نقش دوگانه هنر در سبک زندگی!
یکی از عوامل اساسی ایجاد انگیزه در مردم به یک سبک زندگی خاص و پرهیز از سبک زندگی دیگری، هنر و هنرمندان هستند!قرآن، عملکرد سامری را تشریح میکند که دانشی ویژه به دست آورده بود (طه۹۶) و با سوءاستفاده از علم خود، الگو و سرمشق رفتار زشت بنیاسرائیل در پرستش گوساله شد! او از گرایش پست بنیاسرائیل به پرستش خدای دیدنی "قَالُوا يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَٰهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ!"(اعراف۱۳۸) سوءاستفاده کرد و بر موج هیجانات و خواستهای کاذب اجتماعی سوار شد:"فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهُ خُوَارٌ!"(طه۸۸)در چنین محیطی، وجود و کلام پیامبری چون حضرت هارون علیهالسلام تأثیری نداشت!چنانکه مشاهده مکرر عینی معجزات حضرت موسی علیهالسلام نیز فاقد تأثیر بود (طه۸۵_۹۷).هنر مجسمهسازی بهعنوان نماد یک هنر بصری را سامری در مسیر انحراف فکری و انحطاط سبک زندگی بهکار گرفت درحالیکه شبیه همین هنر در زمان حکومت اسلامی حضرت سلیمان در راستای تامین اهداف درست استفاده میشد:"يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِن مَّحَارِيبَ وَ تَمَاثِيلَ وَ جِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَ قُدُورٍ رَّاسِيَاتٍ!"این هنر، شایسته شکرگزاری به درگاه الهی بود:"اِعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا!"(سبا۱۳)مثال دیگر استفاده دوگانه از هنر را میتوان در هنر سمعی شعر مشاهده کرد که در آیات انتهایی سوره مبارکه شعراء به دو جریان گمراه و مومن اشاره میشود که برای اهداف غلط یا درست از شعر استفاده میکنند:
شاعران و هنرمندان گمراه، مرجع و پیشگام و پیشوای اهل غَیّ هستند. غیّ؛ یعنی حرکت روبه عقب و پسرفت و سقوط که نقطه مقابل رشد و پیشرفت است!"الشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ!"این هنرگران که گویا طرفدار مکتب هنر برای هنر هستند و چیزی جز جلب مخاطب برایشان موضوعیت ندارد، هر موضوعی را هرچند مقدس و متعالی باشد، دستمایه بازیگری و طنازی و شعرپردازی خود قرار میدهند:"أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ!"این هنرگران، فقط حرف میزنند و شاید قلبا هم اعتقادی دارند امّا مرد میدان عمل نیستند و جایشان در صحنههای سخت خالی است:"أَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ!"در مقابل، هنرمندان اهل ایمان، مرد میدان هستند و به آنچه ایمان دارند، عمل میکنند، دائما خدا را در نظر دارند، خدا و دین خدا را اسباب بازیگری قرار نمیدهند و با سلاح هنرشان دادخواه مظلومان هستند:"إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ!وَ ذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا!وَ انتَصَرُوا مِن بَعْدِ مَا ظُلِمُوا!"(شعراء۲۲۴_۲۲۷)
08:10 - 16 آذر 1404