باز هم "لَا تَقُولُوا رَاعِنَا"
قرآن کریم، درباره منطق و سبک سخنوری، دستورات جدی و متعددی دارد؛ زیرا سخن را بخشی از عملکرد انسان میداند که بر تثبیت باورها و تنظیم رفتارها اثر اساسی دارد:"قُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا!يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ!وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ!"(احزاب۷۰_۷۱) به چند نمونه از تاکیدهای قرآن کریم توجه کنیم:۱. سخنوری نرم با هدف تذکرپذیری یا باورپذیری در مخاطب:"فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا!لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ!"(طه۴۴)۲. سخنوری نیکو و دلنشین با عموم مردم:"قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا!"(بقره۸۳)۳. سخنوری دقیق و بدون کم و زیاد که مایه صلاح روابط اجتماعی و حفظ حقوق دیگران میشود:"وَ لْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا!(نساء۹)۴. سخنوری متعارف، بدون زنندگی و با رعایت حال مخاطب:"قُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوفًا!"(نساء۵)۵. سخنوری رسا و بدون ابهام و دوپهلویی بهویژه درباره مسئولان ارشد حکومت و خواص اثرگذار جامعه تا مخاطب مقصود ما را خوب درک کند:"قُل لَّهُمْ فِي أَنفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِيغًا!"(نساء۶۳).صراحت در سخن حق و پهلو ندادن به دشمن، آنقدر برای قرآن مهم است که حتی از بهکار بردن واژههای دوپهلویی که ممکن است مورد سوءاستفاده دشمنان واقع شود، نهی میکند. در آیه ۱۰۴ سوره بقره، خطاب به مردم جامعه اسلامی توصیه میکند از کلمه دوپهلوی "راعِنا" استفاده نکنند و بجای آن از کلمه صریح "اُنظُرنَا" استفاده کنند!"يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا،لَا تَقُولُوا رَاعِنَا وَ قُولُوا انظُرْنَا!"
19:58 - 20 مرداد 1404