موتورلانس؛ ICU سیار تهرانیها
این روزها موتورهای سفیدرنگی با آرم ۱۱۵ در خیابانهای تهران زیاد دیده میشوند. این موتورها با خریدن زمان، ناجیان جان بیمارانی هستند که برای زنده ماندن فقط چند دقیقه زمان دارند.
خبرگزاری فارس – گروه سلامت: «حوالی ساعت ۶ غروب یک گزارش عارضه قلبی به اورژانس ۱۱۵ اعلام میشود. ظاهراً یک مرد حدوداً ۶۰ ساله که در حال برگشت از پارک نزدیک به خانهاش بوده دچار حمله قلبی شده و روی زمین افتاده است. همسایگان دور او جمع شده و فوراً با ۱۱۵ تماس میگیرند. مرکز دیسپچ و پشتیباتی اورژانس پس از دریافت اطلاعات مددجو تشخیص میدهند که بیمار نیاز به احیای قلبی داشته و باید در کمتر از ۱۰ دقیقه به او رسیدگی شود؛ اما پیشبینی میکنند با توجه به حجم ترافیک سنگین در شرق استان تهران آمبولانس حداقل ۲۰ دقیقه در ترافیک خواهد ماند؛ بنابراین برای انجام اقداماتی اولیه و احیای بیمار یک دستگاه موتورلانس به محل اعزام میکنند...»این روزها موتورهای سفیدرنگی با آرم ۱۱۵ در خیابانهای تهران زیاد دیده میشوند. این موتورها با خریدن زمان، ناجیان جان بیمارانی هستند که برای زنده ماندن فقط چند دقیقه زمان دارند. یک دسته از این بیماران افراد مبتلا به مشکلات قلبی و عروقی هستند. از آنجایی که در زمان بروز سکته حاد و مشکلات قلبی در ابتدا با سازمان اورژانس تماس گرفته میشود، سازمان اورژانس در تلاش برای کاهش زمان رسیدن بر بالین بیمار و به روز کردن تجهیزات برای احیا و نجات جان بیماران است.
یکی از ابتکارات سازمان اورژانس تهران برای کاهش زمان رسیدن بر بالین بیماران استفاده از موتور آمبولانس یا همان موتورلانس است که این ناوگان از سال ۱۳۹۶ به صورت رسمی شروع به کار کرده است. البته تلاشهای این سازمان به اینجا منتهی نشده و ناوگان موتورلانس علاوه بر تلاش برای کاهش زمان رسیدن بر بالین بیماران در صدد به روزرسانی تجهیزات خود برای نجات جان بیماران است که در این راستا اقدامات بسیار مؤثری انجام داده است. برای بررسی تجهیزات به روز و نوسازی ناوگان موتورلانس اورژانس تهران که با توجه به هزینه بالا باعث خرید زندگی برای شهروندان پایتخت شده است به سراغ سید حمیدرضا میرحسینی رئیس مرکز موتورلانس استان تهران رفته و به طور مفصل با او به گفتوگو نشستهایم. در ادامه مشروح این گفتوگو را میخوانید: موتورلانسهای اورژانس تهران به چه تجهیزاتی مجهز شدهاند؟تصوری که مردم از موتورلانس دارند این است که هیچ تجهیزاتی ندارد. مردم فکر میکنند یک موتور خالی با یک کارشناس به بالین آنها میرسد. درحالی که موتورلانسها از نظر تجهیزات یک آمبولانسی هستند که در سایز کوچکتر و با سرعت بالاتر به بالاسر بیمار میرسد.موتورلانسهای اورژانس استان تهران یک کلینیک و ICU سیار هستند. آنها به تمام تجهیزاتی که برای نجات جان بیماران نیاز است مجهز شدهاند. دستگاه و نرمافزار نوار قلب، دستگاه شوک خارجی خودکار «AED» و لوازم مورد نیاز برای احیای قلبی و تنفسی از جمله مهمترین تجهیزات این ناوگان است.
کارشناسان موتورلانس از چه بیمارانی نوار قلب میگیرند؟همه موتورلانسهای اورژانس تهران به دستگاه نوار قلب مجهز هستند. اگر فردی با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرد و هرگونه ناراحتی در قفسه سینه «از زیر فک تا بالای ناف» داشته باشد، کارشناسان ما در بالین بیمار در کمتر از یک دقیقه از او نوارقلب میگیرند. دستگاه نوار قلب ما اخیراً به نرمافزاری مجهز شده که قابلیت تفسیر و آنالیز نوار قلب را دارد؛ نوار حین درد بیمار را در صحنه حادثه اخذ و برای مرکز ارسال میکند. زمانی که نرم افزار آنالیز میکند تشخیص سکته حاد قلبی را میدهد. تشخیص سکته حاد قلبی در محل حادثه چه اهمیتی دارد؟تشخیص سکته حاد قلبی بسیار اهمیت دارد؛ زیرا میتوانیم برای بیماران در صحنه حادثه بهترین اقدامات را انجام داده و او را به بهترین مرکز درمانی که بیشترین خدمات را برای آن بیماری ارائه میدهد، انتقال بدهیم.در واقع با تشخیص این نرمافزار یک تیم کامل پزشکی و جراح در بیمارستان برای خدمترسانی به این بیمار آماده میشوند تا آمبولانس این بیمار را به بیمارستان برساند و دیگر اقدامات درمانی را انجام دهند.
