روزشمار انقلاب| ۱۷ بهمن؛ ساواک منحل شد
۱۷ بهمن ماه ۱۳۵۷ نیز همچون روزهای گذشته یک روز بسیار مهم در روند پیروزی انقلاب اسلامی به شمار میرود و اتفاقات مهمی مانند تصویب لایحه انحلال ساواک در مجلس در این روز رخ داد.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: ۱۷ بهمن ماه ۱۳۵۷ نیز همچون روزهای گذشته یک روز بسیار مهم در روند پیروزی انقلاب اسلامی به شمار میرود. از مهمترین اتفاقاتی که امروز میتوان به حضور شاپور بختیار نخست وزیر رژیم پهلوی در مجلس و تصویب لایحه انحلال سازمان اطلاعات و امنیت کشور ساواک اشاره کرد.در ادامه مهمترین اتفاقات این روز را مرور میکنیم.امروز تظاهرات عظیمی به پشتیبانی از مهدی بازرگان به راه افتاد. در همین روز هواپیماهای جنگی نیروی هوایی بر فراز تهران پرواز کردند. لایحه انحلال ساواک و محاکمه وزرای فاسد در مجلس به تصویب رسید. رئیس ستاد مشترک آمریکا ادعا کرد که از یکپارچگی ارتش ایران اطمینان دارد. آیتالله طالقانی گفت: «اگر مارکسیستهای ایرانی از خارج مرزها دستور نگیرند و با کمونیست بینالملل رابطه نداشته باشند، آزادند.»همچنین بختیار خروج ایران را از پیمان سنتو اعلام کرد.شاپور بختیار ساعت ۹:۱۰ صبح امروز به صورت غیرمنتظرهای با بالگرد به مجلس آمد و به اتاق جواد سعید، رئیس مجلس رفت و مدتی با او به گفتوگو پرداخت. جلسه علنی مجلس با حضور بختیار ساعت ۹:۳۰ آغاز شد و رئیس مجلس ابتدا ورود آیتالله خمینی را به کشور تبریک گفت و اظهار امیدواری کرد که حضور ایشان در ایران توام با صلح و صفا باشد.پس از آن وزیر پست و تلگراف، سرهنگ زاده، نماینده سابق لنجان را به سمت معاون پارلمانی و اداری این وزارتخانه معرفی کرد و بعد از آن لوایح انحلال ساواک و محاکمه و مجازاتِ نخستوزیران و وزیران سابق مورد بررسی قرار گرفت و به تصویب رسید.
پس از تصویب لوایح، شاپور بختیار پشت تریبون رفت و در نطقی گفت: «روش دولت در برابر هر قانونشکنی مشخص است. قانونشکن دیروز ساواک، قلدری میکرد و دیکتاتوری به راه انداخته بودند، ولی از این دیکتاتوری و قانونشکنی نباید به سوی یک دیکتاتوری جدید برویم. وقتی صحبت از قانون اساسی میکنیم صحبت از اجرای صحیح قانون اساسی است».
