صعود با طعم گوگرد
خبرگزاري فارس: هواي آفتابي و بدون باد باعث شده تا بخارات گوگرد سراسر قله را فرا بگيرد؛ براي عبور از آخرين شيب در ارتفاع 5671 متري باتوجه به كمبود اكسيژن، هر گامي كه برداشته مي‌شود، نيازمند نفس‌هاي عميق است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري فارس، صعود بانوان كشورهاي اسلامي به بلندترين قله ايران صورت گرفت؛ خبري كه اوايل هفته جاري روي سايت‌هاي خبري نقش بست.
سال گذشته در همين تاريخ بانوان كوهنورد ايراني همراه كوهنوردان كشورهاي تاجيكستان، آذربايجان، اندونزي و تركمنستان براي نخستين بار طرح صعود بانوان كشورهاي اسلامي به بلندترين قلل اين كشورها را به ميزباني جمهوري آذربايجان بر فراز قله شاه داغي اجرا كردند و چندي پيش در تداوم اين طرح، قله دماوند ميزبان اين حركت شد.
فدراسيون اسلامي ورزش زنان با هماهنگي دانشگاه آزاد و فدراسيون كوهنوردي اجراي اين برنامه را بر عهده گرفتند؛ اما بر خلاف انتظار، تعداد تيم‌هاي شركت كننده نسبت به سال گذشته نه تنها افزايش پيدا نكرد؛ بلكه كم هم شد؛ به طوري كه فقط دو كشور آذربايجان و تركمنستان براي شركت در اين صعور راهي ايران شدند. اينكه دليل اين اتفاق چه بود، هيچ مسئولي پاسخي نداد.
بالاخره تيم‌هاي شركت كننده در اين برنامه متشكل از تيم 11 نفره تركمنستان، تيم چهار نفره جمهوري آذربايجان، تيم دانشگاه آزاد با 11 كوهنورد و تيم اعزامي فدراسيون كوهنوردي با تركيب 6 كوهنورد، ساعت 14 روز 20 مرداد از مقابل در هتل المپيك، تهران را به سمت دماوند ترك كردند. هدف، رسيدن به بلنداي قله 5671 متري دماوند بود.
" بلندترين قله رشته كوه هاي البرز كه 5636 متر از سطح درياي مازندران و 5671 متر از سطح درياهاي آزاد ارتفاع دارد.
دماوند در 75 كيلومتري شمال تهران و در استان مازندران واقع شده است. آتشفشان اين كوه از نوع استرومبولي با مخروطي مطبق و دهانه‌اي به قطر 400 متر كه در بخش مركزي دهانه آن درياچه‌اي پوشيده از يخ وجود دارد. اين قله در اثر يك فعاليت عظيم در حدود 100 هزار سال قبل (هولوسن) ساخته شده و در اواخر كواترنر، آخرين فعاليت خود را انجام داده است. وجود چشمه‌هاي گوگردي و آب گرم مانند چشمه‌هاي آب گرم هراز، آب‌اسك و ... حكايت از گرماي دروني زمين در اين منطقه دارد و آن را يك آتشفشان نيمه فعال معرفي مي‌كند. در دامنه غربي اين كوه، درياچه طبيعي و زيباي لار كه در اثر بسته شدن مسير رودخانه از سوي گدازه‌هاي خارج شده از دماوند ايجاد شده، قابل ملاحظه است." اين اطلاعاتي است كه در قالب يك بروشور در اين سفر به تك تك نفرات شركت كننده داده شده است.
آذربايجاني‌ها به سرپرستي رئيس فدراسيون كوهنوردي كشورشان در اين سفر حضور دارند. وي كوهنوردي فوق‌العاده جدي باسابقه بسيار درخشان به واسطه صعود به بلندترين قلل جهان (اورست در آسيا، كيلمانجارو در آفريقا، مكن لي در آمريكاي شمالي و آگونگا گوا در آمريكاي جنوبي) است؛ اما باتمام اين، شرايط كمي عجول و در كل نسبت به همه چيز ناراضي است.
سه كوهنورد زن آذري تيم نيز باتوجه به كمي تجريه در صعود به ارتفاعات بالاي 4000 متري، نگران چگونگي شرايط صعود به بلنداي دماوندند؛ اما تيم تركمنستان با 11 ورزشكار از روحيه بالاتري برخوردار است. كنجكاوي هاي بيشمار و دقت فراواني كه به اطراف خود در مسير نشان مي‌دهند، نشانگر خوشحالي آنها از اين سفر است.
