فارس من| تغییر قیمت ارز دوباره بیماران کاشت حلزون را ناشنوا کرد

اگرچه عمل کاشت حلزون شنوایی در ۱۶ مرکز دولتی کشور بدون دریافت هزینه انجام می‌شود، اما فرآیند تأمین و ترخیص قطعات یدکی این پروتزها به دلیل چالش‌های تخصیص ارز قطره‌چکانی شده و روند درمان کودکان را با اختلال مواجه کرده است.
خبرگزاری فارس _ گروه سلامت: سالانه 2000 ایرانی با بهره‌مندی از خدمات رایگان نظام سلامت تحت عمل جراحی کاشت حلزون شنوایی قرار می‌گیرند؛ با این حال، نایاب‌شدن قطعات یدکی این پروتزها روند بازتوانی و ارتباط آنان با جهان پیرامون را در معرض تهدید جدی قرار داده است.جمعی از این بیماران و خانواده‌های آنان با ثبت پویشی در سامانه «فارس من» خبرگزاری فارس، خواستار پیگیری فوری مطالبات خود و ورود نهادهای نظارتی به بازار تجهیزات پزشکی شدند.امضاکنندگان این پویش با اشاره به اینکه از کار افتادن حتی یک قطعه مصرفی به معنای قطع کامل شنوایی و بازگشت فرد به دنیای سکوت است، اعلام کردند که این کمبودها روند تحصیل و زندگی روزمره کودکان شنواشده را مختل ساخته است.به گفته این خانواده‌ها، شرکت‌های واردکننده و طرف قرارداد تأمین تجهیزات، مدت‌هاست در زمینه عرضه قطعات یدکی و پاسخگویی به چرایی این کمبودها اقدامی انجام نداده‌اند و بار سنگین این ناهماهنگی مستقیماً بر دوش بیماران قرار گرفته است.از آنجا که متولی تجهیزات پزشکی در دولت چهاردهم سازمان غذا و دارو است، در ابتدا خبرنگار فارس این مطالبه مردمی را با مهدی پیرصالحی رئیس سازمان غذا و دارو مطرح کرد و پیرصالحی گفت: «هیات امنای صرفه جویی ارزی در معالجه بیماران مسئول رسیدگی به این مسئله است و تاکنون هیچ گزارشی مبنی بر کمبود قطعات پروتزهای کاشت حلزون به غذا و دارو ارائه نکرده است.»در این راستا خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس برای بررسی ریزمسائل تأمین و دلیل کمبود قطعات کاشت حلزون به سراغ هومن نریمانی، دبیر و مدیر طرح و برنامه هیئت‌ امنای صرفه جویی ارزی در معالجه بیماران رفته و مفصل به گفت‌وگو پرداخته است.
در ادامه مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید:
فارس: فرآیند تأمین پروتز و قطعات کاشت حلزون چگونه انجام می‌شود؟نریمانی: کاشت حلزون در ایران از سال ۱۳۷۱ آغاز شد. در آن زمان، با توجه به نبود حامی مشخص برای توسعه این فرآیند در داخل کشور، جمعی از اساتید پیشرو در این حوزه با دکتر عباس شیبانی، بنیانگذار هیئت، دیدار کردند و مزایای انجام این اعمال در داخل کشور، از جمله صرفه‌جویی ارزی و ریالی برای نظام سلامت، را مطرح کردند.پس از آن، دکتر شیبانی از طریق هیئت امنا حمایت از توسعه کاشت حلزون در کشور را بر عهده گرفت.مدیریت پروتز حلزون شنوایی از طریق هیئت امنای صرفه‌جویی ارزی بیماران انجام می‌شد. به این صورت که هیئت امنا فرآیند مناقصه را برای شرکت‌هایی که تأمین‌کننده بودند برگزار می‌کرد و پس از طی فرآیند، بر اساس اعلام نیاز مراکز، این قطعات را در اختیار مراکز کاشت حلزون قرار می‌داد.
