو را با یادی از سردار شهید حاجیزاده آغاز کنیم؛ شخصیتی که بیتردید از نوابغ برجسته عرصه نظامی و دفاعی کشور بود و جایگاهی ممتاز در میان مردم و نیروهای مسلح داشت. بخش بزرگی از توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، بهویژه در حوزههای موشکی، پهپادی و پدافند، مرهون تلاشهای شبانهروزی و مجاهدتهای خستگیناپذیر ایشان است. اگر ممکن است، در ابتدا درباره ویژگیهای شخصیتی، سوابق اجرایی و نظامی، و همچنین آشنایی یا خاطراتی که از شهید حاجیزاده دارید، برای ما و مخاطبان توضیحاتی ارائه بفرمایید. همچنین اگر روایت یا نکته خاصی از سیره و منش ایشان در ذهنتان باقی مانده، خوشحال میشویم با ما در میان بگذارید.ناصر کاوه: نکاتی که درباره سردار شهید حاجیزاده عرض میکنم، برگرفته از شناخت مستقیم، خاطرات و مشاهداتی است که در قالب «مکتب فکری شهید طهرانیمقدم و شهید حاجی زاده»، تعریف میشود. انشاءالله این مکتب بهزودی با تبیینی دقیقتر در قالب کتاب منتشر خواهد شد.پیش از آنکه شهید حاجیزاده را بهعنوان یک فرمانده نظامی بشناسیم، باید از اخلاق، رفتار و منش مردمیاش سخن بگوییم. او شخصیتی صمیمی، مهربان و بیتکلف بود که با همه مهندسان و فرماندهان گرفته تا سربازان و کارگران رابطهای گرم و انسانی برقرار میکرد. بیشتر اوقات لباس شخصی میپوشید، هیچگاه نشانی از درجه و مقام در رفتار و ظاهرش دیده نمیشد. همانگونه که در مکتب شهید طهرانیمقدم هم دیده میشد، این رفتار خاکی نشان از فروتنی، تواضع و مردممحوری اصیل داشت.
۷ MB
در بازدیدها، تنها به گزارش فرماندهان اکتفا نمیکرد. خودش پای صحبت کارگران و سربازان مینشست، مشکلات آنها را میشنید و حتی برای سادهترین موارد، مانند مرخصی یا مسائل حقوقی، شخصاً پیگیری میکرد. او با دقت میشنید، صحت اطلاعات را حضوری بررسی میکرد و تا حصول نتیجه، رها نمیکرد.او با وجود عزیمت از محله قدیمی خود در فلاح، هرگز ارتباط خود را با اهالی مسجد و محله قطع نکرد. مردم هنوز از مهربانیها و حضور پُررنگ او یاد میکنند. این وجه مردمی، همواره در کنار نقش نظامیاش باقی ماند.
۲۵ MB
فارس: با توجه به تجربههای متنوع و فعالیتهای گسترده سردار حاجی زاده در عرصههای نظامی، مهندسی، مدیریتی و محرومیتزدایی، چگونه میتوان تأثیر همزمان ابعاد اخلاقی، تخصصی و مدیریتی شخصیت ایشان را در پیشبرد موفق پروژههای ملی و جهادی تحلیل کرد؟ناصر کاوه: شهید حاجیزاده تنها یک فرمانده برجسته در حوزه موشکی، پدافندی و راداری نبود؛ بلکه شخصیتی چندوجهی با سابقهای درخشان در مهندسی، سازندگی و توسعه زیرساختهای کشور بود.او سالها مسئولیت مهندسی نیروی هوایی را برعهده داشت و بعدها هم با حفظ سمت مهندسی در نیروی هوایی سپاه همزمان چند سالی هم در قرارگاه سازندگی قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء (ص) مشغول به خدمت شد.هرچند مردم بیشتر او را با دستاوردهای دفاعی میشناسند، اما نقش او در پروژههای عمرانی بزرگ کشور، از ساخت خانههای سازمانی تا ایجاد شهرکهای موشکی و انتقال آب، کمنظیر و حتی بینظیر است.او به همراه شهید طهرانیمقدم با تیزبینی که داشت، سالها پیش از بروز نیاز، زیرساختهای نگهداری مهمات و پرتابگرهای موشکی را در سراسر کشور طراحی و اجرا کرد. هر موشک نیاز به تهویه، شرایط دمایی و امنیت ویژه دارد و سردار حاجیزاده شخصاً بر طراحی و اجرای این سازهها نظارت داشت.
