شیر؛ طلای سفید سلامت استخوانها
مصرف متعادل روزانه ۲ تا ۳ واحد لبنیات در بزرگسالان به دلیل تأمین کلسیم با جذب بالا، نقش مؤثری در حفظ تراکم استخوان، پیشگیری از پوکی استخوان و کاهش خطر پرفشاری خون دارد.
به گزارش خبرگزاری فارس از شهرکرد، شیر به عنوان یکی از کاملترین و مغذیترین مواد غذایی در سبد مصرفی بشر جایگاه ویژهای داشته است. این ماده که به عنوان «طلای سفید» شناخته میشود، نه تنها منبعی غنی از پروتئینهای باکیفیت و کلسیم ضروری برای سلامت استخوانهاست، بلکه مجموعهای پیچیده از ویتامینها (بهویژه ویتامینهای گروه B و D)، مواد معدنی مانند فسفر و پتاسیم، و اسیدهای چرب مورد نیاز بدن را در خود جای داده است.مصرف شیر فراتر از تأمین نیازهای اولیه بدن، به عنوان یکی از ارکان سلامت عمومی در جوامع مختلف شناخته شده است؛ چرا که این نوشیدنی نقشی کلیدی در رشد کودکان، تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماریهای مزمنی نظیر پوکی استخوان ایفا میکند. با این حال، در سالهای اخیر، مباحث جدیدی پیرامون تنوع محصولات لبنی، روشهای فرآوری و تفاوتهای بیولوژیکی در هضم لاکتوز مطرح شده است که اهمیت آگاهی از نحوه مصرف بهینه آن را دوچندان میکند.مصرف متعادل روزانه ۲ تا ۳ واحد لبنیات در بزرگسالان (هر واحد معادل یک لیوان شیر یا ماست یا دو لیوان دوغ و …) به دلیل تأمین کلسیم با جذب بالا، نقش مؤثری در حفظ تراکم استخوان، پیشگیری از پوکی استخوان و کاهش خطر پرفشاری خون دارد.
شیر نسبت به سایر فرآوردههای لبنی از سه منظر اصلی دارای برتری تغذیهای است؛ نخست، فراهمی زیستی بالاتر کلسیم به دلیل فرم مایع و عدم فرآیندهایی مانند تخمیر یا نمکگذاری (در مقایسه با ماست و پنیر)؛ دوم، قابلیت مناسب برای غنیسازی با ویتامین D که نقش مهمی در افزایش جذب کلسیم دارد؛ و سوم، وجود نسبت متعادل حدود ۲۰ به ۸۰ پروتئین وی به کازئین که به جذب سریعتر و اثر مطلوب بر سنتز عضلانی کمک میکند، در حالی که در پنیر کازئین تغلیظ شده و در ماست بخشی از پروتئین وی طی فرآیند تخمیر کاهش مییابد.توصیه میشود شیر کمچرب (۱.۵ درصد چربی) یا بدون چربی در اولویت مصرف قرار گیرد؛ چرا که چربی بالاتر میتواند با تشکیل ترکیبات نامحلول، جذب کلسیم را کاهش دهد و همچنین دریافت بالای چربیهای اشباع با افزایش خطر بیماریهای قلبی–عروقی و آترواسکلروز همراه است.مصرف مکرر شیر همراه با قهوه یا شیرکاکائو توصیه نمیشود، زیرا ترکیباتی مانند اگزالات موجود در کاکائو و کافئین موجود در قهوه میتوانند با کلسیم ترکیب شده و جذب آن را در دستگاه گوارش کاهش دهند. در افراد دارای عدم تحمل لاکتوز نیز استفاده از شیرهای بدون لاکتوز یا فرآوردههای تخمیری مانند ماست، گزینههای مناسبتری هستند.
شیر مادر به طور قطع بر هر نوع شیر خشک صنعتی یا شیر گاو برتری دارد. وجود ترکیبات منحصربهفردی مانند آنتیبادیهای زنده (IgA)، لاکتوفرین و الیگوساکاریدها موجب تقویت سیستم ایمنی نوزاد و کاهش خطر عفونتهای تنفسی، اسهال و آلرژی میشود، در حالی که هیچیک از شیرهای جایگزین قادر به تأمین این ترکیبات ایمنیبخش نیستند. بر همین اساس، تغذیه انحصاری با شیر مادر در ۶ ماه اول زندگی و ادامه آن تا ۲ سالگی همراه با غذای کمکی، به عنوان بهترین الگوی تغذیهای برای رشد و تکامل کودک توصیه میشود.
05:59 - 12 خرداد 1405