فارس: درحال حاضر چند مرکز کاشت حلزون در سراسر کشور فعال است؟نریمانی: درحال حاضر 16 مرکز کاشت حلزون فعال در سراسر کشور داریم که به صورت دولتی عمل کاشت را انجام می‌دهند. بر اساس تعاریف موجود در وزارت بهداشت و آیین‌نامه تجهیزات پزشکی، ارائه خدمات پس از فروش، از جمله تأمین قطعات، بر عهده شرکت‌هایی است که در مناقصه برنده شده‌اند و تأمین قطعات پروتز نیز بر عهده همان شرکت‌هاست.فارس: در حال حاضر چند شرکت و چه برندهایی در زمینه تأمین پروتز و قطعات کاشت حلزون در ایران فعالیت می‌کنند؟نریمانی: ما با سه برند مطرح جهانی از استرالیا، اتریش و آمریکا در زمینه تأمین پروتز و قطعات کاشت حلزون همکاری داریم؛ این سه شرکت از برندهای پیشرو جهان در حوزه تأمین پروتز کاشت حلزون محسوب می‌شوند و تأمین قطعات این پروتزها نیز باید توسط همین شرکت‌ها انجام شود.
فارس: با وجود چنین همکاری، چرا بیماران با بحران کمبود قطعات مواجه شده‌اند؟نریمانی: بحثی که پیش آمده، مربوط به تأمین ارز است؛ یعنی قیمت ارزی که به این قطعات تعلق می‌گرفته، طی یکی دو سال گذشته تغییر کرده است. قبلاً این قطعات با ارز ۴۲۰۰ تومانی در اختیار شرکت‌ها قرار می‌گرفت و بعد، ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی به آن‌ها تعلق گرفت.در حال حاضر، آخرین ارزی که به این قطعات تعلق می‌گیرد را من دقیقاً نمی‌دانم که چه قیمتی است؛ اینکه هنوز همان ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان است یا خیر. این موضوع را باید از سازمان غذا و دارو پاسخ دهد.منتهای مراتب، این تغییر نرخ ارز و تغییر در سیاست‌های تخصیص ارز، به دلیل کمبودهای ارزی که در سال‌های گذشته وجود داشته، موجب شده است که وزارت بهداشت مجبور شود مقداری اقتصادی‌تر عمل کند و اولویت‌ها را مشخص کند.همچنین به دلیل تغییر قیمت ارز و کاهش میزان ارزی موجب شده تجهیزات و قطعات، به‌ صورت قطره‌چکانی از گمرک ترخیص شوند.
فارس: برای حل این مشکلات چه اقداماتی باید انجام شود؟نریمانی: به نظر می‌رسد سیاست‌های ارزی که برای این شرکت‌ها در نظر گرفته می‌شود، باید مقداری تسریع شود و مجوزهایی که برای ترخیص این قطعات باید صادر شود نیز سریع‌تر انجام شود.این بیماران باید به‌صورت ویژه‌تری مورد توجه قرار گیرند. اگر این قطعه تأمین نشود، آن کودک ناشنوایی که اکنون شنوا شده، به مدرسه می‌رود و با جهان خارج ارتباط برقرار کرده است، دوباره ارتباطش با جهان خارج قطع می‌شود و عملاً اگر به مدرسه می‌رود، دیگر نمی‌تواند از آن واحد آموزشی استفاده کند.بنابراین، به نظر من باید این موضوع ویژه‌تر دیده شود و مجوزهایی که برای ترخیص این قطعات لازم است، مقداری اصلاح و تسریع شود.
