تکنولوژی اف۳۵ از کدام جنگنده روسی کپی شد؟

بسیاری از پژوهشگران نظامی معتقدند طرح ساخت جنگنده اف ۳۵ بی از روی جنگنده روسی یاک ۱۴۱ کپی شده است.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس _ در تاریخ هوانوردی نظامی، ادعای کپی‌برداری یک طرح از طرحی دیگر همواره موضوع بحث‌های فراوانی بوده است. یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های دهه‌های اخیر، ارتباط میان جنگنده نسل پنجم آمریکایی، اف ۳۵ بی و یک پروژه جاه‌طلبانه اما ناتمام از اواخر دوران شوروی، یعنی یاکولف یاک-۱۴۱ است. برای درک دقیق این ارتباط، باید از عبارت ساده کپی‌برداری فراتر رفته و به تحلیل فنی و بررسی زمینه تاریخی و انتقال فناوری پرداخت.
یاک 141 ، پرچمدار تکنولوژی هوانوردی شوروی
در دهه ۱۹۷۰، نیروی دریایی شوروی با معرفی جنگنده یاک-۳۸ (Yak-38 Forger) وارد عرصه هواپیماهای با قابلیت برخاست و فرود عمودی (VTOL) شد. با این حال، یاک-۳۸ یک جنگنده فروصوت با محدودیت‌های شدید در برد، سرعت و ظرفیت حمل سلاح بود. برای رفع این نواقص، دفتر طراحی یاکولف مأمور توسعه یک جنگنده رهگیر فراصوت با قابلیت عمودپرواز شد. نتیجه این تلاش، یاک-۱۴۱ بود که اولین پرواز خود را در سال ۱۹۸۷ انجام داد. در تصویر پایین یاک ۱۴۱ و یاک ۳۸، عمودپرواز های شوروی با مشاهده میکنید:
یاک-۱۴۱ یک شاهکار مهندسی در زمان خود محسوب می‌شد. راه‌حل فنی آن برای دستیابی همزمان به سرعت فراصوت و قابلیت پرواز عمودی، استفاده از یک سیستم پیشرانه ترکیبی بود:1. موتور اصلی (Lift/Cruise Engine): یک موتور توربوفن قدرتمند مدل Soyuz R-79V-300 با قابلیت پس‌سوز در انتهای بدنه نصب شده بود. ویژگی کلیدی این موتور، نازل متحرک آن بود که می‌توانست تا ۹۵ درجه به سمت پایین بچرخد و نیروی رانش را از حالت افقی به عمودی تغییر دهد.2. موتورهای لیفت (Lift-Jets): دو موتور توربوجت کوچک‌تر مدل Rybinsk RD-41 به صورت عمودی درست پشت کابین خلبان نصب شده بودند. این موتورها فقط در مراحل برخاست، فرود و شناوری عمودی روشن می‌شدند تا نیروی بالابرنده اضافی در جلوی هواپیما تولید کرده و تعادل آن را حول مرکز ثقل حفظ کنند.
این پیکربندی به یاک-۱۴۱ اجازه داد تا به سرعت ۱.۷ ماخ دست یابد و در عین حال، بدون نیاز به باند پرواز، به صورت عمودی عملیات انجام دهد. این هواپیما در سال ۱۹۹۱ موفق به ثبت ۱۲ رکورد جهانی در کلاس خود شد و توانایی‌های بالقوه خود را به اثبات رساند.
فروپاشی شوروی و قربانی سیاست شدن ابرطرح هوانوردی با وجود موفقیت‌های فنی چشمگیر، سرنوشت یاک-۱۴۱ با تحولات سیاسی گره خورد. در اکتبر ۱۹۹۱، یک حادثه در حین فرود آزمایشی بر روی ناو هواپیمابر ادميرال گورشکوف به یکی از پیش‌نمونه‌ها آسیب جدی وارد کرد. این حادثه، همراه با بحران اقتصادی شدید و فروپاشی قریب‌الوقوع اتحاد جماهیر شوروی، منجر به قطع کامل بودجه پروژه شد. دفتر طراحی یاکولف با یک فناوری اثبات‌شده اما بدون مشتری و سرمایه باقی ماند و پروژه یاک-۱۴۱ رسماً لغو گردید.
