دانشمندان ایرانی از ذرههای کوچک امیدهای بزرگ آفریدند
یک بغل خبر فناورانه در جای جای ایرانمان متولد شدند که خواندش قند مکرر است، از نسل جدید حافظههای فوقسریع تا دستاورد پژوهشگران برای نجات محیط زیست، حتی از هزینههای خط تولید لوازم خانگی که کاهشی میشود و نانوی ایرانی که در بازارهای جهانی زبانزد شدند.
خبرگزاری فارس: بنا داریم در روشنای نخستین ساعات صبح، پنجرهای تازه به رویتان باز کنیم؛ پنجرهای رو به روایت ایرانِ توانمندِ خلاق.قرار است با هم سفری کوتاه اما الهامبخش داشته باشیم؛ سفری از مرزهای دانش تا متن زندگی مردم، از جایی که پژوهشگران زمان را در مقیاس فمتوثانیه مهندسی میکنند و به دنبال نسل تازهای از حافظههای فوقسریع هستند تا جایی که همین دانش، دست طبیعت را میگیرد و برای آبهای آلوده راهحلی سبز مییابد.در این مسیر از کارخانهها عبور میکنیم؛ از خطوط تولیدی که با یک لایه نانویی چابکتر شدند و با هزینه کمتر، کیفیتی بالاتر میسازند. بعد هم به دل گرمای جنوب میزنیم؛ جایی که گرد و غبار و رطوبت سالها تهدیدی برای شبکه برق بوده و حالا یک فناوری بومی سپری مطمئن شده، چراکه نه.راستش روایت ما به اتاقهای جراحی هم میکشد؛ جایی که علم بیهیاهو رنج را کمتر میکند و خبری که میگوید پروتزهایی میآیند تا ترمیم کنند و در بدن حل شوند؛ به گمانم فناوری هم بلد شده مهربان باشد.از خدا که پنهان نیست از شما چه پهنان، سر مسیر به شهری میرسیم که آب گلآلودش با دانش ایرانی زلال شده؛ شک نکنید که تبلور فناوری نانو در لیوان آب مردم هم جاری شده.آنچه خواندید قند کنار چای سحر و افطارتان است و چاشنی سر صبح متعالی شما، روایت جریانی از اعتماد به توان داخلی، پیوند دانشگاه و صنعت و علمی که به محصول تبدیل شده و از محصولی که به بازارهای جهانی راه یافته.حالا که مشتاق شدید و برق شادی در چشمانتان سوسو کرد، این شما و این داستان نانوی ایرانی؛ داستان دغدغهمندانی که در مقیاس ذرهها کار میکند و در مقیاس یک ملت اثر میگذارد.
نسل جدید حافظههای فوقسریع از آن ایرانیان است
بیبروبرگردد ایرانی جماعت در تازهترین دستاورد علمی پای ثابت هستند و اینجاست که باید گفت کیفیت چشم تو کفاف همه را کرد و این بار پژوهشی در حوزه فوتونیک نشان میدهد که بله، کارستانی به پا شده است.یعنی که همگرایی هدفمند سه فناوری پیشرفته پلاسمونیک، اسپینترونیک و تراهرتز میتواند مسیر تولید و تقویت جریانهای اسپینی را در مقیاسهای زمانی فوقسریع هموار کند.مسیری که به توسعه نسل جدید حافظههای مغناطیسی سریعتر و سامانههای پردازش اطلاعات کممصرفتر منجر میشود.این پژوهش در قالب رساله دکتری با عنوان «تولید جریان اسپینی تراهرتزی بر اثر القای تابش فمتوثانیه در ساختارهای مگنتوپلاسمونیکی» انجام شده؛ موضوعی که در نقطه تلاقی سه حوزه پیشرفته علمی قرار دارد.در این مطالعه، ساختارهای مگنتوپلاسمونیکی یکبعدی و دوبعدی بررسی شدند؛ ساختارهایی که در آنها برهمکنش نور با نانوساختارهای فلزی، به تحریک پلاریتونهای پلاسمون سطحی و در نهایت گسیل تابش در محدوده فرکانسی تراهرتز میانجامد.اسپینترونیک به عنوان شاخهای نوین در علم مواد و الکترونیک، از ویژگی «اسپین» الکترون در کنار بار الکتریکی آن برای ذخیرهسازی و پردازش اطلاعات بهره میگیرد و زیرساخت بسیاری از حافظههای مغناطیسی پیشرفته را شکل داده است. نتایج این تحقیق نشان میدهد تحریک پلاسمونی در حضور تابشهای فمتوثانیهای میتواند به تقویت جریانهای اسپینی و افزایش کارایی تولید آنها در مقیاسهای زمانی فوقسریع کمک کند. این دستاورد میتواند زمینهساز طراحی ادوات حافظه مغناطیسی با سرعت بالاتر و تجهیزات اپتوالکترونیکی نسل آینده باشد.