نرم افزار گلاسکو به چه میزان در تشخیص سکته حاد قلبی قابل اعتماد است؟ کامپیوتر هیچوقت در محاسبات اشتباه نمیکند. تشخیص سکته حاد قلبی به وسیله این اپلیکیشن درصد خطای انسانی ما را کم کرده است. در واقع کاری را که یک متخصص قلب میتواند انجام دهد را یک نرم افزاری به نام نرمافزار گلاسکو انجام میدهد.نرم افزار گلاسکو که به تازگی در ناوگان اورژانس تهران مورد استفاده قرار میگیرد، تجزیه و تحلیل ریتمهای قلبی را انجام میدهد. ما اولین ناوگانی هستیم که در کشور این اپلیکیشن را راهاندازی کردیم و در حال حاضر همکاران برای بیماران استفاده میکنند. این نرمافزار در گوشی همه همکاران ما نصب شده و فرآیند اخذ نوار قلب را در کمتر از یک دقیقه انجام و تفسیر و تشخیص آن را در عرض چند ثانیه توسط هوش مصنوعی انجام میدهد. تمام همکاران ما آموزشهای لازم و خاص برای تفسیر نوار قلب به وسیله این نرمافزار را گذراندهاند.از آنجایی که رسالت موتورلانسها، کاهش زمان رسیدن بر بالین بیمار است، سعی کردیم با کمک همکارانمان در سطح عملیات، ناوگان را توسعه و زمان را کاهش دهیم. یکی از اقدامات ما در کاهش زمان در رسیدگی و نجات جان مددجویان فعال کردن این نرمافزار است.
۱۵ MB
در گذشته که موتورلانسها به دستگاه نوار قلب مجهز نبودند، چگونه تشخیص سکته حاد قلبی داده میشد؟در گذشته که موتورلانسها به دستگاه شوک و نوار قلبی مجهز نبود، ما بیمار را به اورژانس بیمارستان تحویل میدادیم و بعد مراحل تشخیص تا درمان شروع میشد.در آن زمان تا نوار قلب از بیمار گرفته میشد و جواب آزمایشهای او میآمد و... ۴ الی ۶ ساعت زمان میبرد. این امکانات به نفع مردم شده و انشالله که آمار مرگ ناشی از سکته قلبی در کشور بسیار کاهش پیدا کند.
برای نجات جان فردی که دچار سکته حاد قلبی شده، چه میزان زمان وجود دارد؟برای درمان بیماران قلبی حدود یک ساعت و نیم زمان وجود دارد. اگر در عرض یک ساعت و نیم تشخیص داده شود و بیمار به بیمارستان منتقل و دارو دریافت کند، آن لخته و انسداد به وجود آمده برطرف شده و بیمار به زندگی باز میگردد. اگر انسداد رگ باز نشود بخشی از قلب از کار خواهد افتاد. با توجه به اینکه کارشناسان موتورلانس زود بر بالین بیماران میرسند و در همان جا نوار قلب میگیرند، برای انتقال و انجام اقدامات درمانی بیمار زمان بیشتری وجود خواهد داشت. گایدلاین انجمن قلب آمریکا میگوید: «اگر در ۴ الی ۶ دقیقه ابتدایی به بیمار قلبی که شوک نیاز دارد اولین شوک را بدهیم، به احتمال ۷۰ درصد این انسان بدون هیچ عارضهای به زندگی باز میگردد.» ما دستگاه شوک را در موتورلانسهایمان داریم. اگر موتورلانس در عرض ۶ الی ۷ دقیقه به بالین بیمار قلبی برسد و شروع به ماساژ و شوک قلبی کند، بیمار به زندگی بازمیگردد.
