ایجاد نشاط در دانشگاه با پیشرفت علمی ممکن است نه اردوی مختلط/ دانشگاه نسل سوم باید پاسخگوی حجم بالای دانشآموختگان بیکار باشد
معاون پژوهش و فناوری سابق وزارت علوم با اشاره به افت پیشرفت علمی و فرهنگی کشور در دولت یازدهم، گفت: گویا مسئولان فکر میکنند موسیقیهای مدل غربی یا اردوهای مختلط سبب نشاط در دانشگاه میشود، ولی نشاط محیط علمی به کار و پژوهش است.
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، وزارت علوم دولت یازدهم از ابتدای کار، فعالیت خود را با حاشیه آغاز کرد به طوریکه مجلس به گزینه معرفی شده رئیس جمهور رأی اعتماد نداد و جعفر توفیقی به عنوان سرپرست بر کرسی عالی آموزش عالی نشست.حتی با مشخص شدن وزیر علوم، یک سال هم نگذشت که نمایندگان مجلس به استیضاح وزیر رأی دادند و دوباره وزارت علوم با سرپرستی اداره شد تا اینکه محمد فرهادی به عنوان وزیر علوم آمد و بیشترین شعاری که از وی شنیدیم در حوزه مأموریتگرایی و کارآفرینی دانشگاهها بود.شاید یکی از بهترین ارزیابیها در رابطه با چگونگی عملکرد وزارت علوم در حوزههای مختلف بخصوص در حوزه علمی و بخصوص در زمینه مأموریتگرایی و کارآفرینی را بتوان از محمد مهدینژاد نوری شنید.با وی که عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی مالکاشتر و یکی از پژوهشگران کشورمان است و در دولت دهم مسئولیت معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم را برعهده داشت به گفتوگو نشستیم.
فارس: باتوجه به اینکه در آستانه ماههای پایانی دولت یازدهم هستیم عملکرد وزارت علوم را چطور ارزیابی میکنید؟مهدینژاد نوری: زمانی که میخواهیم وزارت علوم را بررسی کنیم باید به یک سری شاخصها توجه کنیم که وظایف و مأموریتهای این وزارتخانه موردتوجه قرار میگیرد، مانند وظایف آموزشی، فرهنگی، علمی، مشارکت در اقتصاد مقاومتی، موضوع بورسیهها، تقویت زیرساختها، فعالیتهای عمرانی، مدیریت دانشگاه آزاد، ارتباطات و همکاریهای بینالمللی، نسبت استاد و دانشجو و مسائل دیگری که جزو وظایف وزارت علوم استدر بعد پیشرفت علمی، اگر سالانه رشد 10 درصدی داشتیم، یک رشد نرمال و عادی بود که بین 2015 و 2016 محقق شد، ولی به دلیل اینکه سالهای قبل از آن افت داشتیم، نتوانستیم به پیشرفت برسیم.اگر با یک رشد نرمال پیش میرفتیم، امروز باید در پایگاه اسکوپوس 50 هزار مقاله و در پایگاه وبآوساینس حدود 40 هزار مقاله داشتیم، ولی در حال حاضر این ارقام کمتر است، یعنی ما حتی با رشد عادی نیز پیش نرفتیم و حتی در برخی سالها رشد منفی داشتیم.در حالی که تعداد دانشجویان دکتری از 40 تا 50 هزار به بالای 110 هزار رسید و در حال حاضر بیش از 800 هزار دانشجوی کارشناسی ارشد و دکترای حرفهای داریم که اینها باید مقالات علمی ـ پژوهشی بنویسند، بنابراین یک رشد عادی در زمینه علم انتظار دور از دسترسی نبوده است.
* دوستان گزارش دهند که طرح شاعا چه شدفارس: از نظر تجهیزات آزمایشگاهی و امکانات پژوهشی چه پیشرفتهایی داشتهایم؟مهدینژاد نوری: در بحث آزمایشگاهها، ببینید چه ضوابط و روابطی برقرار کردند تا دانشجویان بتوانند از امکانات دانشگاههای مختلف استفاده کنند، بحث شبکه آزمایشگاهی علمی ایران مطرح بود که دوستان باید گزارش دهند چقدر این طرح عملیاتی شددر اروپا یکی از مسائلی که بهطورجدی دنبال میشود این است که امکانات گرانقیمت را به صورت مشترک استفاده میکنند که ما در این زمینه گزارشی ندیدیم.فارس: وزارت علوم در سالهای اخیر در زمینه همکاریهای علمی بینالمللی به پیشرفتی رسیده است؟مهدینژاد نوری: در همکاری علمی و بینالمللی همواره گزارش سفر هیأتهای علمی را میشنویم اما گزارشی از میزان عملیاتی شدن پروژهها نشنیدهایم.حداقل من گزارشی ندیدهام که چه تعداد پروژه مشترک با کشورهای دیگر عملیاتی شده، چه تعداد دانشجو و چه تعداد عضو هیأت علمی در همکاریهای علمی بینالمللی دخیل هستند.فارس: طرحهای کلان ملی در دوره شما کلید خورد، این طرحها در دولت یازدهم چه سرنوشتی داشته است؟مهدینژاد نوری: در بحث مشارکت در اقتصاد مقاومتی که به طرحهای کلان و بحث کارآفرینی نیز متصل است، ببینید چقدر فعالیت شده است.