دستاورد پژوهشگران برای نجات محیط زیست
مگر میشود ماحصل پژوهشگران ایرانی به یکی دو مورد ختم شود، حتما که نمیشود و تصفیه فاضلابهای رنگی گواه این ادعاست.خصوصا که آلودگی منابع آبی به رنگهای صنعتی، به ویژه در صنایع نساجی و چاپ به یکی از چالشهای جدی زیستمحیطی تبدیل شده است. در همین راستا، پژوهشگران موفق به طراحی و سنتز یک هیدروژل نانوساختار خودآرا با ساختار چندعملکردی شدند که قادر است رنگ کاتیونی «کریستال ویوله» را با بازده بالا از محلولهای آبی حذف کند.این جاذب پیشرفته بر پایه صمغ زانتان اصلاح شده، نانوذرات سیلیکا و پلیمر نیمه هیدرولیز شده پلیآکریلآمید (HPAM) طراحی شده و در فرایندی سبز و بدون استفاده از عامل اتصالدهنده شیمیایی سنتز شده است.پراکندگی یکنواخت نانوذرات سیلیکا در ماتریس پلیمری و ایجاد شبکهای با تراکم بالای گروههای عاملی فعال، نقش مهمی در افزایش ظرفیت جذب و بهبود خواص تورمی این سامانه ایفا کرده است.کریستال ویوله به دلیل ساختار آروماتیک پایدار، تجزیهپذیری بسیار کندی در طبیعت دارد و حتی در غلظتهای پایین نیز میتواند اثرات سمی زیستی ایجاد کند از این رو، توسعه جاذبهای پایدار، قابل احیا و سازگار با محیطزیست، اهمیتی دوچندان یافته است. صد در صد که این مهم گامی مؤثر در مسیر توسعه فناوریهای سبز برای تصفیه آب و کاهش بار آلایندههای صنعتی است.
هزینههای خط تولید لوازم خانگی کاهشی میشود
مخابره ترقی در بخش صنعت هم خالی از لطف نیست، به خصوث که شرکتی دانشبنیان با توسعه پوششهای تبدیلی نانوزیرکونیوم، راهکاری نوین و کمهزینه برای آمادهسازی سطوح فلزی ارائه کرده؛ روشی که جایگزینی کارآمد برای پوششهای فسفاته سنتی به شمار میرود.به گفته مدیران این شرکت، استفاده از پوششهای نانوزیرکونیومی میتواند حداقل ۲۵ درصد از هزینههای مستقیم و غیرمستقیم خطوط تولید را کاهش دهد. این فرایند در دمای محیط انجام میشود، مصرف انرژی را به حداقل میرساند و برخلاف روشهای فسفاته، فاقد رسوب و لجن مزاحم است؛ مزیتی که هزینههای نگهداری را کاهش و پایداری خطوط تولید را افزایش میدهد.از دیگر ویژگیهای این فناوری، خاصیت «مولتیمتال» آن است که امکان پوششدهی همزمان قطعات آهنی، آلومینیومی و گالوانیزه را فراهم میکند.