چه زمانی برای احیای بیماران قلبی از دستگاه شوک استفاده میکنید؟دستگاه دیگری که موتورلانسهای ما به آن مجهز شدهاند، دستگاه شوک خارجی خودکار «AED» است. این دستگاه نجات بخش زندگی افرادی است که دچار ایست قلبی و تنفسی شدهاند.موتولانسهای استان تهران با استفاده از این دستگاهِ شوک در کمترین زمان در بالین بیمارهایی که نیاز به احیا و شوک دارند خدمترسانی میکنند. این شوک قلبی منجر به بازگشت به زندگی بسیاری از مددجویان خواهد شد.چند درصد از مأموریتهای اورژانس در زمینه مشکلات قلبی است؟تقریباً ۳۷ درصد از مأموریتهای اورژانس مختص به مشکلات قلبی است. در حال حاضر ۱۷ الی ۱۸ هزار نفر در کشور در اثر تصادفات رانندگی فوت میکنند. اورژانس زیاد نمیتواند در پیشگیری از تصادفات ورود کند.اما بعد از تصادفات رانندگی، بیشترین دلیل مرگ و میر در کشور مشکلات قلبی و عروقی است. مشکلات قلبی، بیماریهای عروق و کرونر بیشترین علت مرگ و میر یک تهرانی است.خوشبختانه باتوجه به اینکه توانستیم دستگاه تله مدیسین «دستگاه شوک خارجی خودکار» را برای کل ناوگان موتورلانس مهیا کنیم این ۳۷ درصد مشکل قلبی و عروقی تشخیص داده میشود. نکته قابل توجه این است که قیمت این دستگاه از قیمت موتورها بیشتر است.
۱۵ MB
آیا زود رسیدن کارشناسان موتورلانس به بالین بیماران قلبی، در کاهش آمار فوت بیماران قلبی تأثیری داشته است؟نرم افزار گلاسکو نزدیک به یک هفته است که راهاندازی شده است اما در گذشته نیز روشهای دیگری برای بررسی سکته قلبی در اورژانس وجود داشته است.در حال حاضر آمار دریافت خدمات ۲۴۷ «احیای بیماران قلبی» در اورژانس وجود دارد. اما در خصوص میزان کاهش آمار مرگ و میر نمیتوانیم آمار دقیقی بدهیم؛ زیرا کار اورژانس رساندن بیمار به بیمارستان و انجام اقدامات اولیه قبل از رساندن بیمار به بیمارستان است. ما دیگر از وضعیت بیمار بعد از رساندن او به بیمارستان اطلاعاتی نداریم. آمار دریافت خدمات ۲۴۷ در ۲ سال اخیر چند برابر شده است؛ اما متأسفانه میانگین سنی سکته حاد قلبی در کشور بسیار را به کاهش است. در گذشته میانگین سن ابتلا به سکته حاد قلبی ۶۰ بود و الآن به ۵۰ سال رسیده است.
چرا با وجود آمبولانسها برای نجات جان بیماران از موتورلانس استفاده میشود؟همه موتورلانسهای ما به غیر از تجهیزات انتقال بیمار به بیمارستان تجهیزات لازم را برای احیا و رفع مشکلات تهدیدکننده دارند. در کنار دستگاه نوار قلب و دستگاه شوک خودکار خارجی، موتورلانسهای ما به تجهیزات راههوایی، اکسیژنرسانی و هرآن چیزی که بیماران دارای مشکلات تنفسی نیاز دارند، مجهز است. هر تجهیزاتی که در یک آمبولانس وجود دارد در موتورلانسها نیز وجود دارد. اما با وجود حجم ترافیک کلانشهری مانند تهران و بزرگ بودن سایز آموبلانس به نسبت سایر ماشینها، رسیدن بر بالین بیمارها زمانبر خواهد بود. موتورلانسها در سطح استان تهران باعث شدهاند تا زمان ارائه خدمات اورژانس به ممدجویان به کمتر از ۱۲ دقیقه کاهش پیدا کند. این افتخار بزرگی است که بتوانیم به هم میهنان خودمان در کمترین زمان مفیدترین خدمات را ارائه دهیم. زمانی که کارشناس اورژانس زیر ۱۲ دقیقه به بالاسر بیمار میرسد تقریباً میتوان گفت 50 درصد از مرحله نجات بیمار طی شده است؛ زیرا یک اطمینان خاطری ایجاد میکند. زمانی که یک کارشناس حرفهای که تخصص کار با مریض بدحال را دارد به بالین بیمار میرسد، اقدامات اولیه برای تشخیص و نجات بیمار را انجام میدهد هم به بیمار و همراهان او آرامش خاطر میدهد.اگر هم در مواردی نیاز باشد، بیمار با آمبولانس به مراکز درمانی منتقل شود، کارشناسان موتورلانس ما در بالین بیمار میایستند، اقدامات درمانی مورد نیاز را انجام و بیمار را به آمبولانس تحویل میدهند.