فارس: امکان دارد به مصادیقی از این پروژهها اشاره کنید؟ناصر کاوه: از اوایل سال ۱۳۷۶، در خط مقدم محرومیتزدایی قرار داشت؛ از ساخت غسالخانه و نمازخانه تا ساخت خانه برای روستائیان گرفته تا پروژههای بزرگ انتقال آب و احداث تونلهای متروی شهری.برخی از برجستهترین پروژههای تحت مدیریت او عبارتاند از؛تونلهای آبرسانی قمرود: انتقال آب از سرچشمه دز به سمت سد کوچری و سپس شهر قم. در این پروژه چهار تونل ۹ کیلومتری به طول مجموع ۳۶ کیلومتر از مناطق صعبالعبور حفر شد. شهید حاجیزاده این طرح را «سقایی مدرن» مینامید؛ چرا که اساس آن تأمین آب شرب پایدار برای مردم بود.پروژه انتقال آب گرمسیری: هدایت آب از ارتفاعات شمال کشور به دشتهای وسیع و حاصل خیز استان کرمانشاه و خوزستان از طریق تونلهایی که در مجموع به ۲۰۰ کیلومتر می رسیدند، نقش کلیدی در تأمین تجهیزات، طراحی و اجرای آن داشتند و مدیریت وهدایت این پروژه ها با شهید حاجیزاده بود.خطوط متروی تهران: بخش مهمی از گسترش مترو، حفاری تونلها و وارد کردن فناوری پیشرفته TBM، با راهبری حاجیزاده انجام شد. او اولین کسی بود که دستگاههای TBM را در تهران به کار گرفت. او نیروهای داخلی را به خارج فرستاد و آموزش داد و فناوری وراهبری این دستگاههای غولپیکر را بومی کرد.
فارس: خاطرهای هم از مدیریت سردار حاجیزاده در حوزه موشکی هم دارید؟ناصر کاوه: در خاطره نقل شده از خود شهید حاجیزاده درباره ساخت سیلوی شلیک موشک از دل کوه، او چنین میگوید:«در روز آزمایش، بسیاری نگران بودند. او گفت: خانوادهام را پشت اتاق شلیک میآورم و خودم شلیک را انجام میدهم؛ اگر کسی نمیخواهد بیاید، همراه نیاید.» این روحیه شجاعت، ریسکپذیر، آمیخته با ایمان، موجب شد تا پروژهای که بسیاری در موفقیتش تردید داشتند، به سرانجامی درخشان برسد با حمایت کامل شهید طهرانیمقدم و سردار قالیباف که آن زمان مسئول نیروی هوایی بودند. این اقدام نیز نشانگر اعتماد عمیق فرمانده هان آن زمان به تواناییهای حاجی زاده بود.شهید حاجیزاده، چهرهای بود که هر جا قدم گذاشت، خدمت، تحول و امنیت با او همراه شد؛ از ساخت موشکهای نقطهزن گرفته تا حفر تونلهای امید و اجرای پروژههای زیربنایی.یاد و راه او نه فقط در پدافند و دفاع، بلکه در مهندسی، مدیریت، محرومیتزدایی و مردمداری، الگو و الهامبخش است.
