این کریدور برای ارمنستان منافع اقتصادی دارد ، یعنی ارمنستان حاضره به خاطر ما از منافع خودش کوتاه بیاد؟
بازندگان و برندگان کریدور ۱۰۰ میلیارد دلاری زنگزور
در قلب قفقاز جنوبی، نوار باریکی از خاک ارمنستان به صحنهای تازه برای رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل شده است؛ طرح اجاره صدساله مسیر زنگزور میتواند تجارت اوراسیا، بازار انرژی اروپا و توازن قدرت در قفقاز جنوبی را متحول کند یا به نمادی از شکست دیپلماسی در جهان چندقطبی تبدیل شود.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ کریدور زنگزور تا سال ۲۰۲۷، سالانه ۵۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار ارزش تجاری برای شرکای آن ایجاد میکند.مسیر ۴۳ کیلومتری زنگزور در جنوب ارمنستان، در نگاه اول شاید فقط یک گذرگاه جغرافیایی باشد اما در شرایط ژئوپلیتیکی امروز، به یکی از حساسترین نقاط رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل شده است. طرح آمریکا برای اجاره صدساله این مسیر، میتواند نه تنها مسیرهای تجارت و انرژی اوراسیا را دگرگون کند، بلکه تعادل قدرت در قفقاز جنوبی و حتی بازار انرژی اروپا را تغییر دهد.قفقاز جنوبی؛ خلا قدرت و چرخش تاریخی ارمنستانرویدادهای سپتامبر ۲۰۲۳، زمانی که آذربایجان بدون مداخله روسیه کنترل کامل ناگورنو-قرهباغ را به دست گرفت، ضربه بزرگی به اعتبار مسکو وارد کرد. مسکو که سالها خود را ضامن امنیت قفقاز جنوبی معرفی کرده بود، با این عدم واکنش، اعتماد دیرینه ارمنستان را از دست داد و سیاست خارجی خود را بهطور بیسابقهای به سمت غرب تغییر دهد.این تغییر با امضای منشور راهبردی با آمریکا و تصویب قانون پیوستن به اتحادیه اروپا در آوریل ۲۰۲۵ رسمیت یافت. این وضعیت یک پنجره فرصت کمسابقه برای نفوذ آمریکا در منطقهای ایجاد کرده که پیشتر حیاط خلوت روسیه بود.
پتانسیل اقتصادی؛ از صرفهجویی لجستیکی تا رونق صادراتدر چنین شرایطی، پروژه زنگزور از منظر اقتصادی هم جذابیتهای فراوانی دارد. برآوردهای بانک جهانی نشان میدهد که این مسیر میتواند سالانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار ارزش تجاری ایجاد کند و زمان ترانزیت میان اروپا و آسیا را تا دو هفته کاهش دهد. صرفهجویی لجستیکی ناشی از این مسیر، طبق پیشبینیها، به ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار در سال میرسد و آذربایجان به تنهایی میتواند بیش از ۷۰۰ میلیون دلار به صادراتش اضافه کند. از منظر انرژی، نقش این گذرگاه میتواند کلیدی باشد. اتحادیه اروپا طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، تا سال ۲۰۳۰ به ۲۰ میلیارد متر مکعب گاز غیرروسی بیشتر نیاز دارد و این مسیر میتواند دسترسی مستقیم به منابع گاز حوزه کاسپین (دریای خزر) را فراهم کرده و هزینه واردات را تا ۱۵ درصد کاهش دهد.برای اروپا نیز این مسیر به معنای دسترسی به منابع انرژی کاسپین و کاهش وابستگی به گاز روسیه است. اتحادیه اروپا طبق پیشبینی آژانس بینالمللی انرژی، تا سال ۲۰۳۰ به ۲۰ میلیارد متر مکعب گاز غیرروسی بیشتر نیاز دارد و زنگزور میتواند بخشی از این کمبود را جبران کند.