برنامه JSF و چالش نسخه عمودپرواز اف ۳۵همزمان در آمریکا، برنامه جنگنده تهاجمی مشترک (JSF) با هدف ساخت یک جنگنده نسل پنجم برای سه شاخه نظامی در جریان بود. چالش‌برانگیزترین بخش این برنامه، طراحی نسخه F-35B با قابلیت برخاست کوتاه و فرود عمودی (STOVL) برای سپاه تفنگداران دریایی بود. شرکت لاکهید مارتین، به عنوان یکی از رقبای اصلی این برنامه، برای حل این معمای فنی پیچیده به دنبال راه‌حل‌های نوآورانه بود. تعامل یاکولف و لاکهید مارتین، انتقال هدفمند دانش فنیدر این نقطه زمانی، مسیر دو پروژه به هم رسید. در دهه ۱۹۹۰، لاکهید مارتین به صورت رسمی وارد یک مشارکت مالی و فنی با دفتر طراحی یاکولف شد. این یک همکاری استراتژیک بود که در آن لاکهید به داده‌های فنی و تجربیات ارزشمند یاکولف از پروژه یاک-۱۴۱ دسترسی پیدا کرد. این داده‌ها شامل نتایج آزمایش‌های تونل باد، داده‌های پروازی، و مهم‌تر از همه، جزئیات طراحی سیستم پیشرانه و کنترل پرواز بود.
تأثیر کلیدی یاک-۱۴۱ بر F-35B در دو حوزه اصلی قابل مشاهده است:1. مفهوم تعادل و پیکربندی پیشرانه: اگرچه F-35B از موتورهای لیفت جداگانه مانند یاک-۱۴۱ استفاده نمی‌کند، اما از همان مفهوم پایه‌ای برای حفظ تعادل بهره می‌برد: یک منبع نیروی بالابرنده در عقب (نازل چرخان متحرک موتور اصلی) و یک منبع نیروی بالابرنده در جلو.لاکهید این ایده را با جایگزین کردن موتورهای لیفت (که وزن مرده در پرواز افقی بودند) با یک فن بالابرنده (LiftFan) تکامل داد. این فن نیروی خود را از طریق یک شفت از موتور اصلی می‌گیرد و از نظر مهندسی، راه‌حلی بهینه‌تر است.
2. طراحی نازل چرخان : مهم‌ترین و مستقیم‌ترین میراث فنی یاک-۱۴۱ در F-35B، استفاده از مکانیزم نازل چرخان سه‌تکه (Three-Bearing Swivel Duct - 3BSD) است. این طراحی پیشرفته که توسط مهندسان یاکولف برای به حداقل رساندن افت نیرو هنگام چرخش نازل توسعه یافته بود، توسط لاکهید مارتین خریداری، مطالعه و بهینه شد و سپس در موتور F135 جنگنده F-35B به کار گرفته شد. این مکانیزم، ستون فقرات قابلیت STOVL در F-35B است.
هرچند اف ۳۵ تفاوت های بنیادینی در زمینه های طراحی، الکترونیک و اویونیک با یاک ۱۴۱ دارد ، با این حال، مشخصا تحقیقات و تکنولوژی های دخیل در پروژه یاک ۱۴۱ تاثیر شگرفی بر توسعه بخش فنی و موتور نسخه عمودپرواز اف ۳۵ گذاشتند.
در حقیقت، آنچه رخ داد یک انتقال فناوری هدفمند بود. لاکهید مارتین ، دانش فنی و تجربیات یک پروژه موفق اما متوقف‌شده را خریداری کرد تا ریسک، زمان و هزینه توسعه نسخه عمودپرواز جنگنده خود را به شدت کاهش دهد. مهندسان یاکولف مسیر دشوار اولیه را پیموده و راه‌حل‌های بنیادی را یافته بودند؛ لاکهید مارتین بر پایه آن دانش، یک راه‌حل پیشرفته‌تر و بهینه‌تر را مهندسی کرد. بنابراین، یاک-۱۴۱ به عنوان یک کاتالیزور فنی و طرح مادر شناخته می‌شود که آمریکایی ها از فناوری آن برای توسعه پرچمدار ناوگان نسل پنجم خود بهره بردند.#اف۳۵#ارتش_آمریکا#لاکهید_مارتین#یاک#نیروی_دریایی#شوروی
01:51 - 20 مهر 1404
علم و پیشرفت
فناوری‌های پیشرفته
هوافضا