فارس: در حوزه نظامی اگر نکته قابل بیانی وجود دارد یا خاطرهای از حوزه موشکی یا پهپادی شنیدهاید که قابلیت بازگو شدن دارد، لطفاً بیان بفرمایید. مثلاً آیا سردار حاجیزاده ابتکاری در حوزه موشکی یا پهپادی برای شما تعریف کرده بود؟ناصر کاوه: سردار چند بار درباره موضوعات خاص نظامی با من صحبت کرد. چون من در شبکههای اجتماعی فعالیت میکردم، خودش میگفت: برایم تعریف کن، برداشتهایت را بنویس، بعد نظامی و محرمانه را حفظ کن. همیشه تأکید داشت که برخی مسائل محرمانه بماند. مثلاً گفت: «زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، موشکهایی که ما در جنگ با قیمت بالا تهیه میکردیم، ناگهان قیمت شان حدوداً ۳۰ یا ۴۰ یا حتی ۵۰ برابر کمتر شد؛ خیلی ارزان شده بودند. ما سریع رفتیم ستاد کل، جلسه گذاشتیم. فرماندهان و... رفتیم پیش آقا (رهبر معظم انقلاب) و همه نظرمان این بود که موشکها را بخریم. چون ارزان بود و زمان جنگ اینها را به ما نمیدادند؛ اسکاد بی و اسکاد سی و... اما آقا مخالفت کرد. بعد پرسیدیم چرا؟ ایشان گفت: اگر شما موشک ارزان خرید کنید، هرگز موشکساز نمیشوید.» همین جمله موجب شد ما ناچار شویم خودمان دست به کار شویم و موشک بسازیم.»
۵ MB
او در روایتی دیگر برای من گفت: «پس از اینکه سامانه S-300 را از روسیه خریدیم و در ایران مستقر کردیم، بارها به دیدار رهبر معظم انقلاب رفتم و گزارش دادم. گفتم اگر بودجهای بدهید میتوانم موشکهایی بسازم که از S-300 و S-400 هم بهتر باشند. بودجهای تخصیص یافت که دستاورد این کار باور ۳۷۳ و صیاد است؛ اینها ساخته دست نیروهای داخلی بود. حتی گلوبال افسانه ای را با همین موشکهای داخلی زدیم. او با دیدن تجهیزات روسی و نمونههای قوی، باورش به مهندس ایرانی بیشتر شد و ثابت کرد توان داخلی برتر از قدرتهای بزرگ است. الان هم کارایی پدافند هوایی ما در مقابله با جنگندههای پیشرفته اثبات شده. این قدرت بازدارندگی موجب شده دشمن مستقیم وارد نشود و وحشت داشته باشند.در آخرین حملات به رژیم صهیونیستی، از موشکهای خیبرشکن استفاده شد. این موشکها هنگام اصابت، خود به چند موشک فرعی تقسیم میشوند و خسارت بسیار بالایی ایجاد کردند. من اطمینان میدهم هنوز برخی توانمندیها و سورپرایزهای نظامی ما رونمایی نشده است. اگر زمانی حملهای صورت بگیرد، احتمال استفاده از این امکانات وجود دارد.
فارس: آیا جنبه ناگفته و دیگری هم از سردار وجود دارد که شما به آن اشاره نکرده باشید؟ناصر کاوه: سردار در بعد خانوادگی هم فردی خانوادهدوست بود. وقتی درباره همسر و فرزندانش صحبت میشد، شور و علاقه خاصی نشان میداد. برای ازدواج پسرش بسیار اهمیت قائل بود. اخیراً وقتی نوهدار شد، بسیار خوشحال بود.خانوادهدوستی او فقط به خانواده خودش محدود نبود؛ خانواده پرسنل و نیروهایش را حتی بیشتر دوست داشت، مخصوصاً آنهایی که دور از مرکز و شهرستانها بودند. مثلاً هر سال همه نیروهای هوافضا را یک بار بهطور رایگان به مشهد میفرستاد؛ هتل، غذا و زیارت همه از طرف سردار تأمین میشد و میگفت خانواده نیروها باید رفاه داشته باشند.در زمینه مسکن نیز، آمار خانههای سازمانی نیروی هوافضای سپاه بالاترین بود. سردار تأکید داشت هیچ مهندس و نیرویی نباید دغدغه مسکن داشته باشد. به حقوق، اضافهکار و رفاه کارکنان اهمیت میداد. حتی با مجوز ویژه، خطوط هوایی هوافضا را در اربعین برای جابجایی مردم به نجف و بغداد اختصاص داد و بلیطها را با قیمتی پایینتر از معمول عرضه کردند.