دانشگاه آزاد در اين اعزام از هيماليانوردان خود براي پوشش و ايجاد امنيت بيشتر استفاده كرده و به قول بهرام قديمي، مدير اداره كل تربيت بدني دانشگاه آزاد اين نشان از توانمندي دانشگاه در ميزباني دارد.
فدراسيون بر خلاف انتظار، تيمي خارج از تركيب ملي‌پوشانش همراه يك پزشك راهي اين برنامه كرده است. همگي مي‌گويند كه آنها از سوي رئيس فدراسيون دعوت شده اند.
علاوه برآنها، اقبال افلاكي، مسئول صعودهاي ورزشي و كميته هيماليانوردي به عنوان ناظر فدارسيون در اين سفر حضور دارد.
مسير حركت از شهرهاي بومهن، رودهن، جاجرود، آبعلي، گردنه امام‌زاده هاشم و روستاي پلور از توابع استان مازندران در حاشيه جاده آمل، است.
جاده هراز از سوي پليس راه باتوجه به ترافيك روز جمعه از ساعت 13 يك طرفه شده و عملاً در خروجي رودهن، تمامي وسائل نقليه بازگردانده مي‌شوند. براي همين، تيم شب را به اجبار در واحد دانشگاه آزاد اين شهر مي گذراند تا فردا خود را به قرارگاه فدراسيون در پلور برساند.
عدم هماهنگي در اين خصوص و بلاتكليفي در مسير، كمي تيم را سردرگم مي‌كند. البته در ادامه نيز تيم با توجه به تاخير چندين ساعته در آماده شدن شام، دچار خستگي شد.
رئيس فدراسيون آذربايجان كه فوق العاده ناراحت بود، به كنايه به سرپرست برنامه مي‌گفت: "ظاهر ماهي‌ها به خواب رفته‌اند و ماهيگيران منتظر بيدار شدن آنها."
صبح روز شنبه 21 مرداد فرا مي‌رسد. ساعت 9 صبح است؛ اما هنوز اتوبوس ها نيامده‌اند. عباس علي‌نژاد، سرپرست اين برنامه از فرصت استفاده كرده و مراسم معارفه را برگزار مي‌كند. تك تك نفرات خود را معرفي و از سوابق خود مي‌گويند.
هنوز اتوبوس نيامده است. تصميم بر اين مي‌شود از ميني بوس هاي دانشگاه استفاده شود.
تيم ساعت 11 به پلور مي‌رسد و از آنجا با استفاده از نيسان هايي كه از قبل هماهنگ شده، راهي كمپ اصلي دماوند در ارتفاع 2900 متري مي‌شود. براي رسيدن به اين مكان بايد شش كيلومتر مسير جاده آسفالت و هشت كيلومتر مسير خاكي طي شود.
اين مكان محل چرا و اسكان ييلاقي دامداران محلي است و به عنوان كمپ دوم صعود استفاده مي شود. مسجدي با گنبد طلايي رنگ وجود دارد كه اهالي نذورات خود را به آن اهدا مي كنند و در آبادي اين محل و حضور روستائيان موثر است.
فدراسيون چند چادر برپا كرده و نماينده آن در تابستان براي گرفتن ورودي 25 دلاري از كوهنوردان خارجي، ايجاد هماهنگي و انتقال زباله ها، حضور دارد.
ساعت 12 ظهر است. كوهنوردان تصميم مي‌گيرند تا بخشي از بارهاي خود را با استفاده از قاطرهايي كه به اين منظور در اين محل هستند، به بالا منتقل كنند؛ اما باز مشكل ديگري به وجود مي آيد.
ظاهراً يك رقيب جديد براي قاطرچي قديمي اين منطقه پيدا شده و حاضر است با كمترين قيمت بارها را به بارگاه سوم در ارتفاع 4200متري برساند. سرانجام با وساطت و رايزني!، قرار بر اين شد با يك قيمت مناسب بارها به وسيله قاطرچي قديمي (باتوجه به سابقه و آشنايي با كوهنوردان فدراسيون) منتقل شود.
در طول مسير به خاطر گرما، خشكي و كمبود آب، گرد غبار زيادي به خورد كوهنوردان مي رود. يكي از كوهنوردان آذربايجاني از ناحيه زانو دچار ناراحتي شده است.
به مرور بر شيب و ارتفاع مسير افزوده مي شود. در مسير تيم ها و كوهنورداني نيز در حال بازگشت هستند.
تيم پس از چهار ساعت كوهپيمايي، ساعت پنج بعدازظهر به بارگاه نزديك مي‌شود. از دور پرچم سه رنگ ايران نشان از نزديك شدن به پناهگاه دارد.