ذرههایی که ذرههای گرد و غبار را نابود میکنند
روایت پیشرفتمان انگار سفر به دور ایران و حالا توقف در مناطق جنوبی کشور حتما با خوش خبری همراه است، بالاخره همه میدانیم ترکیب گرد و غبار و رطوبت همیشه یکی از عوامل ایجاد قوس الکتریکی و آسیب به تجهیزات شبکه برق بوده است.پیشتر پوششهای عایقی مورد استفاده برای مقابله با این مشکل، وارداتی و پرهزینه بودند.و در حالا با توسعه پوششهای عایقی نانویی در داخل کشور، امکان محافظت از تجهیزات شبکه برق در برابر شرایط محیطی سخت فراهم شده است. این پوششها با ایجاد لایهای مقاوم در برابر رطوبت و آلودگی، از ایجاد آرک الکتریکی جلوگیری کرده و به افزایش پایداری شبکه کمک میکنند.و امیدبخشتر اينکه کیفیت نمونه داخلی، همتراز نمونههای اروپایی و بالاتر از برخی نمونههای آسیایی ارزیابی شده است.
پروتز ایرانی به بازسازی کف چشم رسید
از حق نگذریم حوزه پزشکی و تجهیزاتش در ایران، همیشهِ خدا درخشان است و این بار کشور عزیزمان به جمع تولیدکنندگان ایمپلنتهای پیشرفته پیوسته است.پروتزهای قدیمی مورد استفاده در ترمیم شکستگی کف چشم، اکثرا دائمی و غیرقابل جذب بودند و خطر عفونت و عوارض بلندمدت را افزایش میدادند.ولی پروتزهای نانویی قابلجذب برای بازسازی استخوانهای صورت و به ویژه کف چشم توسعه یافتند که بعد از کاشت، به مرور زمان در بدن تجزیه میشوند و طی حدود دو تا سه سال کامل جذب خواهند شد. این ویژگی نیاز به جراحی مجدد را حذف کرده و احتمال بروز عفونت را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد، یقینا این فناوری در ارتقای ایمنی و کیفیت درمانهای جراحی فک و صورت خاصه است.
وقتی آب گلآلود گوارا میشود
ساوه و انار درجه یک، یک طرف؛ حلال مشکلات بودن یک طرف. آخر در حوزه زیرساختهای شهری هم فناوری نانو نقشآفرین بوده و در ساوه یک دستگاه نانوازن متناسب با ظرفیت تصفیهخانه آب شهر طراحی و در مدار بهرهبرداری قرار گرفته است.این سامانه بیشتر از یک سال است که به صورت مداوم فعالیت میکند و نتایج عملکرد آن مورد تأیید قرار گرفته است.استفاده از این فناوری موجب بهبود کیفیت آب، حذف آلایندهها و افزایش رضایت شهروندان شده و نمونهای موفق از کاربرد صنعتی فناوری نانو در مدیریت منابع آب کشور به شمار میرود.
نانوی ایرانی در بازارهای جهانی
اگر موافق هستید برای حسن ختام پای آمار و ارقام بنشینیم تا حالتان بیشتر جا بیاید؟ اگر پاسختان بله است بر اساس آمارهای رسمی میگوییم، تا پایان مهرماه ۱۴۰۴ نزدیک به ۱۸۰۰ محصول نانویی توسط ۴۱۶ شرکت فعال تجاریسازی شده و گواهی نانومقیاس صنعتی دریافت کردند.این محصولات در سال ۱۴۰۳ فروشی معادل ۹۷ هزار میلیارد تومان را ثبت کردهاند که نشاندهنده رشد بیش از ۵۷ درصدی نسبت به سال پیش از آن است.محصولات نانوی ایرانی علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی و جلوگیری از خروج ارز، به ۶۳ کشور در پنج قاره جهان صادر شده و در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۸۳ میلیون دلار ارزآوری داشتند.لابد میدانید امروز فناوری نانو در ایران تنها یک حوزه دانشگاهی نیست، بستری برای توسعه صنعتی، افزایش صادرات، کاهش وابستگی و ارتقای کیفیت زندگی مردم است؛ مسیری که از آزمایشگاههای تحقیقاتی آغاز شده و در بازارهای جهانی تداوم دارد.#روایت_پیشرفت#نانوفناوری #دانشمندان_ایرانی#بازار_جهانی#نانو 08:12 - 9 اسفند 1404