فارس: قیمت هر پروتز کاشت حلزون چقدر است؟نریمانی: قیمت هر پروتز کاشت حلزون بین ۱۰ هزار تا ۱۲ هزار یورو است؛ اما این پروتزها را به‌صورت رایگان در اختیار بیماران قرار می‌دهیم. به این صورت که خرید را انجام می‌دهیم و پس از آن، پروتزها را به‌صورت رایگان در اختیار مراکز قرار می‌دهیم.فارس: پشتوانه مالی هیئت امنای ارزی برای خرید این تجهیزات چیست و این هیئت از کجا بودجه مشخصی برای تأمین پروتزها دارد؟نریمانی: از سال ۱۳۸۹، بر اساس سیاست‌های کلی نظام سلامت که حمایت از این موضوع را دنبال می‌کردند، یک بودجه مشخص برای این کار در نظر گرفته شد. البته پیش از آن نیز پشتوانه این موضوع وجود داشت، اما تا قبل از سال ۱۳۸۹، این هزینه‌ها از محل منابع داخلی هیئت تأمین می‌شد.از سال ۱۳۸۹، برای این موضوع ردیف بودجه در نظر گرفته شد. با توجه به شرایط اقتصادی کشور، در برخی سال‌ها این ردیف بودجه یا محقق نشد یا تنها بخشی از آن محقق شد. با این حال، در همان سال‌ها نیز هیئت امنا تأمین این پروتزها را متوقف نکرد و مجدداً به سمت تأمین پروتزها از محل منابع داخلی خود رفت.ما هیچ سالی اجازه ندادیم که فشار به سطح بیماران وارد بیاید و بیمار برای تأمین پروتز پشت صف بماند.
فارس: در سال چند هزار نفر در ایران کاشت حلزون انجام می‌دهند؟نریمانی: ما در ۱۶ مرکز دولتی این اعمال را انجام می‌دهیم. بر اساس آمار، به ازای هر هزار تولد زنده، یک نفر با ناشنوایی عمیق و شدید به دنیا می‌آید. برخی از این افراد اعلام نیاز می‌شوند و ما هر ساله از وزارت بهداشت آمار مربوط به این موضوع را دریافت می‌کنیم. بر اساس این آمار، بین یک هزار و ۵۰۰ تا 2000 مورد کاشت حلزون در کشور مورد نیاز است تا این بچه‌های ناشنوا که به دنیا می‌آیند، به شنوایی بازگردند.
فارس: در حال حاضر چند قطعه کاشت حلزون با کمبود مواجه است؟نریمانی: در حال حاضر تعداد دقیق قطعاتی که با کمبود مواجه هستند را نمی‌دانم. قطعات این تجهیزات متعدد هستند؛ به‌اصطلاح پروتزها قطعات متعددی دارند و کویل هم یکی از این قطعات است. به نظرم باید مشخص شود که کمبود دقیقاً در چه قطعاتی وجود دارد.به نظرم می‌رسد که باید از خود بیماران در این زمینه نظرسنجی انجام شود. یا در همان لینکی که شما فرمودید و بیماران به آن مراجعه می‌کنند، یک فراخوان قرار دهید تا خود بیماران اعلام کنند که در حال حاضر چه قطعاتی برایشان کمبود دارد و کدام قطعه برای آن‌ها از اهمیت بیشتری برخوردار است.به نظرم بهترین مرجع برای اعلام این موضوع، خود بچه‌های کاشت حلزون هستند؛ زیرا آن‌ها بهتر می‌توانند اعلام کنند که در حال حاضر با کمبود چه قطعاتی مواجه هستند و کدام قطعات برایشان اهمیت بیشتری دارد.اگر این بررسی انجام شود و مثلاً پنج تا ۱۰ مورد از قطعاتی که با کمبود مواجه هستند مشخص شود، می‌توان با تمرکز و توجه بیشتری روی همان موارد کار کرد و این کمبودها را برطرف کرد.
فارس: اگر قطعه‌ای از پروتزها‌ خراب شود، خانواده‌های باید هزینه آن را پرداخت کنند؟نریمانی: بله، وقتی یک قطعه خراب می‌شود، خود خانواده‌ها باید آن را تهیه کنند.فارس: آیا هزینه این قطعات را بیمه پوشش می‌دهد؟نریمانی: صحبت‌هایی انجام شده است که این قطعات تحت پوشش بیمه قرار بگیرند، منتها هنوز این موضوع به‌صورت فرآیندی مستقر نشده و به مرحله اجرا نرسیده است. اگر این موضوع نیز اتفاق بیفتد، مقدار زیادی از مشکلات بچه‌ها حل خواهد شد.