بختیار تأکید کرد «از اینکه هر روز یک نفر حکومتی و دولتی تشکیل دهد تا زمانی که شوخی و حرف است تحمل میکنیم، ولی اگر وارد عمل شوند عمل را با عمل جواب میدهیم. اگر خونی ریخته شود و اگر تجاوزی به مردم شد، من متجاوزان را به اسم و به رسم در همین مکان اعلام خواهم کرد».مردم اصفهان در حمایت از دولت بازرگان راهپیمایی كردند و همگی خواستار سرنگونی شاپور بختیار شدند.قضات و وكلای دادگستری به دیدار امام خمینی رفتند. ابتدا مهدی هادوی قاضی دادگستری از طرف قضات و وكلا اعلام داشت، ما گروهی نیستیم كه تحت تاثیر احساسات و رویدادها یا ناآگاهانه راهی را انتخاب كنیم، بلكه در نهایت آگاهی به اینجا آمده ایم تا ضمن خیرمقدم، پشتیبانی خود را از تصمیمات آن زعیم عالیقدر اعلام كنیم.كاركنان سازمان خبرگزاری پارس اعلام كردند در حمایت و پشتیبانی از دولت مهدی بازرگان در راهپیمایی بزرگی كه از طرف جامعه روحانیت تهران سازمان داده شده است، شركت خواهند كرد.شهرهای كرمانشاه، گرگان و اصفهان تظاهرات و راهپیمایی آرامی را در پشتیبانی و حمایت از دولت مهدی بازرگان برگزار كردند.شاپور بختیار با سیاست تهدید و تشویق تلاش داشت تا دولت منصوب به امام خمینی را به چالش بكشد ولی مردم در یك راهپیمایی، حمایت خود را از تصمیم های امام خمینی در زمینه دولت موقت و فراهم آوردن مقدمات تشكیل نظام جمهوری اسلامی اعلام كردند.امام خمینی در مدرسه علوی خطاب به روحانیونی كه به دیدار ایشان آمده بودند، فرمود: اسلام دین سیاست است.
در حكم نخست وزیری كه امام خمینی صادر كرد از مهدی بازرگان خواسته شد تا بدون وابستگی حزبی و گروهی به مقام نخست وزیری اشتغال یابد، بنابراین او به طور موقت از رهبری نهضت آزادی كنار رفت.بختیار به هنگام سخنرانی در مجلس گفت: دولت موقت تا شوخی و حرف است، تحمل می كنم ... من در مقام نخست وزیر قانونی مملكت می مانم تا انتخابات آزاد آینده را انجام دهم.لایحه محاكمه وزیران پیشین در نشست مجلس شورا به تصویب رسید. در این روز، جلسه مجلس با شدیدترین تدابیر امنیتی و انتظامی تشكیل شد.مردم زاهدان كه در تظاهرات و راهپیمایی به پشتیبانی از دولت تعیین شده به وسیله ی امام شركت كرده بودند، از طرف چماق به دستان مورد حمله قرار گرفتند. این حادثه به شهادت و مجروح شدن تعدادی از مردم منجر شد.حجت الاسلام محمد تقی فلسفی پس از هشت سال ممنوعیت از سخنرانی، در حضور امام و مردم دیدار كننده از ایشان، سخنرانی كرد.كمیته ملی حمایت از مصرف كننده در اعلامیه ای اهمیت صرفه جویی در مصرف و لزوم خودداری از خرید نفت از بازار سیاه را شد.جبهه ملی از تمام ارگان های مملكت خواست از تصمیم آیت الله خمینی مبنی بر ایجاد یك دولت موقت پشتیبانی كنند.
وزارت كار و امور اجتماعی در بیانیه ای اعلام كرد از تمامی كارگران شریف انتظار دارد از محیط آزاد و شرایط مناسبی كه اكنون در كشور به وجود آمده، در انتخابات كارگری به عنوان امر مهم صنفی و اجتماعی شركت كنند.كاركنان نخست وزیری در محوطه این نهاد تحصن كردند. این اقدام به دنبال دستگیری چهار تن از كاركنان نخست وزیری به وسیله ماموران نظامی صورت گرفت.در مراسم فارغ التحصیلی دانشجویان دانشكده افسری، افسران جوان از سوگند وفاداری به شاه معاف شدند.سخنگوی كاخ سفید در یك بیانیه مطبوعاتی اعلام كرد كه شاپور بختیار باید تسلیم نظر اكثریت مردم ایران شود و اجازه دهد كه حاكمیت آزاد مردم اجرا شود.ستاد بزرگ ارتشتاران ضمن صدور اطلاعیه ای، متذكر شد هركس در مقام تهدید و یا تضعیف روحیه پرسنل نیروهای مسلح شاهنشاهی برآید یا با درج مطالب نادرست و غیر واقعی اهانت كند به طور قانونی تعقیب خواهد شد.امام خمینی در جمع قضات و وكلای دادگستری فرمود: استعمارگران به این نتیجه رسیده اند تا مذهب در میان مردم باشد ادامه چپاول آنان میسر نخواهد بود، به همین جهت تبلیغات وسیعی برای تحقیر روحانیون و مذهب كردند و سعی داشتند طبقات مختلف مردم نیز با یكدیگر در نفاق باشند، ولی حالا به توفیق خدا همه مردم وحدت كلمه پیدا كرده اند.مجلس سنا برای اعلام وصول لایحه انحلال ساواك و لایحه تعقیب و محاكمه نخست وزیر و وزیران كه به تصویب مجلس شورای عالی رسیده بود، تشكیل جلسه داد.جامعه روحانیت در یك فراخوان عمومی، مردم را به راهپیمایی سراسری در تایید دولت موقت دعوت كرد.
