بازنمایی بخشنامه مقابله با جاسوسی بهمثابه محدودیت دینی در روایت محبتنیوز
رسانه «محبتنیوز» در گزارشی به بخشنامه وزارت اطلاعات درباره اجرای تبصره ماده ۴ قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» واکنش نشان داده است. در این بخشنامه، مصادیق شبکهها، رسانهها، حسابهای مجازی و اشخاص معاند مشخص شده و نام شماری از رسانههای فارسیزبان مسیحی، از جمله شبکه محبت، شبکه هفت، ستسون و نجات، در میان ۴۴ رسانه و شبکه اعلامشده دیده میشود. براساس این ابلاغیه، همکاری رسانهای، تبلیغی یا اطلاعرسانی با رسانهها و حسابهای درجشده در فهرست، در صورت تحقق شرایط مقرر در قانون، میتواند زمینه پیگرد قضایی را فراهم کند. ارسال عکس، فیلم، اطلاعات و سایر محتواها برای این رسانهها نیز از جمله رفتارهایی معرفی شده که ممکن است مشمول مقررات قانونی شود. محبتنیوز انتشار این فهرست را در امتداد محدودیتهای اعمالشده بر جریان اطلاعرسانی در شرایط جنگی دانسته و به هشدارهای پیشین وزارت اطلاعات و قوه قضاییه درباره ارتباط با رسانههای معاند اشاره کرده است.با این حال، گزارش محبتنیوز موضوع را صرفاً در چارچوب اجرای یک قانون امنیتی بررسی نمیکند، بلکه آن را به سابقه محدودیت فعالیت نهادهای مسیحی فارسیزبان در ایران پیوند میزند. این رسانه با اشاره به تعطیلی برخی کلیساهای فارسیزبان، محدود شدن مؤسسات وابسته به مسیحیان و برخورد با کلیساهای خانگی، شبکههای مسیحی خارج از کشور را نهادهایی معرفی میکند که خلأ ناشی از محدودیت فعالیتهای مذهبی در داخل ایران را پوشش میدهند. در این روایت، برنامههای آموزشی، موعظهها، مطالعات کتاب مقدس و سرودهای مسیحی، مهمترین کارکرد این شبکهها عنوان میشود.
از منظر تحلیل گفتمانی، این نحوه روایت نمونهای از تلاش محبتنیوز برای بازتعریف یک اقدام امنیتی در قالب «محدودیت دینی» است. قرار گرفتن برخی شبکههای تبشیری در فهرست رسانههای معاند، در متن این رسانه نه بخشی از سیاست مقابله با جاسوسی، همکاری با کشورهای متخاصم یا فعالیت شبکههای رسانهای برونمرزی، بلکه نشانهای از تداوم فشار بر مسیحیان و جلوگیری از فعالیت آزادانه مذهبی بازنمایی میشود. به این ترتیب، موضوع از حوزه امنیت ملی به حوزه آزادی دین و حقوق اقلیتها منتقل میشود.این جابهجایی معنایی به محبتنیوز امکان میدهد که میان محدودیت فعالیت کلیساهای فارسیزبان در داخل کشور و فعالیت شبکههای رسانهای مسیحی در خارج از ایران رابطهای مستقیم برقرار کند. در این چارچوب، رسانههای تبشیری نه بازیگرانی فعال در منازعات سیاسی و رسانهای، بلکه جایگزینهایی طبیعی و اجتنابناپذیر برای نهادهای مذهبی محدودشده معرفی میشوند. چنین روایتی، فعالیت این شبکهها را عمدتاً به آموزش دینی، موعظه و پاسخگویی به نیازهای معنوی مخاطبان تقلیل میدهد.در مقابل، بُعد سیاسی و رسانهای عملکرد این شبکهها در گزارش محبتنیوز کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بخشی از فعالیت رسانههای تبشیری فارسیزبان، علاوه بر برنامههای مذهبی، به پوشش مسائل سیاسی، بازنشر روایتهای معارض، برجستهسازی پروندههای حقوق بشری و جهتدهی افکار عمومی درباره جمهوری اسلامی اختصاص دارد. نادیده گرفتن این لایه سیاسی، به رسانه امکان میدهد تصویری صرفاً دینی از خود و شبکههای همسو ارائه کند و قرار گرفتن آنها در فهرست رسانههای معاند را فاقد هرگونه زمینه امنیتی یا سیاسی نشان دهد.
محبتنیوز همچنین با پیوند زدن بخشنامه وزارت اطلاعات به برخوردهای پیشین با کلیساهای خانگی و محدودیت فعالیت مسیحیان فارسیزبان، نوعی تداوم تاریخی از «سرکوب دینی» ترسیم میکند. در این روایت، اقدام جدید نه واکنشی به شرایط امنیتی یا فعالیت رسانههای برونمرزی، بلکه حلقهای دیگر از زنجیره فشار بر مسیحیان قلمداد میشود. این شیوه صورتبندی، به تقویت موقعیت قربانی برای رسانههای تبشیری و ایجاد همدلی عاطفی با آنها کمک میکند.به بیان دیگر، محبتنیوز از طریق انتخاب و چینش اطلاعات، دو سطح متفاوت را در یکدیگر ادغام میکند: نخست، محدودیتها و مسائل مربوط به آزادی فعالیت مذهبی مسیحیان در داخل کشور و دوم، فعالیت سیاسی و رسانهای شبکههای برونمرزی. در نتیجه این ادغام، هرگونه برخورد با رسانههای تبشیری بهطور مستقیم بهعنوان برخورد با مسیحیت و آزادی دینی تفسیر میشود، بدون آنکه تفاوت میان یک نهاد عبادی، یک کلیسای محلی و یک شبکه رسانهای سیاسی مستقر در خارج از کشور بهروشنی توضیح داده شود.بنابراین، گزارش محبتنیوز را نمیتوان صرفاً یک خبر درباره بخشنامه وزارت اطلاعات دانست. این متن یک کنش گفتمانی هدفمند است که میکوشد اقدام امنیتی حاکمیت را در قالب «سرکوب دینی» بازنمایی کند، نقش سیاسی رسانههای تبشیری را در حاشیه قرار دهد و آنها را بهعنوان قربانی محدودیتهای مذهبی معرفی کند. در این چارچوب، محبتنیوز تلاش میکند مشروعیت اقدام حاکمیت را زیر سؤال ببرد و همزمان جایگاه رسانههای مسیحی برونمرزی را بهعنوان مدافعان آزادی دین و جایگزین نهادهای مذهبی داخلی تثبیت کند.
در مجموع، تحلیل این روایت بدون توجه همزمان به دو بُعد دینی و سیاسی فعالیت رسانههای تبشیری، تصویری ناقص ارائه میدهد. همانگونه که تقلیل تمام فعالیتهای این شبکهها به اقدام امنیتی نمیتواند پیچیدگی موضوع را توضیح دهد، معرفی آنها بهعنوان رسانههایی صرفاً مذهبی نیز بخشی از واقعیت فعالیت سیاسی، رسانهای و هویتی آنها را پنهان میکند. متن محبتنیوز با برجستهسازی بُعد دینی و حذف یا کمرنگ کردن بُعد سیاسی، میکوشد مناقشهای امنیتی و رسانهای را به مسئلهای درباره آزادی مسیحیان و محدودیت دینی تبدیل کند.
11:44 - 29 تیر 1405
7132 بازدید