۱۲ MB
سردار حاجیزاده، خادمی دولتها را خدمت میدانست؛ اگر با دولتی اختلافسلیقه هم داشت، باز خدمت میکرد. نمونه دیگر در بحرانهایی مثل زلزله بم، باوجود اینکه فرمانده دیگری مسئول نیرو بود، او همه توان و تجهیزات را بسیج میکرد. سردار در حوادث آتشسوزی و حوادث مختلف همیشه در صحنه حاضر بود و از بنیانگذاران محرومیتزدایی به شمار میرود و باید درباره او کتابها نوشت؛ چرا که آثار خدمات او در سراسر ایران مشهود است.ویژگی محبت، ایثار و توجه به همه طبقات خصوصیتی است که تقریباً همه کسانی که حتی یکبار با او برخورد داشتند، حس کردهاند.
۸ MB
فارس: برخی از اقدامات سردار حاجیزاده تاکنون روایت نشده و گمنام باقیمانده است. چرا سردار دوست داشت این کارها به صورت گمنام انجام بگیرد؟ناصر کاوه: سردار تمایل داشت کارهای او، گمنام و بدون جنجال رسانهای باقی بماند، مخصوصاً کارهایی که به خودش مربوط بود. گمنامی از اصول مکتب طهرانیمقدم است. مانند سردار محمود باقری فرمانده شهید موشکی هوافضای سپاه، که هیچ حرف و تصویری از او در رسانهها نبود، اما خبر یک عکسی که گذاشتیم، میلیونها بازدید دریافت کرد؛ مردم او را به راحتی نمیشناختند، چون به دنبال شهرت نبود.
۴ MB
در تمامی سیلها، زلزلهها، آتشسوزی مراتع و حتی عملیات نجات در حوادث بندرعباس و هرمزگان، حضور و تأثیر حاج آقا کاملاً مشهود بود. او فرهنگی ساخته بود که نیروها هم بدون چشمداشت، برای مردم و کشور فداکاری میکردند.حاج آقا هم همیشه میگفت؛ جنگ تمام نشده، الان زمان استراحت بین دو نیمه است. ما فقط ۱۵ دقیقه وقت استراحت داریم و باید بعدش دوباره فعالیت کنیم.
۷ MB
فارس: سردار حاجیزاده چه میزان به جوانان و استعدادهای آنان اعتماد میکرد و چه میزان از امور را به آنها واگذار کرده بود؟ناصر کاوه: سردار معتقد بود استعدادهای جوان باید وارد میدان شوند. جنگ آینده، جنگ فناوری، هوش مصنوعی و پهپاد و موشک است. به همین سبب در هوافضا جوانان نخبه را جذب و به آنها میدان میداد. امروز بسیاری از کارهای بزرگ را همین دانشجوها و جوانها پیش میبرند و همان فرهنگ «مکتب طهرانی مقدم و حاجی زاده» یعنی اعتماد به نسل جوان و نخبه و کارآمد، امروز در حال بازتولید است.او با اینکه سن بیشتری نسبت به جوانان داشت، اما میان جوانان دانشجو و دانشآموز چنان صمیمی و خاکی ظاهر میشد که هیچ فاصلهای میانشان نبود. تأکید داشت فرهنگ جهادی باید منتقل شود و بازنشستگی و کنارهگیری قدیمیها به معنای باز شدن راه برای جوانان است.معتقد بود عمق انرژی، انگیزه و قدرت متراکم در میان نوجوانان و جوانان کشور، آینده را تضمین میکند و بهترین سلاحها و تولیدات با دست همین جوانها رونمایی خواهد شد.
