نور، نور را میشناسد؛ روایت یک نماز تاریخی
نماز آیتالله جوادی آملی بر پیکر قائد شهید، فراتر از یک آیین فقهی، تجلی پیوند حکمت و ولایت بود. در این یادداشت، آن لحظه تاریخی را از منظری عرفانی واکاوی میکنیم؛ جایی که حقیقتِ حکمت بر حقیقتِ شهادت شهادت داد، چرا که نور، نور را میشناسد.
نمازِ عالمِ ربانی، آیتاللهالعظمی جوادی آملی، بر پیکر مطهر قائد شهید، لحظهای بود که در آن، عرفانِ نظری، حکمتِ قرآنی و ولایتِ شهید در یک نقطه به هم رسیدند؛ نقطهای که در آن «عالمِ شاهدِ حقیقت» بر «امامِ واصلِ به حقیقت» نماز میگزارد. در این نمازِ تاریخساز، فقه، صورتِ ماجرا بود؛ عرفان، سیرتِ آن؛ و ولایت، حقیقتِ جاری در میان این دو.۱. نمازِ عالمِ واصل بر امامِ واصلدر سنت عرفانی شیعه، نماز میّت، «شهادتِ سالک بر سلوکِ سالک» است. وقتی نمازگزار کسی باشد که عمر خویش را در تفسیر آیاتِ لقاء، فناء و بقاء بالله گذرانده؛ و میّت، امامی باشد که حیاتش سراسر «هجرت الی الله» بوده، نماز از سطح فقهی عبور کرده و به بیانی عرفانی از وصول تبدیل میشود. در این لحظات، عالمِ ربانی بر امامی نماز میگزارد که مرگش، مرگ نبود؛ بلکه عبور بود؛ چرا که به نصّ قرآن کریم: «وَ لا تَحسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلوا فی سَبیلِ اللهِ أمواتاً». این نماز، شهادتِ عالم بود بر اینکه امام، در حقیقت، زندهتر از زندگان است.
۲. رازِ تکبیر چهارم: لحظهٔ کشفِ لقاءتکبیر چهارم، در ظاهر، محلّ دعاست؛ اما در باطن، بابِ کشفِ حقیقتِ رجوع است. در عرفان شیعی، تکبیر چهارم لحظهای است که سالک، «فناء» را مشاهده میکند و «بقاء بالله» را تصدیق. آیتالله جوادی آملی که دههها مفسّرِ آیاتِ رجوع بوده است، در این تکبیر، دعایی بر زبان آورد که از جنسِ شهودِ عرفانی بود. دعایی که شهادتی بود بر اینکه قائد شهید به لقاءالله رسیده؛ درخواستی بود برای بقاء و ثباتِ امتی که امامِ حاضرش را در مقام شهادت دیده؛ و تأکیدی بود بر اینکه خونِ امام، بابی از تجدید عهد ولایی است. این دعا، منحصر و یگانه بود؛ زیرا تنها کسی میتواند چنین کلامی بر زبان جاری کند که حقیقتِ لقاء را چشیده، نه فقط خوانده باشد.۳. پیوند دو نور: حکمتِ جوادی و ولایتدر این نماز، دو نور به هم رسیدند: نورِ حکمتِ جوادی و نورِ ولایت. عرفان میگوید: «نور، نور را میشناسد» و در این نماز، نورِ حکمت، نورِ ولایت را تصدیق کرد. نمازِ عالمِ ربانی بر امامِ شهید، تجسمِ این حقیقت بود که: امام در مقام شهادت به بقاء بالله رسیده؛ و عالم در مقام نماز، به شهودِ این بقاء نائل شده است.
۴. پیام عرفانی این نماز برای جهاناین نماز، پیامی فراتر از سیاست و تاریخ، بلکه پیامی عرفانی و جهانی داشت. پیام این است: امامِ شهید، در مرگ، به حیاتِ اعلی رسیده است؛ امت، در سوگ، به بیداریِ اعلی میرسد؛ و مرجعیتِ حکمت، با امامتِ شهادت، یک حقیقتِ واحد را تشکیل میدهند. این نماز، اعلام کرد که شهادتِ امام، پایان نیست؛ بلکه آغازِ دورهٔ حضورِ معنویِ او در تاریخ است.#آیت_الله_جوادی_آملی #قائد_شهید #شهادت #نماز_میّت #ولایت #ایران #قم#رهبر_شهیدم 19:03 - 16 تیر 1405