کریم سنجابی رهبر جبهه ملی ایران هم در گفتوگویی عنوان کرد که «مردم همه باید دولت منتخب امام را قبول داشته باشند». از طرفی ابوالفضل قاسمی رهبر حزب ایران تاکید کرد که «دکتر بختیار تسلیم خواستهای انقلابی مردم ایران خواهد شد».صبح امروز علمای اهواز به دیدار امام خمینی رفتند و شهیدی به عنوان سخنگوی آنها همبستگی خود را با نهضت و پیروی از امام و نقش علمای خوزستان در قضیه نفت یادآور شد. امام(ره) هم پس از تشکر و دعا در پاسخ آنها گفتند «این اولین قدم است. تا به حال حکومت خرابکارها بوده و ضمن آن خسارتی به مملکت وارد شده است که در جبرانش به تلاش زیادی نیازمندیم و علما هر کجا هستند لازم است مردم را ارشاد و در ساختن یک ایران که خراب شده همکاری کنند».جامعه اسلامی دانشگاهیان و فرهنگیان هم در بیانیههایی به حمایت از نخستوزیری بازرگان پرداختند. از طرفی دومین روز تحصن خانوادههای همافران، افسران و درجهداران نیروی هوایی با همبستگی گروههای مختلف مردم ادامه یافت. امروز کارکنان و کارمندان چندین وزارتخانه و اداره دولتی و همچنین گروههای مختلف مردم به عنوان همبستگی با خانوادههای متحصن به کاخ دادگستری و کانون وکلای دادگستری رفتند. خانوادههای متحصن در حالی دومین روز تحصن خود را پشت سرگذاشتند که ۲۸ تن از همافران دستگیر شده از پایگاههای مختلف که به خاش انتقال یافته بودند، آزاد شدند. ولی هنوز گروهی از درجهداران هوانیروز در بازداشت به سر میبرند.در آن سوی مرزها رادیو مسکو در خبری اعلام کرد که «سیا و ساواک برای قتل رهبران مذهبی و سیاسی ایران توطئه کردهاند».
خبرگزاری فرانسه نیز گفتوگوی شاه با روزنامه انگلیسی «دیلیمیل»را منتشر کرد که محمدرضا پهلوی در این گفتوگو عنوان کرد: «من دزدان، کلاهبرداران و امتیازدارانی را که از قدرت خود سوءاستفاده کرده و قانون را به ریشخند گرفتند، محکوم کردم. همین افراد هستند که ایران را ویران کردند اما به شدت تنبیه خواهند شد».شاه ادامه داد «خود من هم از انتقاد مبرا و مستثنی نیستم. اما چطور میتوان تصور کرد که من ۳۷ سال روزی ۱۰ ساعت برای کمک به کشورم کار کرده باشم، فقط برای اینکه ببینم به همانجایی رسیدهام که آغاز کرده بودم».
00:15 - 5 February 2025
1 Reply