مدل اجاره؛ ابتکار یا بازگشت استعماراما جذابیت اقتصادی تنها بخشی از ماجراست. مانع اصلی، اختلافات عمیق سیاسی میان ایروان و باکو است. آذربایجان به عنوان پیروز جنگ ۲۰۲۳، خواهان دسترسی بدون محدودیت به این مسیر است، در حالی که ارمنستان حاضر به واگذاری کنترل حتی به شکل نمادین هم نیست. نشریه آمریکایی فوربس در این رابطه مینویسد، پیشنهاد آمریکا برای «اجاره» مسیر تلاشی است تا با حفظ حاکمیت رسمی ارمنستان، مدیریت و امنیت مسیر به شکل بینالمللی تضمین شود؛ این مدل که یادآور کانال پاناما یا گذرگاههای برلین است، میتواند گره مناقشه را باز کند اما خطر برانگیختن حساسیتهای ملیگرایانه و اتهام نواستعماری را هم دارد.
واکنش بازیگران منطقهای و جهانیایرانهمزمان، بازیگران منطقهای و فرامنطقهای هر کدام نگاه متفاوتی به این پروژه دارند. ایران با از دست دادن بخش بزرگی از نقش ترانزیتی خود و کاهش تردد هزاران کامیون ترکیهای که سالانه از خاکش عبور میکنند، با تهدید مستقیم اقتصادی مواجه میشود.روسیهروسیه نیز علاوه بر از دست دادن درآمد بالقوه ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلاری، بخشی از اهرم فشارش بر بازار انرژی اروپا را از دست خواهد داد.چینچین از منظر صرفهجویی در پروژه «یک کمربند، یک جاده» از این مسیر استقبال میکند اما همزمان باید با واقعیت کاهش وابستگی اروپا به مسیرهای تحت کنترل پکن کنار بیاید.ترکیهدر میان همه بازیگران اما ترکیه، بیشترین منفعت مستقیم را میبیند؛ چراکه این گذرگاه میتواند جایگاه آنکارا را به عنوان هاب انرژی و ترانزیت تقویت کرده و میلیاردها دلار درآمد سالانه به همراه آورد. در شرق آناتولی، کسبوکارها پیشبینی افزایش صادرات از ۱۶۰ میلیون دلار به ۵۰۰ میلیون دلار در صورت تحقق پروژه دارند.
ریسکها و چالشهای پیشروبا این حال، ریسکهای پروژه جدی است. گزارشها احتمال ۶۰ درصدی توقف مذاکرات و تاخیر ۱۲ تا ۱۸ ماهه در اجرای آن را مطرح میکنند. دادههای لویدز از ژوئن ۲۰۲۵ از نوسان ۲۰ درصدی کالاها در صورت شکست مذاکرات و افزایش ۲۰ درصدی حق بیمهها هشدار میدهد.حتی اگر نظارت سازمان ملل نیز برقرار شود، برآوردها حاکی از احتمال موفقیت کمتر از ۵۰ درصد است، زیرا وتوی ارمنستان به دلیل دغدغههای حاکمیتی همچنان محتمل خواهد بود. هزینهها نیز ممکن است به دلیل بنبستهای سیاسی تا ۲۰ درصد افزایش یابد و هرگونه ناآرامی داخلی یا منطقهای میتواند سرمایهگذاریها را به خطر بیندازد.
فرصتی برای انرژی اروپا و موقعیت آمریکابا وجود این چالشها، پروژه زنگزور از دید اروپا یک فرصت نادر برای تنوعبخشی واقعی به منابع انرژی و کاهش وابستگی به روسیه و ایران محسوب میشود. برای آمریکا، این گذرگاه نه فقط یک مسیر تجاری، بلکه آزمونی برای دیپلماسی خلاق و توانایی شکلدهی به توافقات پیچیده در مناطق مناقشهآمیز است. اگر این طرح تا سال ۲۰۲۷ به نتیجه برسد، میتواند جریانهای تجاری چند ده میلیارد دلاری و ظرفیت حمل ۱۱ میلیون تن کالا را فعال کند و در عین حال، موقعیت واشنگتن را در رقابت ژئوپلیتیکی با مسکو، پکن و تهران تقویت نماید اما اگر شکست بخورد، این پروژه به نمادی از محدودیتهای نفوذ آمریکا در جهان چندقطبی امروز تبدیل خواهد شد.