فارس: عمر پروتز کاشت حلزون چقدر است؟نریمانی: این پروسه ۲ قسمت دارد. یک قسمت آن با جراحی در داخل گوش قرار می‌گیرد که مادام‌العمر در گوش قرار دارد. یک قسمت بیرونی نیز دارد که آن قسمت بیرونی بین ۱۰ تا ۱۵ سال عمر دارد؛ زیرا یک قطعه الکترونیکی است و بعد از ۱۰ تا ۱۵ سال باید جایگزین شود.این جایگزینی نیز توسط هیئت انجام می‌شود. ما از مرداد سال ۱۴۰۲ تا الان، حدود بیش از پنج هزار مورد از بچه‌هایی را که از قدیم کاشت حلزون انجام داده بودند و قسمت پردازشگر آن‌ها عمر ۱۰ ساله خود را طی کرده بود، برایشان تعویض کرده‌ایم.
فارس: مسئولیت تأمین قطعات با چه نهادی است؟نریمانی: مسئولیت این موضوع با هیئت امنای ارزی است. در حال حاضر، شما می‌گویید تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو باید پاسخگو باشد و معاون وزیر و رئیس سازمان نیز در این زمینه مطرح هستند، اما قطعات با ما نیست.چون اطلاعات مربوط به تأمین قطعات به ما برنمی‌گردد و ما تأمین‌کننده این قطعات نیستیم که بتوانیم کمبودها را احصا کنیم و متولی آن باشیم، بنابراین آماری در اختیار نداریم که مشخص کند در حال حاضر مثلاً کدام قطعه با کمبود مواجه است.فارس: در حال حاضر حدود هزار و ۳۰۰ نفر این پویش را امضا کرده‌اند. به نظر شما خانواده‌هایی که اکنون با این مشکل مواجه هستند، برای حل مشکل تأمین قطعات و مسئله ارز چه اقدامی باید انجام دهند و چه نهادی باید در این زمینه ورود کند؟
نریمانی: به نظرم اگر در این پویش از خانواده‌ها یک نظرسنجی انجام شود که در حال حاضر بیشترین مورد کمبود مربوط به کدام قطعات است و این موارد اعلام شود راحت‌تر بتوانیم واردات و تخصیص ارز انجام دهیم.چون ما باید بپذیریم که مقدار ارز محدودی داریم و باید تخصیص ارز مدیریت شود. اگر این فهرست مشخص شود، می‌توان با مدیریت سازمان غذا و دارو و با مشارکت شرکت‌هایی که نمایندگی این برندها را دارند، این کمبودها را برطرف کرد.اگر مثلاً بگوییم که همه قطعات با کمبود مواجه هستند، طبیعتاً همه آن‌ها به ارز بسیار زیادی نیاز خواهند داشت و ممکن است در حال حاضر امکان اختصاص چنین ارزی وجود نداشته باشد. اما اگر کمبود واقعی مشخص شود، بر اساس تشخیص کمبود واقعی می‌توان برای رفع آن اقدام کرد.در اینجا نقش رسانه واقعاً بسیار مهم است؛ رسانه می‌تواند اطلاعات را جمع‌آوری کند و این اطلاعات را در اختیار نظام سلامت قرار دهد.پایان پیام/#کاشت_حلزون#پروتز_حلزون#حلزون_شنوایی#کمبود_قطعات_کاشت_حلزون#هیئت_امنای_صرفه‌جویی_ارزی#بیماران_ناشنوا#ناشنوایی#درمان_ناشنوایی#ارز_دارو_و_تجهیزات#تجهیزات_پزشکی#فارس_من
18:34 - 2 شهریور 1405
جامعه
سلامت
خدمات پزشکی