دعوای دو کشور هستهای به اَبردزدی رسید
هند با گسترش فناوری بارورسازی ابرها برای مقابله با بحران کمآبی، نهتنها به دنبال افزایش بارش است، بلکه این فناوری به ابزاری ژئوپلیتیکی تبدیل شده که میتواند تعادل آبی منطقه و روابط حساس با پاکستان و نپال را تحت تاثیر قرار دهد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ با تشدید بحران کمآبی و تغییرات اقلیمی، هند بهصورت گستردهای به استفاده از فناوری بارورسازی ابرها روی آورده است.فناوریای که هدف آن افزایش بارندگی مصنوعی در مناطق خشک و بحرانی است اما گسترش این تکنولوژی، تنها یک پاسخ زیستمحیطی نیست؛ بلکه در حال تبدیل شدن به ابزاری ژئوپلیتیکی است که میتواند تعادل آبی منطقه بهویژه در روابط پرتنش هند با پاکستان و نپال را دستخوش تغییراتی جدی کند.
بارورسازی علمی؛ از گات غربی تا اتاق فکر سیاستگذارانبر اساس یک پروژه علمی گسترده که در کوههای گات غربی هند انجام شده، هند در حال توسعه یک پروتکل دقیق برای بارورسازی ابرهای همرفتی پایهگرم است. در این مطالعه که طی دوره موسمی ۲۰۱۸–۲۰۱۹ انجام شد، دانشمندان با رعایت استانداردهای سازمان جهانی هواشناسی، بیش از ۵ هزار گذر ابر را بررسی کردهاند و با استفاده از هواپیماهای مخصوص، رادار دوقطبی، سنسورهای سطحی و بارانسنجها، به ارزیابی دقیق تاثیرات بارورسازی با ذرات آبدوست پرداختند.در این آزمایشها، ترکیب غلظت بالای آئروسلها، جریانات صعودی مناسب و محتوای مایع کافی در ابرها باعث شد فرآیند بارورسازی بهطور موثر در افزایش قطرات باران در ارتفاعات بالاتر از سطح انجماد عمل کند. با این حال، این فناوری نیز دارای پیچیدگیهایی است؛ از جمله اینکه تاثیر بارورسازی میتواند فراتر از منطقه هدف بهویژه در شرایط موسمی با بادهای قوی گسترش یابد.
تنشهای آبی دو کشور هستهایتحلیلگران منطقهای هشدار میدهند که استفاده گسترده هند از بارورسازی ابرها، ممکن است تنشهای موجود با کشورهای پاییندستی مانند پاکستان و نپال را تشدید کند. رودخانههایی نظیر ایندوس، گنگ و براهماپوترا، منابع آبی مشترک میان کشورهای آسیای جنوبی هستند. هرگونه تغییر عمده در توزیع یا زمانبندی بارشها میتواند بهطور مستقیم بر دسترسی این کشورها به آب تاثیر بگذارد.در حالی که پاکستان خود نیز به فناوری بارورسازی علاقه نشان داده، تحلیلگران نگراناند که دهلینو، با بهرهگیری از جایگاه بالادستیاش و ابزارهای نوینی چون کنترل الگوی بارش، مخصوصا در فصلهای کمآبی یا بحران کشاورزی بر امنیت آبی پاکستان فشار وارد آورد.این موضوع در رسانههای بینالمللی هم منعکس شده است؛ مجله تایم بهتازگی هشدار داده که تغییرات اقلیمی همراه با فناوریهایی مانند بارورسازی، میتواند زمینهساز اختلافات جدیتر میان دو کشور رقیب شود.
مدیریت یا دستکاری جریان آب جنوب آسیابا افزایش وابستگی کشورهای آسیای جنوبی به منابع آبی مشترک، نیاز به چارچوبهای منطقهای و توافقنامههای نوین بیش از پیش احساس میشود. در حال حاضر بسیاری از توافقنامههای آبی، مانند معاهده آب ایندوس میان هند و پاکستان یا معاهده Mahakali میان هند و نپال، متعلق به دهههای گذشتهاند و فناوریهایی مانند بارورسازی در آنها پیشبینی نشدهاند.
دهلینو با توسعه این فناوری میتواند بر الگوی بارش منطقه تاثیر بگذارد و این میتواند نهتنها یک ابزار برای مدیریت منابع آبی، بلکه ابزاری برای هدایت سیاسی و استراتژیک آب در کل منطقه باشد اما در غیاب شفافیت، دیپلماسی آبی و همکاری علمی منطقهای، این فناوری میتواند بهجای حل مسئله، آتش تنشهای دیرینه را شعلهورتر کند.
بارورسازی ابرها در هند در آستانه عبور از مرزهای علمی به مرزهای ژئوپلیتیک است. در حالی که این فناوری میتواند بخشی از پاسخ به بحران اقلیمی باشد اما اگر بدون هماهنگی منطقهای انجام شود، ممکن است به ابزاری برای قدرتنمایی و فشار دیپلماتیک تبدیل شود؛ آینده آب در آسیای جنوبی، بیش از هر زمان دیگر، در گرو علم، شفافیت و همکاری است.#هند#پاکستان#بارورسازی_ابرها#باران#کمآبی#خشکسالی
07:25 - 20 خرداد 1404