6 بازنشر12 واکنش
80٫1k بازدید


9 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌.. پویا‌
@user17078497541220 مهر 1404
در پاسخ به
عمود پرواز بودن برای اکثر خریداران f35 مهم نیست ولی همین موضوع پیچیدگی ساخت و خرابی های احتمالی را به شدن افزایش داده

تصویر نمایه‌ی ‌رحمان ۲‌
@Rahman12220 مهر 1404
در پاسخ به
مطلب جالبی بود ولی همه نسخه های f35 که عمود پرواز نیستند اساسا در آن برهه زمانی ساخت یاک ۱۴۱ سیستمهای الکترونیک به این نحو توسعه نیافته بود. بعلاوه در f35 کلیه راکتها و بمبها داخل محفظه داخلی هواپیما می باشند. لذا تیتر درستی برای مطلب انتخاب نشده است

@user17078468566420 مهر 1404
در پاسخ به
وقتی باید بودجه خوب صرف امکانات دانشگاه ها و پژوهشگاه ها میکردیمراهبرد و هدف و مسیر پژوهشی و... تعریف میکردیم.نکردیم.خودکرده را تدبیر نیست

@user17416829836620 مهر 1404
در پاسخ به
بسیاری از صنایع نظامی و هوایی روسیه و صنایع راداری از تکنولوژی اروپایی کپی برداری و خریداری و یا ..... شده اند و بیس اروپایی دارند، از بیش از یکصد سال پیش و این چیزی نیست که حتی خود روسها انکار کنند پس اگر اطلاعات کلی درستی ندارید تصور و ذهنیت اشتباه نسازید.

@Hamed135720 مهر 1404
در پاسخ به
هواپیماهای عمود پرواز از سال ۱۹۶۰ شروع به کار کردن وانگلستان سازنده این سبک پروازی هست ونمونه هواپیمای هریر ۱۹۷۸ تا بحال در ۵کشور دنیا از جمله امریکا در حال پروازه و شوروی در حال تلاش برای بدست آوردن این تکنولوژی بود هواپیماهای هریر بیشتر از ۴۵سال درحال خدمت هستند و انگلستان هریر های خود را از رده خ…نمایش بیشتر

در پاسخ به
ادبیات این مطلب نامناسب است
زر مفت

تصویر نمایه‌ی ‌مهران حسینی‌
@Ya_hossein25 مهر 1404
در پاسخ به
نیروی هوایی آمریکا قدرت مند ترین و مدرن ترین نیروی هوایی جهان هست و این بر هیچکس پوشیده نیست بجای توهم با واقعیت برتری تکنولوژی طرف مقابل کنار بیایید

تصویر نمایه‌ی ‌فرید کیومرثیان‌
@Kiumarseyan17 آبان 1404
در پاسخ به
تصویر نمایه‌ی ‌فرید کیومرثیان‌
فرید کیومرثیان

@Kiumarseyan  •  16 مرداد 1404

چگونه جنگده های نسل قدیم خود را رادگریز کنیم؟!مراحل کلیدی رادارگریز کردن جنگنده‌ ها چیست؟!

نمایش گزارش