سناریوهای محتملآینده مسیر زنگزور میان دو سناریوی متضاد قرار دارد. در صورت موفقیت، تا سال ۲۰۲۷ این گذرگاه میتواند سالانه ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار تجارت را جابهجا کرده، ظرفیت حمل ۱۱ میلیون تن کالا را فعال سازد و ترکیه را به یک هاب کلیدی انرژی و ترانزیت در منطقه تبدیل کند؛ دستاوردی که نهتنها اقتصاد قفقاز جنوبی را متحول میکند، بلکه وابستگی اروپا به مسیرهای پرهزینه را میکاهد. اما در سناریوی شکست، تداوم بنبست سیاسی و حساسیتهای حاکمیتی میتواند اعتماد به میانجیگری آمریکا را کاهش داده و اروپا را ناگزیر به ادامه استفاده از مسیرهای طولانی و پرریسک نگه دارد؛ وضعیتی که به معنای از دست رفتن یک فرصت استراتژیک نادر خواهد بود.#زنگزور#ایران#آمریکا#آذربایجان
22:32 - 18 مرداد 1404
31 پاسخ
@user17395493533519 مرداد 1404والله عزیزان، این موضوع زنگزور که یه شبه نشده. من نمی خوام الان بگم چی کار میشه کرد که بحثش جداست ولی می خوام تصویر کلی ارائه بدم که چرا قدرت و تصویر ما کمرنگ میشه و نمی تونیم بازیسازی کنیم. سه عامل داره: اول اینکه هسته ای نیستیم وگرنه امروز ما باید جای ترامپ اونجا نیرو می ریختیم. دوم اینکه اقتدار ا…نمایش بیشتر
@majid_khashei19 مرداد 1404در پاسخ بهشیعیان کشور آذربایجان در آینده سررشته امور را بدست می گیرند و با ایران ارتباط حسنه برقرار می کنند
@user17431287618619 مرداد 1404در پاسخ بهتاسف اور هست ، یکی پس از دیگری فرصتها از دست میرود و چه بسا تبدیل به تهدید میشود . منشا این همه بی عملی ، افول و رکود چیست؟؟
@user17543691759519 مرداد 1404در پاسخ به🌺به نام خدا.سلام.علیکم؛عرض ادب و احترام. خطای فاحش در این گونه تحلیل ها پیرامون کریدور های تجاری بین المللی این است؛ارزش ناخالص لجستیکی انتقال کالای تجاری صادراتی ارتباط مستقیم با ارزش مبادلات تجاری و اقتصادی میان کشورهای هم مسیر یک کریدور ندارد!مثلا؛کشور چین در کریدور موسوم به جاده ابریشم ص…نمایش بیشتر
@user17515667063719 مرداد 1404در پاسخ بهاسمش شده پل ترامپ ،چقدر یک شخص میتواند اینقدر برای کشورش کار انجام بدهد، ۱۰۰ ها میلیارد دلار عایدی اقتصادی و سیاسی و امنیتی برای آمریکا بوجود آورده ،اگر بایدن بود هرگز این اتفاق نمی افتاد .این شخص خطرناک باید بعد از ترور سردار سلیمانی محاکمه و یا ترور می شد.