جانپناهي به رنگ نارجي ديده مي شود. در اطراف آن، مصالح ساختماني پراكنده است. به ظاهر اين مصالح به وسيله هليكوپتري كه صبح امروز در منطقه لاسم حين بلند شدن به دليل انحراف دچار حادثه شده، به اين مكان منتقل شده است. مدتي است فدراسيون طرح ساخت پناهگاه مجهز 3 طبقه اي را در اين ارتفاع در دست اجرا دارد. حدود 12 گارگر براي دو ماه است كه در اين مكان مشغول كار هستند.
جانپناه فعلي در محوطه‌اي بنا شده كه از خطر ريزش بهمن در امان است. آب يخچال هاي ارتفاعات بالا به سمت دره هاي پايين در جريان است و بخشي از اين آب نيز براي استفاده كوهنوردان به كنار پناهگاه هدايت شده است.
سرپرست تيم اعلام مي‌كند: "هر چه سريعتر چادرها را برپا كنيد." هشت چادر علم مي‌شود و نفرات براي شب ماني در آنها تقسيم مي شوند.
خبر مي‌رسد تيمي 14 نفره كه از ساعت پنج صبح به قصد قله حركت كرده، هنوز بازنگشته است. همراهان آنها نگران و منتظر هستند.
ساعت 9 شب شنبه، نور چراغ قوه‌هاي در حال حركت نشان از بازگشت تيم جامانده مي‌دهد؛ اما به دليل تاريكي، سرعت نفرات بسيار كم است.
سرانجام ساعت 10 شب تيم به بارگاه رسيد و نگراني‌ها به پايان مي رسد.
هوا و دما بسيار مناسب است؛ به طوريكه در شب مي‌توان صداي آب را شنيد. در بيشتر اوقات با فرا رسيدن شب، آب‌ها يخ مي‌زنند.
ساعت حركت فردا چهار و 30 دقيقه اعلام مي‌شود و كمپ در شبي مهتابي و آرام به اميد داشتن هواي خوب براي صعود در آغوش دماوند به خواب مي رود.
ساعت چهار صبح روز يكشنبه 22 مرداد، نفرات تيم بيدار شده سرگرم فراهم كردن كوله بار صعود هستند.
يكي از بانوان آذربايجاني به دليل سردرد ناشي از ارتفاع از صعود انصراف مي‌دهد. وي شب قبل را هم نخوابيده بود.
ساعت پنج صبح و همگي آماده حركتند. در اين لحظه سرپرست متوجه مي‌شود يكي از نفرات تيم دانشگاه آزاد نيست. تيم حركت خود را آغاز مي كند و سرپرست به دنبال نفر جامانده مي رود.
به علت افزايش ارتفاع، حركت به مرور كندتر مي شود. هر يك ساعت، 10 دقيقه استراحت داده مي‌شود تا نفرات براي تجديد قوا مواد غذايي و نوشيدني استفاده كنند. در اولين استراحت سرپرست تيم به همراه كوهنورد خواب مانده از راه مي‌رسد.
ديگر از پوشش گياهي خبري نيست. مسير صعود از روي يال سنگي كه امتدادش به زير قله مي‌رسد، انتخاب مي‌شود.
به مرور در دو طرف يال، يخچال‌ها ديده مي‌شوند و تيم به ارتفاع 5100 متري مي رسد. در امتداد سمت راست يال سنگي آبشار يخي ديده مي‌شود. آبشار از بارگاه 3 هم به خوبي قابل ديدن است و ظاهراً رسيدن به آن راحت جلوه مي كند؛ اما تيم 4 ساعت پس از حركت به اين ارتفاع رسيده است. آبشار يخي در تمام طول سال به خاطر دما يخ زده است. كوهنوردان خارجي با كنجكاوي به اين عارضه طبيعي و زيبا نگاه مي كنند و در خصوص شكل گيري آن سؤالاتي مي كنند.
در ادامه صعود، كم كم عوارض ارتفاع در ميان اعضا مشخص مي شود. بيشتر تركمن‌ها و شماري از ورزشكاران داخلي با توجه به عدم تجربه صعود در اين ارتفاع، دچار سردرد و خستگي شده اند.
بوي گوگرد در اين ارتفاع به مشام مي‌رسد. كم كم تيم به ابتداي تپه گوگردي در ارتفاع 5450 متري نزديك مي‌شود.
ديگر مسير صخره‌اي تمام شده و آخرين محل استراحت در ابتداي تپه گوگردي انتخاب مي‌شود.
از اين نقطه پهنه‌اي سفيد رنگ متمايل به سبز رنگ، مقابل ما قرار دارد.
اينجا دنيايي متفاوت با آن پايين و حتي ساير قلل، ديده مي‌شود.
