خورشید؛ سلاح جدید امنیت ایران
درحالیکه تهدیدات خارجی و بحرانهای انرژی، پایداری شبکه برق ایران را به چالش کشیدهاند، کارشناسان تاکید دارند تنها راه مقاومسازی واقعی، حرکت بهسوی انرژی خورشیدی به عنوان منبعی پاک، پایدار و غیرمتمرکز است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در عصر حاضر، پایداری شبکه برق ارتباط تنگاتنگی با زندگی مردم و امنیت ملی کشورهای مختلف در جهان دارد. ایران با توجه به تهدیدات خارجی و بحرانهای داخلی، بهویژه در حوزه انرژی، نیازمند مقاومسازی شبکه برق کشور است. وابستگی شدید به نیروگاههای حرارتی و مصرف گاز طبیعی برای تولید برق، ایران را در برابر بحرانها و تهدیدات خارجی آسیبپذیر کرده است. با توجه به این چالشها، کارشناسان پیشنهاد میکنند که برای تامین امنیت و پایداری انرژی کشور، باید به سمت انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه خورشیدی، حرکت کنیم.
پدافند غیرعامل، ضرورتی انکارناپذیرجنگها و بحرانها تاریخچهای طولانی دارند و در هر برههای از تاریخ، زیرساختهای حیاتی کشورها، بهویژه شبکههای برق، هدف اصلی حملات و تهدیدات قرار میگیرند. جنگ ۱۲ روزه اخیر در ایران، بهوضوح آشکار کرد که وابستگی کشور به یک نوع منبع برای تولید برق، شبکه انرژی کشور را بهشدت آسیبپذیر میکند. در این بحران، تولید برق تنها از طریق تعداد محدودی نیروگاه حرارتی تامین و این امر هشداری جدی برای کشور بود که زودتر باید به فکر افزایش تنوع در سبد تولید برق بود. در دنیای امروز که تهدیدات بهطور فزایندهای افزایش یافتهاند، نیاز به تنوع در منابع تولید برق بهشدت احساس میشود.در این راستا، حرکت به سمت منابع تجدیدپذیر، بهویژه انرژی خورشیدی، بهعنوان راهحلی کلیدی برای مقاومسازی شبکه برق ایران و افزایش تابآوری در برابر تهدیدات داخلی و خارجی پیشنهاد میشود. این نوع از انرژی، نهتنها بهعنوان یک منبع پایدار و پاک شناخته میشود، بلکه میتواند از منظر پدافند غیرعامل نیز نقش مهمی در کاهش آسیبپذیری کشور ایفا کند.
وابستگی به نیروگاههای محدود؛ آسیبپذیری در برابر بحرانهادر حال حاضر، بیش از ۸۶ درصد برق ایران از گاز طبیعی تولید میشود. نیروگاههای حرارتی که بهطور عمده به گاز طبیعی وابسته هستند، بیشترین سهم را در تامین انرژی کشور دارند. این وابستگی به گاز طبیعی، ایران را در برابر ناترازی گاز، بهویژه در فصلهای سرد سال، و همچنین بحرانهای اقتصادی و امنیتی، بسیار آسیبپذیر کرده است. بر اساس گزارشهای رسمی، در سالهای اخیر، ناترازی گاز کشور به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. برای مثال، در زمستان گذشته، کسری گاز کشور به حدود ۱۷۵ میلیون مترمکعب در روز رسید. چنین ناترازیای میتواند باعث اختلالات جدی در تأمین برق کشور شود.در بحرانهایی مانند جنگها و حملات خارجی، این وابستگی میتواند به یک نقطه ضعف جدی تبدیل شود. در جنگ ۱۲ روزه اخیر، شاهد این بودیم که بحران تأمین سوخت برای نیروگاههای حرارتی و آسیبپذیری شدید شبکه برق، مشکلات فراوانی را ایجاد کرد. این نشان میدهد که تکیه بیش از حد به منابع متمرکز مانند نیروگاههای حرارتی، امنیت انرژی کشور را به خطر میاندازد و نیاز به تنوع در سبد تولید برق بیش از پیش احساس میشود. در بسیاری از کشورها، بهویژه کشورهای پیشرفته، تولید برق از منابع مختلف مانند گاز طبیعی، انرژی هستهای، برقآبی و انرژیهای تجدیدپذیر، موجب افزایش پایداری شبکه برق و کاهش آسیبپذیری آن در برابر بحرانها و تهدیدات خارجی میشود.