۱۷ MB
فارس: سردار حاجیزاده در برخوردهای خود با همه مردم، همواره به اقشار مختلف مردم توجه داشت. چرا اینگونه بود؟ناصر کاوه: رفتار سردار حاجیزاده مانند شهید سلیمانی و طهرانی مقدم نسبت به مردم، فراتر از جناحبندی و خطکشیهای سیاسی بود. همه را مانند فرزند یا والدین خود میدانست و بارها میگفت: اینها بچههای من و همه جان من هستند. آرمانش این بود که ایرانیان با اقتدار و سربلندی زندگی کنند.او تأثیر اخلاص بچههای جهادی را در وحدت و پایداری ملی میدانست. معتقد بود اخلاص این فرماندهان بود که باعث شد ملت، خصوصاً در بحرانهای اخیر، باهم متحد و در صحنه باشند.
فارس: سردار حاجیزاده همواره نسبت به بصیرت مردم تاکید موکد داشت و آنها را به دارابودن بصیرت دعوت میکرد. علت این میزان از تاکید روی بصیرت چه بود؟ناصر کاوه: یکی از توصیههای دائمی او تأکید بر دشمنشناسی بود و در همه سخنرانیهای خود میگفت، بصیرت داشته باشید و فریب دشمن را نخورید. سردار به ویژه روی شناخت دشمن اصلی یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأکید داشت.در بحث توافقات بینالمللی مثل برجام مثال میآورد که نباید خطوط قرمز رهبری را نادیده گرفت و برای دفاع از منافع ملی باید هوشیار ماند.
فارس: اگر سردار حاجیزاده الان روبروی شما نشسته بود و میخواستید یک جمله را خطاب به او عنوان کنید، آن جمله چه بود؟ناصر کاوه: اگر امروز قرار بود رو در رو با سردار حاجیزاده صحبت کنم، از او میخواستم که در رسانه مانند حوزههای نظامی، فنی و جهادی نیز الگویی ایجاد کند تا با قدرت رسانه غرب مقابله کنیم. او همواره اعتقاد داشت قدرت رسانه از قدرت موشکی و پهپادی کمتر نیست و عرصه رسانه نیز نیاز به فرماندهانی جهادی و نوآور دارد. فارس: جمله پایانی...ناصر کاوه: ما امروز برای پیشرفت در حوزه رسانه و جنگ نرم و... به چهره هایی مانند شهید سلیمانی و شهید حاجی زاده در جنگ رسانه ای نیازمند هستیم.
09:21 - 3 مرداد 1404
4 پاسخ
@user1716229942273 مرداد 1404در پاسخ بهروحت در آرامش ابدی ای سردار خندان،مهربان و رئوف.مارا هم دریاب
تازه ترین اخبار
- فیلم|عکس مردم منوجان سی و دو شب پای کار انقلاب
- امام جمعه اهواز امشب با دوشپرتاب به میدان آمد
- تداوم حضور مردم در بیش از ۵۰ نقطه شهر قم
- تصاویر هوایی شب سیودوم، از حماسهسازان کرمانشاه
- کشف و رهگیری یک فروند پهپاد اوربیتر اسرائیلی در آسمان استان قم
- سامان در سی و دومین شب دفاع ملی امام رضایی شد
- شکست اف-۱۵ آمریکایی در دوئل با پهپاد ایرانی
- هوای سرد هم مانع از حضور مردم دامغان در تجمعات شبانه نشد
- انگشتر خاص رهبری که سردار تنگسیری به خبرنگار بوشهری داد
- مراسم 《حسن حسین》در میامی برگزارشد