پژوهشگران ایرانی بمب پنهان زبالهها را خنثی کردند
توسعه فناوری بومی بازیافت باتریهای قلمی با کاهش ۸۳ درصدی رد پای کربن و استحصال فلزات با خلوص بالای ۹۹ درصد به همت پژوهشگران، ایران را در حوزه بازیافت سبز این نوع پسماند زبانزد و خبری خوب از روایت پیشرفت را گوش به گوش مخابره کرده است.
خبرگزاری فارس: «بازیافت سبز باتریهای قلمی با کاهش ۸۳ درصدی رد پای کربن»؛ این خبری است که در زمره تازهترین دستاوردهای فناورانه کشور قرار میگیرد و حاصل سالها پژوهش، آزمون و خطا و تلاش یک تیم تخصصی ایرانی در حوزه محیط زیست است.این فناوری به طور کامل در داخل کشور طراحی و توسعه یافته و پس از طی مسیر آزمایشگاهی و پایلوت صنعتی، امروز در آستانه تکمیل خط تولید و ورود رسمی به صنعت قرار دارد؛ مسیری که آن را میتوان یکی از معدود نمونههای موفق بازیافت سبز در منطقه خاورمیانه دانست.در شرایطی که بخش قابل توجهی از پسماندهای خطرناک شهری در کشور بدون مدیریت اصولی دفع میشوند، این دستاورد بومی نشان میدهد که چگونه میتوان از دل یک بحران خاموش زیست محیطی به راهکاری فناورانه، اقتصادی و پایدار رسید.
بمبهای مغفول مانده
آنچه مبرهن است در میان انبوه زبالههایی که هر روز بیصدا از کنارمان عبور میکنند، خطرهایی نهفته است که آرام و تدریجی، آب، خاک و سلامت آینده را نشانه میگیرند.باتریهای قلمی، کوچک و کماهمیت به نظر میرسند، اما در همین سکوت و بیخبری، یکی از مخربترین پسماندهای شهری به شمار میروند؛ پسماندی که سالهاست به طور جدی برای مدیریت اصولی آن در کشور اقدامی صورت نگرفته است.اما سوگند حاجوی، پژوهشگر جوان حوزه محیط زیست و بازیافت به همراه یک تیم متخصص در این حوزه کارستان کرده و مصداق شدنهای معروف ایرانی شده است.او با تشریح بیشتر این نوآوری که در خاورمیانه یکهتازی میکند میگوید: در حال حاضر متأسفانه در اغلب شهرها و استانهای کشور، تفکیک باتریهای قلمی از پسماند شهری انجام نمیشود و این باتریها همراه با زبالههای عادی دفع میشوند.به باور این پژوهشگر حتی اگر تفکیک زباله را در بهترین حالت ممکن در نظر بگیریم، باز هم باتریها معمولاً از این چرخه عبور میکنند و در نهایت وارد آب و خاک میشوند و آلودگی جبرانناپذیر به بار میآورند.
هر باتری، زخمی ماندگار بر پیکر طبیعت
انگار واقعیت به بحرانی تلخی بازمیگردد و خطر باتریها نه در اندازه، بلکه در اثر ماندگارشان نهفته است.حاجوی در این باره توضیح میدهد: بر اساس برآوردهای حداقلی، هر باتری قلمی میتواند دستکم ۲ هزار لیتر آب را آلوده کند؛ عددی که در محاسبات علمی حتی بسیار بالاتر از این مقدار برآورد میشود.او با اشاره به کنوانسیونهای بینالمللی اضافه میکند: برخی باتریهای حاوی فلزات سنگین، سالهاست که در بسیاری از کشورها منسوخ شدند، اما آمار واردات نشان میدهد که متأسفانه این نوع باتریها همچنان وارد کشور میشوند.