@beh5319 مرداد 1404بعد این باید منتظر چه رویدادی در این دولت باشیم ضرر اقتصادی در برابر تهدید امنیت کشور بی اهمیت به نظر می رسد. سوریه و لبنان و همزمان آذربایجان و ارمنستان رویدادها پشت سر هم و تهدید منافع ایران, دیپلماسی دولت ما چیست؟ مشاعره و مقصر دانستن کشور و مجلس در وفاق . فکر کنم افراد عادی کشور در سیاست از د…نمایش بیشتر
@user42789321596419 مرداد 1404در پاسخ بهمرگ بر رژیم صهیونیستی لعین شیطان نجس العین اکبر آمریکا ی منفور جنایت کار جهان خوار بزرگترین شیطان جهان لعنت الله علیه و رژیم نحس نجس احمق صهیونی حرا م زا ده باند وحشی خبیث جنایت کار هار نجس العین کودک کش منحوس ملعون کافرنحس ترین نحس نجس جهاناللهم فضاعف علیهم اللعن منک و العذاب الالیم
@user17539988899919 مرداد 1404یعنی ایران راهی براین نقشه شوم که برا آینده ما مخاطرهآمیز هست،نداره که این علی یوف حساب دستش بیاد تو آزربايجان سرجم چقدر شیعه داره ...آره الان دیگه وقت دست رودست گزاشتن نیست که بشینی تا چی میشه ،یا محتاط باشی،نه داداش وقتش هست.مثل اون تصمیمی که سپاه گرفت،تواون شرایط یه مانور انجام داد یه پل زد نیر…نمایش بیشتر
@Dr_Mohsen_D19 مرداد 1404در پاسخ بهاز زمان شهادت رییس جمهور ریسی پیش میدادم که این اتفاق میافته اما کسی توجهی نمیکرداگر کوتاهی کنیم این معاهده کم از ترکمنچای نداردآذربایجان و ارمنستان ترکمنتستان و تاجیکستان مال ماست خاک ماستو مردمش ملت ما و از ریشه ی ما هستندحتی بخشی از ترکیه هم مال ماست
@Amin_Y19 مرداد 1404در پاسخ بهمن نمیدونم سناریوی شکست چیه. آخه چرا باید سناریوی شکستی اتفاق بیفته؟دوتا کشور تو دنیا تصمیم به یک کاری گرفتن که از قِبَل اون کار منافعی هم برای خودشون متصور هستند (ولو با میانجیگری شیطنتآمیز آمریکا) و میتونن مدعی باشن که یه موضوع داخلیه و به کسی مربوط نیست.روسیه و ایران قافیه رو بدجوری باختن.اون…نمایش بیشتر
@user170910124213916369519 مرداد 1404در پاسخ بهاز خبرگزاری فارس بعید است مثل خبرگزاری های متوهمی مثل تابناک اعداد نجومی خلق کنید و سر ذی نفع ان دعوی کنید .عزیز قفقاز بین روسیه ایران و دریای خزر محصور است هیچ راه ترانزیتی یی از شرق به غرب ندارد در حالی که ایران و روسیه به جز قفقاز راه ترکمنستان و حتی دریای خزر و ترکیه را دارند این مسیر فقط یک…نمایش بیشتر
@user17447871708819 مرداد 1404در پاسخ بهمقاله درستی بود، با اقتدار دولت ومشاوره های ارزشمند پسر جناب رییس جمهور، ما با ترامپ عزیز(لقب این جانی در دولت فخیمه)همسایه شدیم،یاد شاهان قاجار گرامی که رکورد بی کفایتی و حماقتشان شکسته شد
@mansoormbm19 مرداد 1404در پاسخ بهاین دو تاکشور از ترس مخالفت ایران وروسیه رفتند با آمریکا بستن وآمریکا به اصطلاح از آب گل الود ماهی گرفته.ایران وروسیه خودشون باید برن ومجری این طرح میشدند تا پای آمریکا به منطقه باز نشه.یعنی بین بد وبدتر باید بد را انتخاب می کردند.الان هم باید مخالفتشون را با شراکت امریکا اعلام کنند
@user170910061479763720719 مرداد 1404در پاسخ بهایران نباید اجازه همچین کاری را بدهد چون علاوه بر بحث اقتصادی از لحاظ امنیتی ناتو با ما همسایه میشه و هر آن احتمال ورود به کشور از شمال غرب براشون فراهم میشه ، الان دوباره ثابت شد که روسیه قابل اعتماد نیست و بعضی از جوسوسان و خائنین که در این صفحات فارس علیه دولت صحبت می کنند و شرق پرست هستند بایستی…نمایش بیشتر