* وزارت علوم علم کشور را پایینتر از خطی که تحویل گرفته بود تحویل دادفهرست طرحهای کلان را ببینید، هواپیمای 150 نفره، پلتفرم خودروی ملی، واکسن انسانی، شیرینسازی آب، منظومه ماهوارهای 12تایی، مطالعات امنیت اجتماعی و 38 طرح کلان که هم به نیازهای حال و آینده جامعه پاسخ دهد و هم بحث کارآفرینی و اشتغال توسعه یابد، این مسئله رسالت طرحهای کلان بود، ولی انجام نشددر بحث فضایی نیز مجموعه را چهار تکه کردند که هیچ کدام از پس کار بزرگ برنیامدند و فقط وعده دادند.بحث علوم انسانی، بحث تفسیر علوم قرآنی و زبان فارسی هم در طرحهای کلان مطرح بود که سبب کارآفرینی و ایجاد شغل میشد، ولی در این دوره از وزارت علوم به این طرحها عنایتی نشد.فارس: دلیل ناکامیها چیست؟مهدینژاد نوری: البته این مسائل دلایل مختلفی دارد، از نگاه مدیران بالایی دولت تا مدیران پایینتر در این مسئله اثرگذار هستند، در حالی که تأکیدات مقام معظم رهبری و جلوگیری از کندی روند پرشتاب علمی را داشتیم، در بهترین حالت میتوانیم بگوییم وزارت علوم، علم کشور را پایینتر از سال 92 که آن را تحویل گرفت، تحویل داد.
* بیشتر بیکاران از فارغالتحصیلان دانشگاهی هستند، دانشگاه مأموریتگرا این مسأله را پاسخ دهدفارس: وزیر علوم همواره در سخنرانیها و مصاحبههایش بر مأموریتگرایی، ایجاد دانشگاه نسل سوم و کارآفرینی تأکید میکند، این مسأله تا چه حد در دانشگاهها محقق شده است؟مهدینژاد نوری: در بحث کارآفرینی و اشتغال و کیفیت آموزشی که با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارد، عمدتاً همان محتوا تدریس شده است و بازنگری صورت نگرفته، در صورتی که تأکید مقام معظم رهبری به خصوص در حوزههای علوم اجتماعی و علوم انسانی بازنگری در محتوا بوده است که در این زمینه توفیقی نمیبینیمبر اساس صحبتهای مسئولان دانشجویان مهارت لازم برای ورود به بازار را ندارند و میزان بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی حدود 20 درصد است.در پایان سال 95 میزان بیکاری 12.4 درصد بوده، یعنی بیشترین بیکاری در بین دانشآموختگان دانشگاهی بوده است.امروز در دنیا که دانشگاه نسل سوم و کارآفرین ایجاد شده است، نمیتوان گفت دانشگاهها فقط باید به امر تربیت بپردازند و کاری به اشتغال نداشته باشند، بلکه یک دانشگاه نسل سوم باید بررسی کند که جامعه به چه تعداد ظرفیت در چه رشتهای نیاز دارد و در راستای اهداف چشمانداز جامعه پذیرش دانشجو داشته باشد، ترکیب زن و مرد و جغرافیا باید برای پذیرش دانشجویان بررسی شود و وزارت علوم باید در این زمینه مسئولانه برخورد کند.
وزارت علوم باید از ظرفیتهای قانونی استفاده کند که عمده فارغالتحصیلان بتوانند در چرخه اقتصاد کشور وارد شوند، بحثهای محفوظاتی، کارآفرین نیست، بلکه این مسائل نیازمند بازنگری و تغییر و تحول است* دانشگاهها در بحث فرهنگی افت داشتند؛ گویا مسئولان فکر میکنند پخش موسیقی غربی نشاط میآوردفارس: دولت یازدهم با شعار ایجاد شور و نشاط در دانشگاهها آمد، این مسأله تا چه حد در دانشگاهها محقق شد؟مهدینژاد نوری: در بحث فرهنگی بسیاری از جریانهای زاویهدار با فرهنگ اصیل مردم و ارزشها و مبانی نظام و انقلاب، تحرک بیشتری در دانشگاهها پیدا کردند و نمیبینیم زمینهای برای فعالیت افراد ارزشی فراهم شود.سند دانشگاه اسلامی همزمان با دولت یازدهم در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد، ولی اساساً کنار گذاشته شد،در بحث فرهنگی نیز شاهد پیشرفت نبودیم، با وجود اینکه طبق قانون باید نسبت استاد به دانشجو بهبود بخشیده شود، هنوز بسیاری از دانشجویان بورسیه بلاتکلیف هستند.یکی از مسائلی که همیشه در دانشگاهها مورد توجه تمامی دولتها بوده این است که امید و نشاط در دانشگاه فراهم شود که با امید به آینده بتوان از ظرفیتهای جوانی استفاده کرد، ولی در حال حاضر حالت کمانگیزگی و بیانگیزگی را در دانشگاهها مشاهده میکنیم و دانشجویان با این سوال مواجهند که درسها به چه دردشان میخورند.
گویا مسئولان فکر میکنند موسیقیهای مدل غربی یا اردوهای مختلف سبب ایجاد شور و نشاط میشود، در حالی که شور و نشاط محیط علمی به کار و پژوهش است که در این زمینه شاهد افت وضعیت فرهنگی بودیمپروژههای عمرانی نیز ناقص مانده است.در بخش آموزشی هم دانشگاه آزاد بدون اینکه ضوابط قانونی را رعایت کند، هر کار خواست انجام داد و وزارت علوم نتوانست با اقتدار عمل کند، دانشگاه آزاد بدون امکانات و زیرساخت ظرفیت را افزایش داد.انتهای پیام/.
12:31 - 29 فروردین 1396
2 بازنشر
11 بازدید
1 پاسخ