از دغدغه دانشگاهی تا پاسخ فناورانه
اما این روایت، تنها روایت یک بحران نیست، روایت عبور از بحران است؛ به باور این پژوهشگر جوان، مسیر حل مسئله از یک دغدغه دانشگاهی آغاز شده و امروز به یک دستاورد صنعتی رسیده است. حاجوی در این باره میگوید: حدود پنج تا ۶ سال به همراه یک تیم پژوهشی بر طراحی فرایند بومی بازیافت باتریهای قلمی کار کردیم؛ این مسیر از آزمایشگاه شروع شد و به پایلوت صنعتی رسید و در حال حاضر در آستانه تکمیل خط تولید قرار دارد.او يادآوری میکند: این فناوری بومی و حاصل دانش، تجربه و ایستادگی یک تیم ایرانی است که تلاش کرده راهکاری متناسب با شرایط زیست محیطی و صنعتی کشور ارائه دهد.
اعدادی که از یک موفقیت واقعی خبر میدهند
خلاصه کلام نقطه اوج این روایت است که علم، اقتصاد و محیط زیست را پیوند داده و کارستانی از توانمندی بومی رنگ واقعیت گرفته است.حاجوی به مدد آمار و ارقام توضیح میدهد: فرایند بازیافت طراحی شده یک بازیافت سبز است که مصرف آب بسیار پایینی دارد و میتواند تا ۸۳ درصد رد پای کربن را کاهش دهد.او اضافه میکند: در پایان این فرایند، فلزاتی با خلوص بالای ۹۹ درصد استخراج میشوند که قابلیت استفاده در صنایع مختلف را دارند و حتی امکان استحصال مواد در مقیاس نانو هم وجود دارد.گویی تحولی در حوزه پسماند را شاهد هستیم که باور به توانستن را تحقق بخشیده و روایتی از یک موفقیت واقعی است.به گفته این پژوهشگر، تاکنون بیش از ۵۰۰ هزار باتری قلمی جمعآوری شده؛ باتریهایی که در صورت ورود به محیط زیست، توانایی آلودهسازی بیش از یک میلیارد لیتر آب را داشتند.همین طور حدود ۱۰ تن باتری به همت این مجموعه دانشی وارد چرخه بازیافت و به طور رسمی وارد فاز صنعتی شده است، یعنی گامی فناورانه کلید خورده و به زودی باید در انتظار اخبار اثرگذارتر در این حوزه باشیم.
باتری؛ پسماندی که نباید بسوزد
در این بین، حاجوی به یکی از نگران کنندهترین واقعیتها اشاره میکند: یکی از دلایل آتشسوزی خودروهای حمل زباله، وجود باتری در پسماندهاست که دغدغهمندی ما را دو چندان میکند.به اعتقاد او، باتریها نباید وارد چرخه زباله شوند؛ نه فقط به خاطر آلودگی بلکه به دلیل خطرات جدی جانی و ایمنی.این پژوهشگر جوان با انتقاد از روشهای نادرست دفع ادامه میدهد: در برخی موارد، باتریها به عنوان بار در کورهها سوزانده میشوند؛ کاری که باعث بازگشت فلزات سنگین به هوا، تخریب تجهیزات صنعتی و افزایش آلودگی میشود و از نظر مهندسی مواد کاملاً مردود است.از همین رو حاجوی در پایان با نگاهی فراتر از فناوری تأکید میکند: با شرح بیشتر آسیبهای باتری قلمی، میتوان رسما اعلام کرد این یک موفقیت علمی و صنعتی است، اما بدون همراهی مردم کامل نمیشود.او به عنوان حسن ختام میگوید: باتریها مستقیماً با سلامت ما و فرزندانمان در ارتباط هستند؛ اگر این آگاهی عمومی شکل بگیرد و تفکیک باتریها جدی گرفته شود، این مسیر میتواند به یک افتخار ملی و الگویی پایدار در مدیریت پسماند کشور بدل شود.#پیشرفت#پژوهشگر #باتریها#زباله#بازيافت 08:31 - 21 بهمن 1404