دماوند يك قله آتشفشاني خاموش است كه هنوز در اين ارتفاع حفره‌هاي گوگردي آن بخارات سمي زرد رنگ را به بيرون هدايت مي كنند و بايد مراقب بود تا اين بخار سمي تنفس نشود.
تيم آهسته آهسته خود را به قله نزديك مي كند. اينجا نفس كشيدن به خاطر كمبود اكسيژن دشوار است و در نتيجه حركت سخت‌تر. فقط 300 متر باقيمانده است.
هواي آفتابي و بدون باد، باعث شده تا بخارات گوگرد سراسر قله را فرا بگيرد. براي عبور از آخرين شيب زير قله در ارتفاع 5640 متري با توجه به كمبود اكسيژن، هر گامي كه برداشته مي‌شود، نيازمند نفس هاي عميق است. تيم به مسير عبور بخار گوگرد مي رسد. سرپرست اعلام مي كند: "سعي كنيد سرعت خود را افزايش دهيد و در صورت امكان، گوگرد را تنفس نكنيد."
با وجود پوشش روي دهان، بيني و چشم ها براي لحظاتي ريه ها و چشم ها پر از بخار سمي گوگرد مي‌شود. كمي تعلل در عبور شايد به بيهوشي نفرات نيز منجر شود. پس بايد سريعتر گام برداشت و در نتيجه، افزايش طپش قلب حركت را سخت‌تر مي كند.
عبور از مسير گوگرد پايان كار نيست چراكه باتوجه به ساكن بودن هوا روي قله 5671 متري، مشكل تنفس با وجود اين بخار سمي وجود دارد. نفرات به مرور خود را به قله مي‌رسانند و پس از 20 دقيقه توقف، عكس گرفتن و استراحت يك تيم مسير بازگشت را در پيش مي گيرد تا ساير نفرات نيز به مرور به پايين حركت كنند.
مسير بازگشت باتوجه به اينكه مترجم در ارتفاع 5300 متري مانده، از سمت چپ يال سنگي انتخاب مي شود.
پزشك تيم كه همراه تيم اعزامي فدراسيون در اين صعود شركت كرده، ظاهراً مسئول مراقبت از اين تعداد است و زياد تمايلي به بررسي شرايط ساير اعضاي تيم ندارد. به اين منظور همراه نفرات تيم خود از مسير سمت راست يال مسير بازگشت را انتخاب مي كند و به تذكرات سرپرست تيم توجهي ندارد.
پس از 2 ساعت بيشتر نفرات، خود را به بارگاه 3 مي‌رسانند و مشغول جمع كردن چادرها و خوردن ناهار مي شودند.
ساعت 13 روز يكشنبه است و هنوز شماري از نفرات به بارگاه نرسيده اند. از بالا با بي‌سيم به سرپرست تيم اطلاع داده مي شود كه يك نفر از كوهنوردان دانشگاه دچار مشكل شده و نياز است مقداري دارو به بالا برده شود. پزشك تيم هم كه از ناحيه زانو مشكل دارد، نمي تواند خود را به پايين برساند. نياز است تا با قاطر نفرات به بارگاه برسند.
سرپرست تيم از نفرات حاضر در بارگاه خواست تا به همراهي يكي از ملي پوشان به سمت كمپ اول (گوسفندسرا) حركت كنند.
به اين ترتيب پس 3 ساعت، تمامي نفرات ساعت 19 در گوسفندسرا هستند و به وسيله نيسان‌ها تيم به قرارگاه پلور منتقل مي شوند.
شام در رستوراني كه از قبل هماهنگ شده بود صرف مي شود و راس ساعت يك بامداد روز دوشنبه 23 مرداد كوهنوردان به هتل المپيك مي رسند.
صبح روز دوشنبه پس از صرف صبحانه تيم عازم اداره كل تربيت بدني دانشگاه آزاد مي شود تا در مراسمي با حضور بهرام قديمي تجليل شود و پس از آن كوهنوردان راهي هتل المپيك مي شوند چون سفير تركمنستان در انتظار تيم است.
به افتخار اين صعود و حضور سفير تركمنستان، فائزه هاشمي، رئيس فدراسيون ورزش اسلامي بانوان براي صرف ناهار و تجليل از كوهنوردان در هتل حاضر مي شود.
تيم هاي تركمنستان و آذربايجان تهران را بامداد روز سه شنبه به مقصد كشورهاي خود ترك مي كنند تا سال ديگر به ميزباني يكي ديگر از كشورهاي اسلامي، صعود ديگري برگزار شود.
گزارش از پروين ايماني
انتهاي پيام/
09:21 - 28 مرداد 1385
0 بازدید
1 پاسخ