انرژی خورشیدی؛ راهکار مقاومسازی شبکه برق کشورانرژی خورشیدی، بهویژه در قالب نیروگاههای کوچکمقیاس، یکی از بهترین گزینهها برای مقاومسازی شبکه برق کشور است. خورشید بهعنوان یک منبع انرژی پاک، بیپایان و در دسترس، نهتنها هیچگونه آلودگی محیطی ایجاد نمیکند، بلکه هزینه تولید برق آن بعد از نصب اولیه بهشدت کاهش مییابد. در مقایسه با نیروگاههای حرارتی که نیازمند سوختهای فسیلی هستند، انرژی خورشیدی یک گزینه اقتصادی و پایدار به شمار میآید.در بسیاری از کشورها، بهویژه در مناطق خشک و آفتابی، استفاده از انرژی خورشیدی در مقیاسهای مختلف، از جمله نیروگاههای کوچکمقیاس، یک راهکار بسیار موثر برای کاهش وابستگی به منابع فسیلی و مقاومسازی شبکه برق کشور است.در ایران، بهویژه با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی، ظرفیت زیادی برای تولید برق از انرژی خورشیدی وجود دارد. نصب صفحات خورشیدی در خانهها، روستاها و صنایع مختلف میتواند از وابستگی به نیروگاههای حرارتی بکاهد و به تامین برق محلی کمک کند.علاوه بر این، تولید برق در محل مصرف، بهویژه در مناطق دورافتاده و کمتر توسعهیافته، باعث میشود که وابستگی به شبکه برق مرکزی کاهش یابد. این نوع از تولید انرژی، میتواند بهعنوان یک راهکار مهم از جهت پدافند غیرعامل، شبکه برق کشور را در برابر بحرانها و تهدیدات خارجی مقاومتر کند. در واقع، با افزایش استفاده از انرژی خورشیدی، دیگر نگرانی از قطع برق در شرایط بحرانی به دلیل آسیب به نیروگاههای مرکزی وجود نخواهد داشت.
افزایش تابآوری شبکه برق با تجدیدپذیرهابر اساس گزارشهای جهانی، کشورهایی که به انرژیهای تجدیدپذیر تکیه کردهاند، از امنیت انرژی بالاتری برخوردارند و در برابر تهدیدات خارجی، کمتر آسیبپذیر هستند. بهعنوان مثال، کشورهای پیشرفتهای چون آلمان، چین و هند، با توجه به ظرفیتهای بالای تولید انرژی از منابع تجدیدپذیر، بهویژه انرژی خورشیدی، توانستهاند تا حد زیادی امنیت انرژی خود را تامین کنند.در ایران نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی، پتانسیل بالایی برای استفاده از انرژی خورشیدی وجود دارد. طبق برآوردها، ایران از نظر تابش خورشیدی یکی از کشورهای با ظرفیت بالا در دنیا به شمار میآید. این امر میتواند بهویژه در مناطقی که به منابع فسیلی دسترسی راحتی ندارند، راهحلی برای تامین انرژی باشد.بهطور کلی، حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه انرژی خورشیدی، میتواند نقش اساسی در تقویت تابآوری و امنیت انرژی کشور ایفا کند. با توجه به کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و تنوعبخشی به منابع تولید برق، ایران میتواند از آسیبپذیری شبکه برق خود در برابر بحرانهای خارجی و داخلی جلوگیری کند.
چالشهای توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاسبا وجود مزایای متعدد انرژی خورشیدی، توسعه نیروگاههای کوچکمقیاس خورشیدی در ایران با چالشهایی روبهروست.یکی از اصلیترین چالشها، مدتزمان نسبتا طولانی بازگشت سرمایه است. بر اساس گزارشها، بازگشت سرمایه در نیروگاههای خورشیدی خانگی بهطور میانگین بین ۴ تا ۵ سال است. این مدتزمان برای بسیاری از خانوارها که بهدنبال راهکارهای سریعتر هستند، قابلقبول نمیباشد. علاوه بر این، دیوانسالاری اداری در دریافت تسهیلات، موجب کاهش انگیزه برای سرمایهگذاری در این حوزه شده است. ناگفته نماند که تا بدینجا تسهیلات جدا و اختصاصی برای کمک به خانوادهها جهت تجهیز خانههایشان به این نیروگاهها تعریف نشده است.راهحل اصلی برای این مشکلات، ارائه تسهیلات کمبهره اختصاصی و مشوقهای دولتی است. در بسیاری از کشورهای دنیا، دولتها با ارائه تسهیلات کمبهره و تسهیل فرآیندهای اداری، زمینه را برای توسعه سریعتر نیروگاههای خورشیدی فراهم کردهاند. در ایران نیز، این اقدامات میتواند به تسریع در توسعه نیروگاههای خورشیدی کمک کند و این نوع از انرژی را به یک گزینه قابلدسترس و اقتصادی برای تمامی اقشار جامعه تبدیل کند.#خورشید#انرژی_خورشیدی#برق 13:29 - 17 مهر 1404