در همه استانها از موتورلانس استفاده میشود؟موتورلانسها در کل پایگاههای استان تهران توزیع شدهاند. ما در آموزشهایی که انجام میدهیم، آموزشهای پزشکی، فنی و... ارائه شده و نیروها در سطح استان پخش میشوند. ۲۶۰ موتورلانس استان تهران در کل استان پخش هستند.در حال حاضر در استانهای دیگر نیز از موتورلانس استفاده میشود اما مانند تهران نیست. استان تهران به دلیل حجم ترافیکی که دارد بیشتر از سایر استانها از موتورلانس استفاده میکند. چرا به جای استفاده از موتورلانسها تعداد آمبولانسها را افزایش نمیدهید؟اگر بخواهیم در استان تهران استاندارد زمان رسیدن آمبولانس به بیمار را به ۱۲ دقیقه برسانیم، باید دو برابر ناوگان فعلی آمبولانس داشته باشیم. اما با وجود ترافیک حاکم در سطح تهران، شرایط یک سری از خیابانها و معابر، تعداد بالای مأموریتهای اورژانسی در استان تهران و... استفاده از موتورلانسها بسیار مناسبتر از آمبولانس است.برای بیماری که بدحال است و نیاز به احیا دارد ۴ الی ۶ دقیقه زمان برای انجام احیا وجود دارد. اگر از ۶ دقیقه بگذرد، حتی اگر بیمار زنده بماند باید به زندگی نباتی ادامه دهد. مغز بیمار به زندگی بازنمیگردد.ما در سال ۱۳۹۶ که ناوگان موتورلانس را راهاندازی کردیم، بررسی کردیم و متوجه شدیم برای اینکه یک دقیقه زمان رسیدن به بالین بیمار را کاهش دهیم باید ۶۰ پایگاه احداث کنیم. ۶۰ پایگاه با کل امکانات و تجهیزات از جمله آمبولانس که هر دستگاه آمبولانس ۶ الی ۸ میلیارد تومان قیمت دارد. ما در حال حاضر در استان تهران به ۴۰۰ دستگاه آمبولانس نیاز داریم.
در طول روز چند مأموریت اورژانسی در استان تهران انجام میشود؟به طور میانگین در یک روز ۳۸۰۰ مأموریت اورژانسی در تهران انجام میشود، در حالی که این آمار در استانهای دیگر، مجموع مأموریتهای اورژانسی ۱۰ استان در یک روز است. سازمان اورژانس تهران به تنهایی 25 درصد از کل مأموریتهای اورژانسی کل کشور را پوشش میدهد. کاهش زمان به اضافه تجهیزات به روز بسیار اثرگذار خواهد بود. در سال ۱۴۰۳ رکورد مأموریت در ۷ ساله ناوگان مورلانس را زدیم و در عرض یک ماه ۴۵ هزار مأموریت انجام دادیم.چند درصد از از کل مأموریتهای اورژانس تهران را موتورلانسها پوشش میدهند؟ اورژانس تهران در هر ماه نزدیک به ۱۱۰ هزار مأموریت انجام میدهد که از این تعداد نزدیک به ۴۵ هزار مأموریت آن را موتورلانسها انجام میدهند. ما هرچقدر بتوانیم تعداد مأموریتهای موتورلانس را افزایش دهیم به نفع بیماران و به نفع ماست؛ زیرا با استفاده از موتور بیماران در زمان کمتری خدمت را دریافت میکنند. همچنین به نفع سازمان نیز هست به هزینه تمام شده از مأموریتی که موتورلانس میرود کمتر از مأموریتی است که آمبولانس میرود و از نظر تعداد نیرو و هزینه ارزانتر و به نفع بیتالمال است. تعداد مأموریتهای موتورلانس در سال گذشته نزدیک به ۳۶۰ هزار مأموریت بود انتظار داریم این آمار در سال جاری به نیم میلیون نیز برسد.
در ناوگان موتورلانس تهران چند کارشناس عملیاتی ارائه خدمت می کنند؟در ناوگان موتورلانس استان تهران نزدیک به ۴۵۰ کارشناس عملیاتی فعالیت میکنند. این کارشناسان آموزشهای تخصصی و ویژه برای شرایط خطرناک را دیدهاند و کاملاً میتوانند بیماران بدحال را مدیریت کنند. کارشناسهای موتورلانس نیز دارای تحصیلات دانشگاهی در مقاطع کاردانی، کارشناسی وکارشناسی ارشد هستند. همچنین به صورت مرتب یک سری کارگاههای تخصصی به صورت دورهای برای آنها برگزار میشود تا سطح آگاهی و اطلاعاتی آنها به روز شود.به عنوان مثال در دانشگاه روش احیا به کارشناسان آموزش داده شده اما در دورههای تخصصی آموزش داده میشود که اگر کارشناس در مأموریتی تنها بود چگونه میتواند بیمار را احیا کند؟پایان پیام/#سازمان_اورژانس_تهران#موتورلانس#حمید_رضا_میرحسینی#نرمافزار_گلاسکو#شوک_قلبی#سکته_قلبی#نوار_قلب
14:32 - 13 آذر 1403
1 پاسخ